Hà Nội đẩy mạnh điện rác, cải thiện môi trường đô thị và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn
Đô thị xanh - Ngày đăng : 18:30, 05/11/2026
Hà Nội đẩy mạnh điện rác, cải thiện môi trường đô thị và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn
Với hơn 82% chất thải rắn sinh hoạt được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện, Hà Nội đang từng bước giảm phụ thuộc vào chôn lấp, đồng thời thúc đẩy phân loại, tái chế và thu hồi năng lượng từ rác. Thành phố đặt mục tiêu tiến tới chấm dứt chôn lấp trực tiếp rác thải vào cuối năm 2027, hướng tới mô hình quản lý chất thải theo kinh tế tuần hoàn.
Theo ước tính, năm 2026, Hà Nội phát sinh trên 9.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày. Với tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số, khối lượng rác thải được dự báo tiếp tục tăng, có thể đạt khoảng 13.200 tấn/ngày vào năm 2030. Đây là áp lực lớn đối với hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải của Thủ đô, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ nhằm giảm lượng rác phải chôn lấp, hạn chế tác động đến môi trường.
Trước yêu cầu này, Hà Nội đang từng bước chuyển dịch phương thức xử lý chất thải theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ đốt rác phát điện. Hiện tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được xử lý bằng công nghệ này đã đạt khoảng 82%, trong khi tỷ lệ chôn lấp trực tiếp giảm còn 18%.
Để xử lý lượng rác phát sinh, thành phố hiện có hai nhà máy điện rác đang vận hành với tổng công suất tiếp nhận, xử lý tối đa theo giấy phép là 7.250 tấn/ngày. Trong đó, Nhà máy điện rác Sóc Sơn có công suất 5.000 tấn/ngày, công suất phát điện 90 MW; Nhà máy điện rác Seraphin có công suất xử lý 2.250 tấn/ngày, công suất phát điện 37 MW.
Nhà máy điện rác Sóc Sơn sử dụng công nghệ lò đốt ghi cơ học Waterleau của Bỉ, trong khi Nhà máy điện rác Seraphin ứng dụng công nghệ lò đốt ghi cơ học Martin của Đức. Cả hai cơ sở đều được thiết kế để xử lý chất thải rắn sinh hoạt hỗn hợp, chưa qua phân loại tại nguồn.
Bên cạnh lượng rác được xử lý tại các nhà máy điện rác, mỗi ngày Hà Nội vẫn còn hơn 1.000 tấn chất thải được đưa đi chôn lấp hợp vệ sinh. Phần chất thải còn lại được tái chế tại các khu vực phi chính thức hoặc tái sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, phân bón và phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Theo định hướng của UBND TP. Hà Nội, giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế chất thải rắn sinh hoạt là những nhiệm vụ được ưu tiên. Việc phát triển các nhà máy đốt rác phát điện nhằm xử lý hiệu quả phần chất thải còn lại sau phân loại, đồng thời thu hồi năng lượng, giảm áp lực lên các khu chôn lấp, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn.
Thành phố đang đẩy mạnh đầu tư các dự án xử lý chất thải bằng công nghệ đốt phát điện, hướng tới mục tiêu đến hết năm 2027 đạt cân bằng giữa lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh và năng lực xử lý. Đối với các dự án đang đầu tư, thành phố không cam kết về khối lượng chất thải đầu vào, ngoại trừ Dự án PPP Cải tạo môi trường và đốt rác phát điện có công suất 2.250 tấn/ngày.
Song song với việc mở rộng năng lực xử lý, Hà Nội xác định phân loại rác tại nguồn là khâu quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý chất thải. Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ nghiên cứu, tham mưu thành phố đẩy mạnh thu hồi những loại chất thải còn khả năng tái sử dụng, tái chế; tận dụng, xử lý chất thải hữu cơ phù hợp và đưa phần rác còn lại đến các cơ sở xử lý tập trung, từng bước chấm dứt chôn lấp trực tiếp.
Việc phân loại chất thải cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh phương thức tiếp nhận, xử lý tại các nhà máy điện rác. Khi rác được phân loại, thành phần, độ ẩm và nhiệt trị của chất thải đưa vào lò đốt sẽ thay đổi, có thể ảnh hưởng đến chế độ vận hành và hiệu quả phát điện. Tuy nhiên, việc triển khai phân loại tại nguồn không đồng nghĩa với yêu cầu phải thay đổi công nghệ đốt hiện có.
Để bảo đảm sự đồng bộ, thành phố sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật dự báo khối lượng và thành phần chất thải rắn sinh hoạt phát sinh, tỷ lệ giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế theo từng giai đoạn. Trên cơ sở đó, Hà Nội cân đối nhu cầu xử lý với công suất các khu xử lý tập trung, bảo đảm phù hợp với lộ trình phân loại rác tại nguồn và quy hoạch của thành phố.
Cùng với đó, việc thu hút đầu tư các cơ sở tái chế, xử lý chất thải hữu cơ được chú trọng. Thành phố khuyến khích ứng dụng công nghệ xử lý linh hoạt, phù hợp với đặc tính chất thải sau phân loại, từng bước hình thành hệ thống quản lý chất thải đồng bộ, nâng cao khả năng thu hồi tài nguyên từ rác.
Theo Quyết định số 1804/QĐ-UBND ngày 9/4/2026, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được phân loại tại nguồn, thu gom và xử lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn đạt 100%. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã xây dựng, hoàn thiện dự thảo Đề án Phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt giai đoạn 2026-2030 và các năm tiếp theo, báo cáo UBND thành phố.
Việc kết hợp công nghệ đốt rác phát điện với phân loại, tái chế tại nguồn được kỳ vọng tạo chuyển biến trong quản lý chất thải của Hà Nội. Mục tiêu đặt ra không chỉ là nâng cao năng lực xử lý, giảm chôn lấp mà còn khai thác hiệu quả giá trị tài nguyên và năng lượng từ rác, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng tới xây dựng đô thị xanh và cải thiện môi trường sống cho người dân.
