Cà Mau dự kiến chi hơn 167 tỷ đồng ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn do El Niño

Biến đổi khí hậu - Ngày đăng : 15:43, 16/11/2026

Trước nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn kéo dài trong mùa khô 2026–2027, tỉnh Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó với tổng kinh phí dự kiến hơn 167 tỷ đồng, trong đó ưu tiên hàng đầu là bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân.
Biến đổi khí hậu

Cà Mau dự kiến chi hơn 167 tỷ đồng ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn do El Niño

Mai Hạ • 16/11/2026 15:43

Trước nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn kéo dài trong mùa khô 2026–2027, tỉnh Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó với tổng kinh phí dự kiến hơn 167 tỷ đồng, trong đó ưu tiên hàng đầu là bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân.

El Niño có thể kéo dài đến giữa năm 2027

Theo Kế hoạch số 635/KH-UBND của UBND tỉnh Cà Mau về ứng phó hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn do ảnh hưởng của El Niño giai đoạn 2026–2027, địa phương đang đứng trước nguy cơ xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn nước trên diện rộng trong mùa khô tới.

Thông tin cập nhật từ các cơ quan chuyên môn cho thấy, hiện tượng ENSO đã chuyển sang trạng thái El Niño. Dự báo trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, El Niño duy trì cường độ rất mạnh với xác suất lên tới 98%. Từ tháng 1 đến tháng 3/2027, hiện tượng này có khả năng tiếp tục duy trì ở mức rất mạnh, trước khi có dấu hiệu suy giảm.

Đáng chú ý, El Niño nhiều khả năng còn kéo dài đến những tháng đầu mùa hè năm 2027. Trên cơ sở nhận định này, tỉnh Cà Mau dự báo nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trên diện rộng có thể bắt đầu từ tháng 11/2026 và kéo dài đến khoảng tháng 5/2027.

cmau.jpg
Ảnh minh họa

Trước diễn biến bất lợi của thời tiết, tỉnh xác định việc chủ động phòng ngừa từ sớm là yêu cầu cấp thiết, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với đời sống dân sinh, sản xuất nông nghiệp và hệ sinh thái tự nhiên.

Ưu tiên bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân

Trong kế hoạch ứng phó, UBND tỉnh Cà Mau xác định bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân là nhiệm vụ ưu tiên cao nhất. Các địa bàn được đặc biệt quan tâm gồm xã Biển Bạch, Khánh Lâm, Khánh An, Nguyễn Phích và những khu vực thực tế xảy ra tình trạng thiếu nước.

Để chủ động nguồn nước, các địa phương được yêu cầu rà soát, thống kê cụ thể từng hộ dân có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt; đánh giá khả năng trữ nước, công suất các công trình cấp nước hiện có và phương tiện vận chuyển nước để xây dựng phương án dự phòng.

Trong trường hợp xảy ra thiếu nước nghiêm trọng, địa phương sẽ tổ chức vận chuyển nước bằng xe bồn, sà lan hoặc các phương tiện phù hợp; thiết lập điểm cấp nước tập trung, trạm cấp nước tạm thời để phục vụ người dân.

Việc phân bổ nguồn nước phải bảo đảm công bằng, hợp lý, ưu tiên các hộ gia đình chính sách, hộ có hoàn cảnh khó khăn và những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.

Không chỉ tập trung vào nhu cầu sinh hoạt, Cà Mau còn xác định những khu vực sản xuất nông nghiệp có nguy cơ chịu tác động lớn để chủ động phương án bảo vệ. Trong đó, đáng chú ý là vùng lúa ngọt hóa phía Tây kênh Vĩnh Phong, khu vực dọc Quốc lộ 1A và vùng chuyển đổi sản xuất lúa – tôm ở cuối nguồn nước, chưa có hệ thống đê bao khép kín, có nguy cơ bị nhiễm mặn.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng kiểm soát nguy cơ sụt lún đất tại Tiểu vùng VI, VII thuộc khu vực Bắc Cà Mau; tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng tại U Minh Hạ và cụm đảo Hòn Khoai.

