Lâm Đồng chủ động phương án ứng phó nguy cơ thiếu nước mùa khô 2027

An ninh nguồn nước - Ngày đăng : 11:00, 17/11/2026

Trước cảnh báo nguy cơ hạn hán, thiếu nước trên diện rộng trong mùa khô 2026 - 2027, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai rà soát nguồn nước, đánh giá khả năng cấp nước của các công trình thủy lợi và điều chỉnh kế hoạch sản xuất nông nghiệp. Các giải pháp được chuẩn bị từ sớm nhằm hạn chế thiệt hại cho cây trồng, bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
An ninh nguồn nước

Lâm Đồng chủ động phương án ứng phó nguy cơ thiếu nước mùa khô 2027

Minh Anh • 17/11/2026 11:00

Trước cảnh báo nguy cơ hạn hán, thiếu nước trên diện rộng trong mùa khô 2026 - 2027, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai rà soát nguồn nước, đánh giá khả năng cấp nước của các công trình thủy lợi và điều chỉnh kế hoạch sản xuất nông nghiệp. Các giải pháp được chuẩn bị từ sớm nhằm hạn chế thiệt hại cho cây trồng, bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Nhiều hồ chứa có lượng nước thấp hơn cùng kỳ

Theo số liệu cập nhật đến giữa tháng 11/2026, tại khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng, một số hồ chứa đang có mực nước thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Đây là dấu hiệu đáng lưu ý trong bối cảnh mùa khô đang đến gần, nhu cầu nước tưới cho sản xuất nông nghiệp dự báo tiếp tục tăng cao.

Cụ thể, hồ Tây (xã Đức Lập) hiện tích được khoảng 1,57 triệu m³, đạt hơn 47% dung tích thiết kế, thấp hơn 43 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025. Công trình này đang đảm nhiệm cấp nước tưới cho khoảng 506 ha cây trồng, đồng thời cung cấp nước thô phục vụ sản xuất nước sinh hoạt với lưu lượng 2.000 m³/ngày đêm.

lam-dong.jpg
Ảnh minh họa

Tại hồ Trúc Sơn (xã Cư Jút), lượng nước tích trữ đạt gần 629.000 m³, tương đương hơn 54% dung tích thiết kế 1,15 triệu m³. Trong khi đó, cùng kỳ năm trước, hồ đã đạt 100% dung tích. Công trình hiện phục vụ tưới cho gần 366 ha cây trồng, trong đó có hơn 70 ha lúa hai vụ.

Trên phạm vi khu vực phía Tây và trung tâm tỉnh, hệ thống thủy lợi do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đắk Nông quản lý gồm 327 hồ chứa và 116 công trình thủy lợi khác. Tổng lượng nước tại 327 hồ đạt khoảng 240/256 triệu m³, tương đương 93,68% dung tích thiết kế. Mặc dù tỷ lệ tích nước chung còn tương đối cao, lượng nước tại một số công trình vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025, đòi hỏi phải có phương án điều tiết phù hợp.

Tình trạng thiếu hụt lượng mưa và dòng chảy cũng đang tạo thêm áp lực đối với nguồn nước. Trong tháng 10/2026, mưa xuất hiện rải rác, lượng mưa trung bình ngày phổ biến dưới 10 mm. Lưu lượng nước về một số hồ thủy điện lớn ở mức thấp. Đáng chú ý, lượng nước về hồ Đại Ninh thấp hơn khoảng 14% so với trung bình nhiều năm; hồ Đơn Dương có lượng nước tích trữ khoảng 65% dung tích, trong khi hồ Đồng Nai 3 đạt khoảng 89% vào ngày 28/10.

Theo cảnh báo của ngành nông nghiệp và môi trường, lưu vực sông Srêpốk có nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước trên diện rộng trong mùa khô 2026 - 2027, với thời kỳ cao điểm dự kiến từ tháng 2 đến tháng 6/2027.

Đáng lưu ý, tổng nhu cầu sử dụng nước trên lưu vực sông Srêpốk hiện khoảng 2,7 tỷ m³/năm, trong đó nhu cầu phục vụ nông nghiệp chiếm tới 83,1%. Tuy nhiên, hệ thống công trình thủy lợi và thủy điện mới đáp ứng tưới cho khoảng 30% diện tích có nhu cầu. Phần diện tích còn lại chủ yếu phụ thuộc vào nước mưa, nước dưới đất và nguồn nước tự nhiên từ sông, suối.

