Cao nguyên đá Đồng Văn tiếp tục được ghi nhận tại kỳ tái thẩm định UNESCO

Ngày 3/11, tại trụ sở Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ở Paris (Pháp), Hội đồng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO đã thống nhất tuyệt đối trao “Thẻ xanh” đối với Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang.

Đây là mức đánh giá cao nhất trong quy trình tái thẩm định định kỳ, đồng thời là cơ sở để Hội đồng kiến nghị kéo dài thời hạn công nhận danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO thêm 4 năm. Đáng chú ý, đây là lần thứ tư liên tiếp Cao nguyên đá Đồng Văn vượt qua kỳ đánh giá, tiếp tục duy trì vị thế trong Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

Kết quả trên được đưa ra tại Kỳ họp lần thứ 11 Hội đồng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, diễn ra từ ngày 2-4/11/2026. Đây được xem là sự ghi nhận đối với quá trình quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản địa chất, thiên nhiên, văn hóa tại khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn.

Kết quả này cũng góp phần nâng cao vị thế và khả năng cạnh tranh của du lịch Tuyên Quang, đồng thời khẳng định hướng phát triển gắn khai thác tiềm năng du lịch với trách nhiệm bảo tồn những giá trị tự nhiên và văn hóa đặc sắc.

Bảo tồn thiên nhiên gắn với phát huy giá trị cộng đồng

Đánh giá về quá trình tái thẩm định, bà Sophie Justice, Chủ tịch Kỳ họp lần thứ 11 Hội đồng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, Giám đốc Công viên địa chất toàn cầu Chablais (Pháp), ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và bảo tồn tại các công viên địa chất của Việt Nam.

Đối với Cao nguyên đá Đồng Văn, Hội đồng đánh giá cao chất lượng quản lý di sản, sự tham gia của cộng đồng địa phương cũng như những nỗ lực gìn giữ các yếu tố văn hóa bản địa và sự đa dạng ngôn ngữ. Đây là những yếu tố tạo nên nét đặc trưng và sức thuyết phục trong hồ sơ đề nghị gia hạn danh hiệu.

Bên cạnh đó, bà Sophie Justice khuyến nghị địa phương tiếp tục chú trọng công tác giáo dục, quản lý di sản, phát triển du lịch và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Theo đánh giá của Hội đồng, bảo tồn di sản là quá trình lâu dài, cần có sự tham gia thường xuyên, đồng bộ của chính quyền và cộng đồng dân cư.

Cùng với đó, bà Sarah Gamble, thành viên Hội đồng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, đánh giá cao cảnh quan đặc sắc của Cao nguyên đá Đồng Văn cũng như hiệu quả hoạt động của đội ngũ quản lý. Đặc biệt, những nỗ lực khuyến khích người dân tham gia bảo tồn, phát triển sinh kế, nâng cao kỹ năng và mở rộng hoạt động kinh doanh được xem là điểm tích cực trong quá trình phát triển công viên địa chất.

Những kết quả được ghi nhận trong đợt đánh giá lần này còn thể hiện ở sự phát triển của cộng đồng bản địa, hệ thống hạ tầng được cải thiện, các giá trị văn hóa truyền thống được phát huy và chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) tiếp tục được triển khai.

Tăng cường hợp tác, duy trì các tiêu chuẩn bảo tồn bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc tiếp tục duy trì danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hơn nữa hiệu quả quản lý và bảo tồn di sản trong thời gian tới.

Theo khuyến nghị của các thành viên Hội đồng, Cao nguyên đá Đồng Văn cần tăng cường kết nối với Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, mở rộng hợp tác với Ủy ban Quốc gia UNESCO, các trường đại học và đối tác trong khu vực. Việc tham gia các diễn đàn, hội nghị quốc tế sẽ tạo điều kiện để địa phương chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu những mô hình quản lý hiệu quả và tiếp cận thêm các giải pháp bảo tồn phù hợp.

Ở phạm vi rộng hơn, mạng lưới công viên địa chất toàn cầu không chỉ có ý nghĩa kết nối những khu vực sở hữu giá trị địa chất đặc biệt mà còn tạo môi trường trao đổi kinh nghiệm, cùng giải quyết những thách thức trong quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững.

Tại Kỳ họp lần thứ 11, Hội đồng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO xem xét tổng cộng 13 hồ sơ đề nghị công nhận mới, 61 hồ sơ đề nghị gia hạn danh hiệu và 4 hồ sơ đề nghị điều chỉnh ranh giới. Những đánh giá, khuyến nghị của Hội đồng sẽ được chuyển tới Hội đồng Chấp hành UNESCO để xem xét, phê duyệt chính thức theo quy trình dự kiến vào tháng 4/2027.

Việc Cao nguyên đá Đồng Văn được nhất trí trao “Thẻ xanh” thêm một lần nữa cho thấy hiệu quả của định hướng kết hợp bảo tồn di sản với phát triển cộng đồng. Tuy nhiên, để duy trì giá trị của danh hiệu quốc tế, địa phương cần tiếp tục thực hiện thường xuyên các tiêu chuẩn về bảo tồn, quản lý di sản và phát triển bền vững.

Trong thời gian tới, phát huy vai trò chủ thể của người dân, gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc, nâng cao chất lượng du lịch và mở rộng hợp tác quốc tế sẽ tiếp tục là những nhiệm vụ quan trọng. Qua đó, không chỉ bảo vệ những giá trị địa chất, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc của Cao nguyên đá Đồng Văn mà còn tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội hài hòa, lâu dài tại địa phương.

Lâm Đồng bảo tồn Công viên địa chất UNESCO Đắk Nông, thúc đẩy du lịch xanh

Hải Đăng