Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 10/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội họp phiên toàn thể, thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí.

Đơn giản hóa thủ tục đối với hướng dẫn viên

Góp ý về công nhận khu du lịch cấp tỉnh tại khoản 3 Điều 2 của dự thảo, sửa đổi Điều 27 Luật Du lịch, đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn nhận định, dự thảo quy định khu du lịch thuộc một xã thì cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh thẩm định; khu du lịch thuộc từ hai xã trở lên thì UBND cấp tỉnh thành lập hội đồng thẩm định.

Tán thành việc xác định rõ trách nhiệm, nhưng đại biểu đề nghị cân nhắc lấy số đơn vị hành chính cấp xã làm tiêu chí duy nhất để lựa chọn hình thức thẩm định. Bởi, một khu du lịch nằm trong một xã vẫn có thể có quy mô lớn, liên quan đến rừng, di sản, môi trường, hạ tầng và nhiều chủ thể quản lý; ngược lại, khu du lịch trải trên hai xã chưa chắc phức tạp hơn.

“Tôi đề nghị quy định cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh là đầu mối thẩm định; việc thành lập hội đồng liên ngành căn cứ vào tính chất, quy mô và yêu cầu phối hợp chuyên ngành của khu du lịch, do UBND cấp tỉnh quyết định. Cách thiết kế này vừa bảo đảm thẩm định thực chất, vừa tránh phát sinh hội đồng và thủ tục không cần thiết chỉ vì ranh giới hành chính”, đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị.

Thống nhất với việc đơn giản hóa thủ tục, bổ sung thẻ hướng dẫn viên điện tử trong dự thảo sửa đổi Luật Du lịch, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc, Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, cùng với cải cách thủ tục, lần sửa luật này cần giải quyết những vướng mắc trực tiếp ảnh hưởng đến cơ hội làm nghề và cuộc sống của hướng dẫn viên.

Dẫn thống kê của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đại biểu cho biết, đến hôm nay, cả nước có hơn 49.000 thẻ hướng dẫn viên đã được cấp để hành nghề. Chính sách đối với đội ngũ này sẽ tác động đến chất lượng phục vụ du khách. Vì vậy, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị cần bảo đảm quyền lựa chọn cách thức hành nghề của hướng dẫn viên.

Cụ thể, đối với hướng dẫn viên quốc tế và nội địa, đại biểu cho rằng, khoản 3 Điều 58 yêu cầu có thẻ, có hợp đồng lao động với doanh nghiệp hoặc là hội viên tổ chức xã hội nghề nghiệp, đồng thời có hợp đồng hướng dẫn hoặc văn bản phân công theo chương trình. Như vậy, người có thẻ nhận hướng dẫn từng tua (tour) nhưng không có hợp đồng lao động vẫn phải đáp ứng điều kiện hội viên và hợp đồng hướng dẫn. Trong khi đó, dự thảo mới sửa khoản 4 về thẻ, chưa sửa khoản 3 về điều kiện hành nghề.

“Tôi đề nghị sửa đổi khoản 3 Điều 58 để làm rõ bản chất pháp lý của hợp đồng hướng dẫn. Theo Điều 13 Bộ luật Lao động, nếu hướng dẫn viên làm việc có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của doanh nghiệp thì thỏa thuận đó phải được xác định là hợp đồng lao động dù mang tên hợp đồng hướng dẫn. Quyền lợi của người lao động không thể phụ thuộc vào tên gọi của hợp đồng. Vì vậy, cần phân biệt rõ quan hệ lao động với dịch vụ hướng dẫn độc lập, xác định trách nhiệm của doanh nghiệp và nghĩa vụ bảo hiểm xã hội theo đúng điều kiện luật định”, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị.

Đồng thời, đại biểu cũng đề nghị bảo đảm việc tham gia hội trên cơ sở tự nguyện, hội cần thu hút hội viên bằng chất lượng bồi dưỡng chuyên môn, hỗ trợ việc làm và bảo vệ quyền lợi. Quyền tự chủ phải gắn với trách nhiệm rõ ràng. Luật cần quy định nội dung tối thiểu của hợp đồng lao động về công việc, tiền lương, bảo hiểm xã hội, xác định rõ nghĩa vụ, trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức chương trình và hướng dẫn viên.