Kết quả rà soát đầu tháng 10/2026 cho thấy, trong tổng số 62 hồ thủy lợi có dung tích từ 1 triệu m³ trở lên trên lưu vực sông Srêpốk, có 8 hồ tích nước dưới 30% dung tích thiết kế, một số hồ đã xuống mực nước chết. Trong điều kiện dòng chảy suy giảm, mực nước dưới đất có xu hướng hạ thấp, nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt trong mùa khô tới càng trở nên rõ nét.

Điều chỉnh sản xuất, tiết kiệm nước từ đầu vụ


Trước nguy cơ hạn hán có thể ảnh hưởng trên diện rộng, Lâm Đồng đang triển khai các giải pháp ứng phó theo hướng chủ động, không chờ đến khi thiếu nước mới tổ chức điều chỉnh sản xuất. Trọng tâm là rà soát nhu cầu sử dụng nước, xác định những khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng và xây dựng phương án phân bổ nguồn nước phù hợp với điều kiện thực tế.

Các địa phương được yêu cầu đánh giá khả năng bảo đảm nguồn nước tưới, thống kê diện tích cây trồng có nguy cơ thiếu nước, đồng thời xây dựng kế hoạch sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu năm 2027. Trên cơ sở đó, cơ cấu cây trồng và lịch thời vụ sẽ được điều chỉnh linh hoạt; những khu vực có nguy cơ hạn hán cần ưu tiên giống ngắn ngày, hạn chế bố trí các loại cây trồng có nhu cầu nước lớn khi chưa bảo đảm được nguồn tưới.

Đối với cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả, việc sử dụng nước tiết kiệm cần được đặt lên hàng đầu. Các vùng sản xuất phải căn cứ khả năng cấp nước thực tế để bố trí diện tích phù hợp, tránh tình trạng mở rộng diện tích tự phát, vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống thủy lợi và nguồn nước tự nhiên.

Đặc biệt, diện tích cây ăn quả có nhu cầu nước lớn như sầu riêng, chanh leo cần được kiểm soát chặt chẽ. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên những diện tích đất lúa kém hiệu quả cũng được xem xét nhằm giảm áp lực lên nguồn nước, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Song song với điều chỉnh sản xuất, công tác theo dõi, dự báo nguồn nước tại các hồ chứa, sông, suối và tầng chứa nước dưới đất được tăng cường. Dung tích hồ, diễn biến dòng chảy và khả năng cấp nước cần được cập nhật thường xuyên để kịp thời cảnh báo các khu vực có nguy cơ thiếu nước.

Các đơn vị quản lý công trình thủy lợi chủ động xây dựng phương án điều tiết, phân phối nước hợp lý, hạn chế thất thoát trong quá trình dẫn và sử dụng nước. Đối với những hồ chứa có dung tích thấp, việc cấp nước cần được tính toán theo thứ tự ưu tiên, trước hết bảo đảm nước sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu, sau đó phân bổ cho sản xuất theo khả năng nguồn nước.

Tại những vùng sản xuất nằm ngoài phạm vi phục vụ của công trình thủy lợi, giải pháp thu gom và tích trữ nước tại chỗ được khuyến khích triển khai. Việc tận dụng ao, hồ nhỏ, xây dựng công trình trữ nước quy mô hộ gia đình và chủ động tích nước trong thời kỳ còn mưa sẽ góp phần bổ sung nguồn tưới khi mùa khô kéo dài.

Bên cạnh đó, các mô hình tưới tiết kiệm, tưới nhỏ giọt, tưới phun và kỹ thuật canh tác phù hợp với điều kiện khô hạn cần tiếp tục được nhân rộng. Công tác khuyến nông tập trung hướng dẫn người dân sử dụng nước đúng nhu cầu của cây trồng, áp dụng biện pháp giữ ẩm đất, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Nguy cơ thiếu nước mùa khô năm 2027 đặt ra yêu cầu không chỉ đối với công tác quản lý, vận hành các công trình thủy lợi mà còn đòi hỏi sự thay đổi trong phương thức tổ chức sản xuất và sử dụng tài nguyên nước. Việc rà soát nguồn nước, điều chỉnh mùa vụ, kiểm soát diện tích cây trồng và chủ động tích trữ nước ngay từ thời điểm hiện nay sẽ có ý nghĩa quan trọng trong giảm thiểu thiệt hại do hạn hán.

Trong bối cảnh nhu cầu nước cho nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, còn khả năng cấp nước của hệ thống công trình thủy lợi chưa đáp ứng toàn bộ diện tích sản xuất, sử dụng nước tiết kiệm và phân bổ nguồn nước theo thứ tự ưu tiên cần trở thành giải pháp xuyên suốt. Đây cũng là cơ sở để Lâm Đồng nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước và ổn định sản xuất trong mùa khô 2026 - 2027.

Minh Anh