Bộc lộ hạn chế trong công tác quản lý, điều hành

Thanh tra TP Đà Nẵng vừa công khai Kết luận thanh tra số 3102/KL-TTTP ngày 11/11/2026 về trách nhiệm của Tổng Giám đốc Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng trong việc thực hiện các quy định pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực giai đoạn 2024 - 2025.

Theo kết quả thanh tra, bên cạnh những mặt đã triển khai, công tác quản lý và tổ chức thực hiện tại doanh nghiệp vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục.

Cụ thể, hoạt động tuyên truyền, phổ biến các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực chủ yếu được thực hiện lồng ghép trong các cuộc họp của Đảng ủy và giao ban nội bộ, chưa được phổ biến rộng rãi đến toàn thể cán bộ, người lao động.

Việc nhận diện, đánh giá nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong từng quy trình nghiệp vụ cũng chưa được duy trì thường xuyên. Công tác phòng ngừa vẫn chủ yếu dựa vào hoạt động kiểm tra sau khi công việc đã phát sinh, thay vì chủ động rà soát, phát hiện rủi ro từ sớm.

Bên cạnh đó, lực lượng thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát nội bộ phần lớn làm việc kiêm nhiệm. Điều này khiến khả năng phân tích, nhận diện những nguy cơ trong các nghiệp vụ kinh tế phức tạp còn hạn chế.

Đáng chú ý, công tác tuyển dụng lao động tại doanh nghiệp chưa bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục. Việc tuyển dụng chưa được Tổng Giám đốc phê duyệt và ban hành quyết định theo quy định, chưa đáp ứng yêu cầu về tính công khai, minh bạch tại Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018.

Doanh nghiệp cũng chưa tiến hành rà soát, lập danh mục và xây dựng kế hoạch chuyển đổi định kỳ đối với những vị trí công tác thuộc diện phải thực hiện chuyển đổi theo quy định pháp luật.

Từ những tồn tại trên, Thanh tra thành phố xác định trách nhiệm trước hết thuộc về Tổng Giám đốc Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng. Chánh Thanh tra thành phố kiến nghị người đứng đầu doanh nghiệp tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan, đồng thời triển khai biện pháp khắc phục những hạn chế đã được chỉ ra.

Giá dịch vụ thu gom rác hơn 8 năm chưa được điều chỉnh

Một vấn đề đáng chú ý trong kết luận thanh tra là sự chậm điều chỉnh cơ chế giá dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt tại Đà Nẵng.

Theo đó, các quy định nội bộ của Công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng về định mức vệ sinh đô thị, mức tiêu hao nhiên liệu, đơn giá nhân công trong hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt cũng như định mức đối với phương tiện cơ giới chuyên dùng đều được xây dựng dựa trên Quyết định số 33/2017 của UBND thành phố về ban hành giá tối đa dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt.

Tuy nhiên, sau hơn 8 năm triển khai, mức giá này vẫn chưa được điều chỉnh để theo kịp những thay đổi của điều kiện thực tế. Trong khoảng thời gian đó, nhiều yếu tố cấu thành chi phí dịch vụ đã biến động, từ tiền lương, giá nhiên liệu đến các khoản chi phí phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, những khoản chi liên quan trực tiếp đến người lao động như bảo hiểm, tiền ăn ca và chế độ độc hại ngày càng tăng. Chỉ số giá tiêu dùng trong giai đoạn 2017 - 2026 cũng có sự gia tăng so với thời điểm ban hành mức giá nói trên.

Trong khi đó, hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải là lĩnh vực có tính chất đặc thù, người lao động thường xuyên phải tiếp xúc với rác thải và làm việc trong điều kiện môi trường ô nhiễm, độc hại. Tuy nhiên, mức thu nhập hiện tại chưa thực sự tương xứng với tính chất công việc và những yêu cầu đặt ra.

Thực tế này khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng lao động trực tiếp, qua đó tạo thêm áp lực đối với hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải trên địa bàn thành phố.

Thanh tra thành phố cũng chỉ ra rằng, doanh nghiệp phải hoạt động theo nguyên tắc tự cân đối tài chính, tự bù đắp chi phí, chịu rủi ro và bảo đảm cổ tức, lợi nhuận. Trong bối cảnh các yếu tố đầu vào liên tục biến động nhưng cơ chế giá dịch vụ chưa được cập nhật, việc duy trì hoạt động ổn định đặt ra không ít thách thức.

Từ những bất cập này, cơ quan thanh tra cho rằng cần sớm tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách để doanh nghiệp có điều kiện hoạt động bình thường, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.

Cần sớm tháo gỡ vướng mắc để bảo đảm chất lượng dịch vụ môi trường

Từ kết luận thanh tra có thể thấy, những bất cập về cơ chế giá dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải không chỉ liên quan đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến khả năng tổ chức cung ứng dịch vụ vệ sinh môi trường đô thị.

Khi chi phí nhân công, nhiên liệu và các khoản phục vụ người lao động tăng lên nhưng đơn giá dịch vụ chưa được điều chỉnh kịp thời, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc cân đối nguồn lực, thu hút lao động và duy trì chất lượng hoạt động.

Đối với một đô thị có nhu cầu thu gom, vận chuyển rác thải thường xuyên như Đà Nẵng, việc bảo đảm nguồn nhân lực, phương tiện và điều kiện làm việc cho công nhân vệ sinh có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng dịch vụ công cộng, cảnh quan và môi trường sống của người dân.

Do đó, việc rà soát, cập nhật cơ chế giá dịch vụ trên cơ sở những biến động thực tế là yêu cầu cần thiết. Các định mức kinh tế - kỹ thuật cũng cần được xem xét phù hợp với chi phí đầu vào, điều kiện lao động và yêu cầu ngày càng cao trong công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt.

Cùng với việc tháo gỡ bất cập về cơ chế, doanh nghiệp cần nghiêm túc khắc phục những hạn chế trong quản trị, tuyển dụng, kiểm tra và giám sát nội bộ. Đây là những yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động và duy trì chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường.

Kết luận thanh tra của TP Đà Nẵng vì vậy không chỉ đặt ra yêu cầu chấn chỉnh trách nhiệm quản lý tại doanh nghiệp mà còn cho thấy sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế chính sách đối với hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, góp phần bảo đảm công tác vệ sinh môi trường đô thị được duy trì ổn định, hiệu quả.

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ loạt sai phạm trong khai thác khoáng sản tại TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp

Hải Đăng