Pháo hoa tạo áp lực lên môi trường

Ngày 29/11 tới, cử tri Thụy Sỹ sẽ tham gia bỏ phiếu về sáng kiến hạn chế các loại pháo hoa phát ra tiếng nổ lớn. Đề xuất được các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và động vật thúc đẩy, hướng tới giảm những tác động tiêu cực từ hoạt động sử dụng pháo hoa đối với môi trường tự nhiên và sức khỏe cộng đồng.

Theo kết quả khảo sát đầu tiên do Đài Phát thanh và Truyền hình Thụy Sỹ công bố ngày 23/10, có 69% số cử tri tham gia khảo sát bày tỏ sự ủng hộ đối với sáng kiến này. Đề xuất nhận được sự quan tâm từ nhiều nhóm cử tri thuộc các quan điểm chính trị khác nhau, trong đó tỷ lệ ủng hộ ở nhóm phụ nữ đáng chú ý.

Sáng kiến mang tên “Hạn chế pháo hoa” được đưa ra từ năm 2023 và đã thu thập được hơn 137.000 chữ ký, vượt ngưỡng 100.000 chữ ký theo quy định để tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý tại Thụy Sỹ.

Những lo ngại về môi trường là một trong những cơ sở quan trọng thúc đẩy đề xuất. Theo Văn phòng Cảnh sát Liên bang Thụy Sỹ, mỗi năm quốc gia này tiêu thụ khoảng 1.000 - 2.000 tấn pháo hoa. Đáng chú ý, bao bì chiếm tới khoảng 75% tổng khối lượng. Quá trình đốt pháo tạo ra khoảng 200 - 400 tấn bụi dạng hạt, tương đương 2 - 3% tổng lượng phát thải bụi dạng hạt hằng năm của cả nước.

Khi pháo hoa phát nổ, các hạt bụi nhỏ chứa kim loại độc hại từ thuốc pháo và hợp chất tạo màu được phát tán ra môi trường. Đây là nguồn gây ô nhiễm không khí, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến đất và nguồn nước. Các chất ô nhiễm trong bụi pháo hoa cũng có thể tác động đến sức khỏe con người, nhất là những người có bệnh lý về đường hô hấp.

Mức độ ảnh hưởng còn có thể gia tăng trong những điều kiện thời tiết bất lợi. Khi xuất hiện sương mù, bụi có khả năng lưu lại trong không khí lâu hơn. Trong khi đó, thời tiết khô và nóng làm tăng nguy cơ xảy ra cháy rừng do hoạt động sử dụng pháo hoa.

Tiếng ồn từ pháo hoa đe dọa đời sống động vật

Không chỉ phát sinh bụi và chất thải, pháo hoa còn tạo ra tiếng nổ đột ngột với cường độ lớn, gây ảnh hưởng đến đời sống của nhiều loài động vật.

Tổ chức Bảo vệ Động vật Thụy Sỹ (STS) cảnh báo âm thanh bất ngờ từ pháo hoa có thể khiến vật nuôi trong gia đình, động vật hoang dã và gia súc tại các trang trại rơi vào trạng thái hoảng sợ, mất phương hướng. Trong một số trường hợp, động vật có thể bỏ chạy, tự gây thương tích hoặc gặp nguy hiểm đến tính mạng.

Tác động này cho thấy việc sử dụng pháo hoa không chỉ là vấn đề an toàn trong các dịp lễ hội mà còn liên quan trực tiếp đến phúc lợi động vật và yêu cầu bảo vệ môi trường sống. Những tiếng nổ lớn xuất hiện bất ngờ có thể làm xáo trộn sinh hoạt của động vật, đặc biệt tại những khu vực gần nơi tổ chức bắn pháo hoa.

Không cấm hoàn toàn, ưu tiên các loại pháo hoa ít tiếng ồn

Theo nội dung sáng kiến, mục tiêu của đề xuất không phải loại bỏ toàn bộ hoạt động sử dụng pháo hoa tại Thụy Sỹ. Phạm vi hạn chế tập trung vào các sản phẩm tạo ra tiếng nổ lớn, đặc biệt trong hoạt động sử dụng mang tính cá nhân.

Những loại pháo hoa ít gây tiếng ồn, chẳng hạn pháo que phát sáng hoặc pháo phun tia, vẫn được phép sử dụng. Đối với các sự kiện quan trọng như Quốc khánh Thụy Sỹ ngày 1/8 hay thời khắc đón năm mới, chính quyền các bang có thể xem xét cấp phép ngoại lệ. Tuy nhiên, việc tổ chức vẫn được định hướng ưu tiên những loại pháo hoa ít tiếng ồn hơn.

Hiện nay, thẩm quyền đưa ra các biện pháp hạn chế pháo hoa chủ yếu thuộc về chính quyền địa phương. Nếu sáng kiến được cử tri thông qua, Thụy Sỹ sẽ có cơ sở xây dựng quy định thống nhất trên phạm vi toàn quốc, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào quyết định của từng địa phương như hiện nay.

Đề xuất còn nhiều ý kiến trái chiều

Dù nhận được sự ủng hộ từ các tổ chức bảo vệ môi trường và động vật, sáng kiến hạn chế pháo hoa cũng vấp phải những ý kiến phản đối. Hiệp hội Điều phối Pháo hoa Thụy Sỹ cho rằng việc áp dụng lệnh cấm có thể ảnh hưởng đến một truyền thống lâu đời của quốc gia.

Một số đảng phái và hiệp hội thương mại cũng bày tỏ lo ngại chính sách này có thể tác động đến hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực pháo hoa, đồng thời đặt ra vấn đề về quyền tự do cá nhân.

Cuộc trưng cầu dân ý ngày 29/11 vì vậy sẽ là dịp để người dân Thụy Sỹ cân nhắc giữa việc duy trì tập quán sử dụng pháo hoa trong các dịp lễ hội và yêu cầu giảm thiểu những tác động đến môi trường, sức khỏe cộng đồng cũng như đời sống động vật.

Nếu được thông qua, Thụy Sỹ có thể đi theo hướng quản lý chặt chẽ hơn hoạt động sử dụng pháo hoa, tương tự Hà Lan – quốc gia đã áp dụng lệnh cấm pháo hoa trên phạm vi rộng hơn với các lý do liên quan đến an toàn, môi trường và phúc lợi động vật.

Indonesia đối mặt nhiều rủi ro từ thiên tai và khủng hoảng môi trường

Hải Đăng