Lâm Đồng đẩy mạnh quản lý chất thải nông nghiệp, hướng tới sản xuất bền vững

Kinh tế xanh - Ngày đăng : 14:42, 16/11/2026

Cùng với việc phát triển sản xuất nông nghiệp, công tác quản lý chất thải phát sinh từ hoạt động canh tác đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với bảo vệ môi trường tại tỉnh Lâm Đồng. Dù đã triển khai nhiều giải pháp thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật và tận dụng phụ phẩm cây trồng, tỷ lệ bao gói thuốc bảo vệ thực vật được xử lý đúng quy định mới đạt 42,7%, đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý chất thải nông nghiệp.
Kinh tế xanh

Lâm Đồng đẩy mạnh quản lý chất thải nông nghiệp, hướng tới sản xuất bền vững

Hải Đăng • {Ngày xuất bản}

Cùng với việc phát triển sản xuất nông nghiệp, công tác quản lý chất thải phát sinh từ hoạt động canh tác đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với bảo vệ môi trường tại tỉnh Lâm Đồng. Dù đã triển khai nhiều giải pháp thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật và tận dụng phụ phẩm cây trồng, tỷ lệ bao gói thuốc bảo vệ thực vật được xử lý đúng quy định mới đạt 42,7%, đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý chất thải nông nghiệp.

Chất thải nông nghiệp vẫn là thách thức đối với môi trường

Sản xuất nông nghiệp không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn phát sinh lượng lớn chất thải cần được kiểm soát. Trong đó, bao gói thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sau sử dụng và phụ phẩm cây trồng là hai nhóm chất thải cần được quan tâm, bởi nếu không được thu gom, xử lý hoặc tái sử dụng phù hợp, chúng có thể gây tác động tiêu cực đến đất, nguồn nước và chất lượng không khí.

capture(1).jpg
Ảnh minh họa

Theo thông tin từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, địa phương đang triển khai các nhiệm vụ bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp theo Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt nhằm ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.

Thời gian qua, ngành nông nghiệp tỉnh đã tham mưu ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc các địa phương tăng cường quản lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng và phụ phẩm cây trồng. Trọng tâm là tổ chức thu gom, vận chuyển, xử lý các loại chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất, bảo đảm tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường.

Song song với các giải pháp quản lý, công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng được chú trọng. Toàn tỉnh đã tổ chức 69 lớp tập huấn về quản lý, thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV và phụ phẩm cây trồng, thu hút 3.265 lượt cán bộ, công chức, hội viên các đoàn thể, doanh nghiệp và người dân tham gia.

Thông qua hoạt động này, nhận thức về trách nhiệm bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp từng bước được nâng lên. Việc sử dụng hiệu quả các nguồn phụ phẩm cũng được khuyến khích, góp phần tạo điều kiện phát triển những mô hình sản xuất theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Mới thu gom, xử lý đúng quy định 42,7% bao gói thuốc bảo vệ thực vật

Một trong những vấn đề đáng chú ý trong công tác quản lý môi trường nông nghiệp tại Lâm Đồng là tỷ lệ thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng vẫn còn thấp.

Theo số liệu được ngành chức năng thống kê, lũy kế đến năm 2026, toàn tỉnh đã xây dựng 23 kho lưu chứa tạm thời và lắp đặt 4.810 bể thu gom bao gói thuốc BVTV sau sử dụng. Tuy nhiên, số bể hiện còn được sử dụng chỉ khoảng 3.000 bể.

Đáng chú ý, tổng khối lượng bao gói thuốc BVTV phát sinh là khoảng 287 tấn, nhưng lượng được thu gom, xử lý đúng quy định mới đạt khoảng 122,5 tấn, tương đương 42,7%.

Như vậy, vẫn còn một lượng đáng kể bao gói thuốc BVTV chưa được quản lý, xử lý theo đúng yêu cầu. Đây là nguy cơ cần được quan tâm bởi loại chất thải này thuộc nhóm chất thải nguy hại, có khả năng gây ảnh hưởng đến môi trường đất, nước và hệ sinh thái nếu bị thải bỏ không đúng cách.

Thực tế, tình trạng chôn lấp, đốt hoặc bỏ chung bao gói thuốc BVTV với rác thải sinh hoạt, thậm chí vứt trực tiếp trên đồng ruộng, vẫn còn diễn ra ở một số nơi. Những cách xử lý không phù hợp này không chỉ làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm mà còn gây khó khăn cho công tác quản lý chất thải tại địa phương.

