UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch số 410/KH-UBND ngày 15/10/2026, triển khai Nghị quyết số 208/NQ-CP ngày 4/8/2026 của Chính phủ và Chương trình hành động số 21-CTr/TU ngày 21/9/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Kế hoạch đặt ra yêu cầu gắn phát triển kinh tế với kiểm soát ô nhiễm, bảo vệ tài nguyên và nâng cao chất lượng môi trường sống. Đây là nhiệm vụ đáng chú ý trong bối cảnh Gia Lai đang mở rộng không gian phát triển, đẩy mạnh thu hút đầu tư và gia tăng hoạt động sản xuất công nghiệp, kéo theo áp lực ngày càng lớn đối với hạ tầng môi trường.

Một trong những mục tiêu trọng tâm là đến năm 2030, 100% nước thải tại các cụm công nghiệp được xử lý đạt quy chuẩn môi trường. Hiện toàn tỉnh có 36 cụm công nghiệp đang hoạt động nhưng chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung.

Để khắc phục tình trạng này, Gia Lai dự kiến bố trí ngân sách đầu tư hệ thống xử lý nước thải tại 28 cụm công nghiệp do UBND cấp xã làm chủ đầu tư, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa. Đối với các cụm công nghiệp do doanh nghiệp đầu tư, tỉnh yêu cầu đôn đốc chủ đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung theo quy định.

Theo báo cáo giám sát tháng 9/2026 của Sở Tài chính Gia Lai, trong tháng 8/2026, các cụm công nghiệp trên địa bàn thu hút thêm 2 dự án đầu tư. Lũy kế đến thời điểm báo cáo, toàn tỉnh có 20 dự án với tổng vốn đăng ký 1.266 tỷ đồng, sử dụng 61 ha đất. Sự gia tăng hoạt động sản xuất đặt ra yêu cầu phải đầu tư đồng bộ hạ tầng xử lý chất thải, tránh để tăng trưởng công nghiệp tạo thêm gánh nặng ô nhiễm cho môi trường.

Cùng với kiểm soát nước thải công nghiệp, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 thu gom, xử lý 95% chất thải rắn sinh hoạt tại đô thị và 80% tại nông thôn. Tỷ lệ chất thải phải xử lý bằng phương pháp chôn lấp trực tiếp được định hướng giảm xuống dưới 30% tổng lượng chất thải thu gom.

Đáng chú ý, Dự án Nhà máy đốt rác phát điện Long Mỹ được yêu cầu đôn đốc, hỗ trợ để đưa vào hoạt động trong quý II/2028. Công trình được kỳ vọng góp phần giảm lượng rác phải chôn lấp, đồng thời tận dụng chất thải làm nguồn đầu vào cho sản xuất năng lượng. Tỉnh cũng định hướng cải tạo, nâng cấp các bãi chôn lấp không hợp vệ sinh và xử lý những khu vực ô nhiễm do chất thải gây ra.

Đối với nước thải sinh hoạt, Gia Lai định hướng đầu tư hệ thống thu gom, xử lý tập trung tại các đô thị Pleiku, Quy Nhơn mở rộng, An Khê, An Nhơn và Hoài Nhơn (cũ), sử dụng nguồn vốn ODA và các nguồn vốn hợp pháp khác. Tỉnh đặt mục tiêu thu gom, xử lý đạt quy chuẩn môi trường 50% lượng nước thải sinh hoạt tại các đô thị loại II. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế ô nhiễm nguồn nước mặt, bảo vệ hệ thống sông, hồ và nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, địa phương chú trọng chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải. Các doanh nghiệp được khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo, tái sử dụng nước, tái chế chất thải và tăng cường trao đổi nguyên liệu, phụ phẩm giữa các cơ sở sản xuất để hình thành các chuỗi cộng sinh công nghiệp.

Tỉnh cũng định hướng ưu tiên thu hút những dự án có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ hiện đại, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và có mức phát thải thấp. Cách tiếp cận này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần hạn chế khai thác tài nguyên thiên nhiên, giảm áp lực lên môi trường.

Để bảo đảm các mục tiêu được thực hiện thực chất, Gia Lai giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức triển khai, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định bảo vệ môi trường. Chính quyền cấp xã chịu trách nhiệm quản lý chất thải sinh hoạt, hoàn thiện hồ sơ môi trường và đầu tư hệ thống xử lý nước thải tại các cụm công nghiệp thuộc phạm vi quản lý.

Việc gắn tăng trưởng kinh tế với trách nhiệm bảo vệ môi trường được kỳ vọng tạo chuyển biến trong quản lý tài nguyên, kiểm soát ô nhiễm và tổ chức sản xuất tại Gia Lai. Qua đó, địa phương từng bước hình thành nền tảng cho kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới phát triển bền vững.

Lâm Đồng tăng cường quản lý rác thải nhựa, bảo vệ môi trường tại các điểm du lịch

Vũ Kiệt