Hệ sinh thái biển giàu sự sống giữa Thái Bình Dương

Năm 2023, các nhà sinh vật biển thuộc Đại học Hawaii (Mỹ) phối hợp với dự án Pristine Seas tiến hành khảo sát toàn diện tại Bikar và Bokak, hai đảo san hô nằm biệt lập giữa Thái Bình Dương, thuộc quần đảo Marshall.

Hai hòn đảo này cách thủ đô Majuro của quần đảo Marshall khoảng 850 km và cách khu vực có dân cư sinh sống gần nhất hơn 116 km. Vị trí xa xôi, ít chịu tác động trực tiếp từ hoạt động của con người đã góp phần duy trì trạng thái tương đối nguyên vẹn của hệ sinh thái tự nhiên tại đây.

Kết quả khảo sát cho thấy khu vực sở hữu mức độ đa dạng sinh học đáng chú ý. Tại đảo Bokak, san hô cứng và tảo bao phủ khoảng 60-80% diện tích vùng nước nông xung quanh. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ sinh thái rạn san hô tại khu vực vẫn duy trì được độ phong phú về sinh vật.

Các nhà khoa học cũng ghi nhận sự hiện diện của 17 loài chim biển tại hai đảo, trong đó có 15 loài được xác nhận hoặc có khả năng sinh sản tại khu vực. Những loài được phát hiện gồm chim nhạn đen, hải âu, chim nhạn trắng và chim choắt lang thang.

Không chỉ là nơi cư trú của các loài chim biển, hai đảo san hô còn là địa điểm sinh sản quan trọng của rùa biển. Riêng tại Bikar, nhóm nghiên cứu ghi nhận 71 dấu vết rùa lên bờ cùng 132 hố làm tổ, phần lớn được xác định thuộc về rùa xanh.

Ghi nhận nhiều nhóm sinh vật từ rạn san hô đến vùng biển sâu

Khảo sát dưới nước tiếp tục cho thấy sự phong phú của các cộng đồng sinh vật biển. Nhóm nghiên cứu ghi nhận 266 nhóm cá sinh sống tại các rạn san hô, 138 nhóm cá ở khu vực nước sâu hơn và 79 nhóm cá biển sâu.

Ngoài ra, vùng biển ngoài khơi còn có ít nhất 15 nhóm động vật săn mồi, trong đó có cá mập và nhiều loài cá kích thước lớn. Sự hiện diện của các nhóm sinh vật ở nhiều tầng nước khác nhau cho thấy giá trị sinh thái của khu vực không chỉ nằm ở các rạn san hô mà còn bao gồm những hệ sinh thái biển liên kết với nhau.

Theo tiến sĩ Alan Friedlander, nhà sinh thái biển thuộc Đại học Hawaii, những đảo san hô này có ý nghĩa như các hệ sinh thái tham chiếu quý giá. Việc nghiên cứu những khu vực còn ít chịu tác động của con người giúp giới khoa học hình dung rõ hơn trạng thái tự nhiên của các hệ sinh thái biển trước khi bị suy thoái, đồng thời nhận diện những giá trị đã mất tại nhiều vùng biển khác.

Các dữ liệu thu thập được cũng có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động bảo tồn và phục hồi thiên nhiên. Khi có cơ sở về thành phần loài, mức độ đa dạng sinh học và hiện trạng hệ sinh thái, các nhà quản lý có thêm căn cứ để xác định khu vực cần ưu tiên bảo vệ, xây dựng biện pháp quản lý phù hợp.

Thành lập khu bảo tồn biển rộng 48.000 km²

Một trong những kết quả đáng chú ý từ cuộc khảo sát là việc chính quyền quần đảo Marshall thành lập khu bảo tồn biển rộng 48.000 km² xung quanh hai đảo Bikar và Bokak.

Khu bảo tồn được hình thành nhằm hạn chế những tác động tiêu cực từ hoạt động khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái biển. Đây được xem là bước đi quan trọng để duy trì các giá trị tự nhiên tại khu vực, bảo vệ nơi cư trú và sinh sản của nhiều loài sinh vật biển.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers in Marine Science cũng nhấn mạnh vai trò của những vùng biển còn ít chịu tác động từ con người đối với mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học toàn cầu.

Thực tế cho thấy, những khu vực biển có hệ sinh thái tương đối nguyên vẹn không chỉ mang giá trị tự nhiên riêng biệt mà còn cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để đánh giá mức độ suy thoái tại các vùng biển chịu nhiều áp lực từ con người. Bảo vệ các khu vực này vì thế có ý nghĩa lâu dài, góp phần duy trì nguồn gen, bảo vệ môi trường sống của các loài và tăng khả năng phục hồi của hệ sinh thái biển trước những biến động môi trường.

Việc khảo sát tại Bikar và Bokak cho thấy tầm quan trọng của công tác nghiên cứu, giám sát và thiết lập các khu bảo tồn biển dựa trên cơ sở khoa học. Trong bối cảnh khai thác tài nguyên, ô nhiễm và biến đổi khí hậu ngày càng tạo sức ép lên đại dương, gìn giữ những hệ sinh thái còn nguyên vẹn là một trong những hướng đi cần thiết để bảo vệ đa dạng sinh học biển.

Bảo vệ động vật hoang dã trước tiếng nổ pháo hoa: Đề xuất hạ ngưỡng xuống 90 decibel

Hải Đăng