Bên cạnh đó, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc cũng đề nghị công nhận đúng kết quả đào tạo, tránh buộc người học học lại. Tán thành việc Điều 59 trong dự thảo đã ghi nhận cả ngành và chuyên ngành hướng dẫn du lịch, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc công nhận trình độ trên cơ sở văn bản, phụ lục văn bản, văn bằng và thông tin đào tạo được xác thực, cụ thể hóa trong quy định về hồ sơ theo Điều 60. Việc công nhận phải dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng của nghề, người học cần biết rõ từ khi chọn trường rằng chương trình mình theo học đáp ứng điều kiện nghề nghiệp nào.

Ngoài ra, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc cũng cho rằng, cần bảo đảm an sinh phù hợp với người làm nghề theo từng loại tour. Cho rằng, thời lượng chuyến đi và tên gọi hợp đồng chưa đủ để xác định nghĩa vụ bảo hiểm xã hội, đại biểu cũng nhận định, cần xem xét bản chất quan hệ làm việc và các điều kiện luật định. Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp tại Điều 37, đồng bộ với quyền của hướng dẫn viên tại Điều 65 về thanh toán thù lao, bảo đảm an toàn và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm theo pháp luật. Giao Chính phủ hướng dẫn rõ tiêu chí xác định quan hệ lao động giữa hướng dẫn viên và doanh nghiệp lữ hành. Với người không thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc, cần hỗ trợ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế và nghiên cứu cơ chế bảo hiểm tai nạn trong thời gian dẫn đoàn, bởi một chuyến đi chỉ kéo dài hai ngày nhưng hậu quả của tai nạn có thể theo người hướng dẫn nhiều năm.

“Kính thưa Quốc hội, chúng ta mong du khách được đón tiếp chu đáo và bảo vệ khi gặp sự cố, người trực tiếp chăm sóc du khách cũng cần được pháp luật bảo vệ đầy đủ, sửa luật để họ có thể sống bằng nghề, yên tâm gắn bó với nghề cũng là đầu tư cho chất lượng và uy tín du lịch Việt Nam”, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc mong muốn.

04 nhóm nội dung lớn sửa đổi, bổ sung Luật Du lịch

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung tập trung vào 04 nhóm nội dung lớn, trong đó:

- Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong quản lý nhà nước về du lịch: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 02 Điều nhằm chuyển thẩm quyền công nhận điểm du lịch, thu hồi Quyết định công nhận điểm du lịch từ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cho cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh; chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đối với: công nhận khu du lịch quốc gia nằm trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên. Bên cạnh đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 74 và thay thế, bãi bỏ một số cụm từ liên quan đến tên của các bộ, ngành, cơ quan để phù hợp với tổ chức bộ máy sau sắp xếp.

- Hoàn thiện các quy định về thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư, kinh doanh: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 13 điều nhằm bỏ các quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục giải quyết hành chính tại Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm bảo đảm phù hợp với quy định luật cơ bản không quy định các nội dung về thủ tục hành chính; bãi bỏ 03 điều nhằm bãi bỏ thủ tục hành chính không còn cần thiết, gồm thủ tục cấp đổi, cấp lại giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành và cấp biển hiệu phương tiện vận tải khách du lịch. Đồng thời, sửa đổi điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa, điều kiện cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch nội địa theo hướng quy định chứng chỉ nghiệp vụ lữ hành quốc tế được sử dụng làm điều kiện cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa; chứng chỉ hướng dẫn viên du lịch quốc tế được sử dụng làm điều kiện cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch nội địa.

- Hoàn thiện quy định để đáp ứng yêu cầu phát triển trong hoạt động du lịch: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về loại hình cơ sở lưu trú du lịch theo hướng giao Chính phủ quy định các loại hình lưu trú du lịch mới phát sinh trong thực tiễn; bổ sung quy định về thẻ hướng dẫn viên du lịch điện tử và xác định thẻ điện tử có giá trị pháp lý tương đương thẻ vật lý; bổ sung quy định công nhận văn bằng do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp theo quy định của pháp luật về giáo dục; giao Chính phủ quy định chi tiết về lưu trữ hồ sơ của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành.

- Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của Luật Du lịch với hệ thống pháp luật có liên quan: Dự thảo Luật bãi bỏ các quy định về quy hoạch du lịch để thực hiện thống nhất theo pháp luật về quy hoạch; đồng thời bãi bỏ quy định về nguồn ngân sách nhà nước hằng năm bổ sung cho Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch.

Ngày thứ hai mươi hai: Quốc hội tiếp tục ngày làm việc với nhiều dự án luật quan trọng

Mai Hạ