Đối với hoạt động sản xuất, ngành chức năng sẽ hướng dẫn người dân tuân thủ lịch thời vụ, lựa chọn giống cây trồng phù hợp, sử dụng nước tiết kiệm và chủ động điều chỉnh phương án sản xuất theo diễn biến nguồn nước thực tế.

Ba kịch bản ứng phó, kinh phí cao nhất hơn 167 tỷ đồng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Kế hoạch số 635/KH-UBND là việc Cà Mau xây dựng 3 kịch bản ứng phó tương ứng với các cấp độ rủi ro, căn cứ vào phạm vi xâm nhập của ranh giới độ mặn 4‰ và mức độ thiếu hụt nguồn nước ngọt so với trung bình nhiều năm.

Ở kịch bản 1, khi ranh giới mặn 4‰ xâm nhập dưới 25 km, nguồn nước ngọt cơ bản vẫn đáp ứng nhu cầu, tỉnh tập trung triển khai các biện pháp quan trắc, cảnh báo, quản lý và sử dụng nước tiết kiệm. Kinh phí dự kiến thực hiện là 500 triệu đồng.

Ở kịch bản 2, khi ranh giới mặn 4‰ xâm nhập từ trên 25 km đến 50 km, nguồn nước ngọt thiếu hụt từ 30–50%, tỉnh sẽ tăng cường điều tiết, phân phối và tích trữ nước ngọt; kiểm soát xâm nhập mặn, bảo vệ các vùng sản xuất trọng điểm và chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng. Tổng kinh phí lũy kế dự kiến là 38,142 tỷ đồng.

Đối với kịch bản 3, khi ranh giới mặn 4‰ xâm nhập từ trên 50 km đến 90 km, nguồn nước ngọt thiếu hụt trên 50%, địa phương sẽ triển khai các giải pháp ứng phó khẩn cấp.

Trong tình huống thiếu nước nghiêm trọng, các địa phương tổ chức vận chuyển nước bằng xe bồn, sà lan hoặc phương tiện phù hợp; bố trí các điểm cấp nước tập trung và trạm cấp nước tạm thời. Đồng thời, triển khai đắp đập tạm, điều tiết và trữ nước ngọt tại những vị trí cần thiết, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật và an toàn công trình.

Tổng kinh phí lũy kế dự kiến cho kịch bản 3 là 167,026 tỷ đồng, bao gồm kinh phí thực hiện các nhiệm vụ của hai kịch bản trước đó.

Đáng chú ý, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương triển khai ngay những nhiệm vụ chuẩn bị, không chờ đến khi công bố kích hoạt kịch bản mới bắt đầu hành động. Khi có ít nhất một chỉ số vượt ngưỡng hoặc xảy ra tình trạng thiếu nước sinh hoạt cấp bách, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải kịp thời tham mưu UBND tỉnh xem xét, quyết định áp dụng sớm các biện pháp ứng phó tương ứng.

Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo triển khai phương án tại địa bàn, trong đó phải xác định chính xác số hộ thiếu nước, diện tích sản xuất có nguy cơ thiệt hại và nhu cầu nguồn lực cần thiết.

Với việc xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, Cà Mau hướng tới chủ động kiểm soát nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn ngay từ đầu mùa khô. Tuy nhiên, hiệu quả của kế hoạch sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng triển khai thực tế, tiến độ chuẩn bị nguồn nước dự phòng và sự phối hợp giữa các cấp, ngành, địa phương.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng làm gia tăng tính cực đoan của các hiện tượng thời tiết, việc bảo đảm an ninh nguồn nước không chỉ là nhiệm vụ ứng phó trước mắt mà còn là yêu cầu lâu dài đối với phát triển bền vững tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Mai Hạ