Tận dụng phụ phẩm cây trồng, giảm áp lực chất thải ra môi trường

Ở chiều hướng tích cực, công tác thu gom và tái sử dụng phụ phẩm cây trồng tại Lâm Đồng đã ghi nhận những kết quả khả quan hơn.

Mỗi năm, hoạt động sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh phát sinh khoảng 5,32 triệu tấn phụ phẩm cây trồng. Trong số này, khoảng 3,96 triệu tấn được thu gom, xử lý, đạt tỷ lệ 74,4%.

Thay vì xem phụ phẩm sau thu hoạch là chất thải cần loại bỏ, nhiều hộ sản xuất đã tận dụng nguồn nguyên liệu này phục vụ các hoạt động canh tác và chăn nuôi. Các hình thức sử dụng phổ biến gồm sản xuất phân bón hữu cơ, làm thức ăn chăn nuôi, cày vùi vào đất, làm chất độn chuồng, đệm lót sinh học, giá thể trồng nấm hoặc tủ gốc giữ ẩm cho cây trồng.

Việc tái sử dụng phụ phẩm mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Không chỉ giảm lượng chất thải phải đưa đi xử lý, giải pháp này còn góp phần tiết kiệm chi phí đầu vào, cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên và thúc đẩy mô hình sản xuất nông nghiệp tuần hoàn.

Tuy nhiên, vẫn còn một phần phụ phẩm chưa được tận dụng hiệu quả. Tình trạng để lại trên đồng ruộng hoặc thu gom đốt sau thu hoạch có thể phát sinh khói bụi, ảnh hưởng đến chất lượng môi trường không khí và đời sống người dân.

Do đó, việc mở rộng các mô hình tái sử dụng phụ phẩm, gắn hoạt động sản xuất với yêu cầu giảm phát thải và bảo vệ tài nguyên đất là hướng đi cần được quan tâm hơn nữa.

Cần đồng bộ giải pháp để phát triển nông nghiệp thân thiện môi trường

Theo đánh giá của ngành chức năng, việc thu gom và xử lý chất thải nông nghiệp tại Lâm Đồng vẫn gặp không ít trở ngại. Đặc điểm địa hình chủ yếu là đồi núi, diện tích sản xuất nhỏ lẻ và phân tán khiến quá trình tổ chức thu gom, vận chuyển gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, việc đầu tư công nghệ xử lý và xây dựng các phương án tận dụng phụ phẩm chưa thực sự thu hút được sự tham gia rộng rãi của người dân, doanh nghiệp. Nhận thức về trách nhiệm thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV tại một số địa phương còn hạn chế.

Một khó khăn khác là kinh phí dành cho hoạt động thu gom, xử lý chất thải nguy hại tương đối lớn, trong khi nguồn ngân sách cấp tỉnh và cấp xã còn gặp khó khăn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng duy trì hoạt động thu gom, xử lý thường xuyên và đồng bộ trên địa bàn.

Trước thực tế đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề xuất tăng cường trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong công tác phối hợp quản lý nhà nước về môi trường thuộc lĩnh vực nông nghiệp. Trong đó, cần chú trọng tổ chức thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV và phụ phẩm cây trồng ngay tại địa phương.

Cùng với đó, việc phát triển các mô hình canh tác bền vững, sản xuất tuần hoàn và giảm phát thải đối với những cây trồng chủ lực cần tiếp tục được thúc đẩy. Công tác kiểm soát sử dụng phân bón, thuốc BVTV cũng cần được tăng cường nhằm hạn chế các nguồn phát sinh ô nhiễm từ hoạt động sản xuất.

Ngành nông nghiệp đồng thời xác định việc đào tạo, tập huấn và nâng cao năng lực quản lý môi trường cho cán bộ địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân là nhiệm vụ cần thiết. Các cơ chế, chính sách hỗ trợ quản lý chất thải nguy hại, nhất là hoạt động thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV theo nghị quyết của HĐND tỉnh Lâm Đồng, cũng cần được triển khai phù hợp.

Quản lý tốt chất thải phát sinh từ sản xuất nông nghiệp không chỉ góp phần hạn chế nguy cơ ô nhiễm trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài đối với quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững. Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh vai trò quản lý của cơ quan chức năng, sự chủ động tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã và từng hộ sản xuất sẽ là yếu tố quyết định.

Hải Đăng