Bảo vệ động vật hoang dã để củng cố năng lực chống chịu của hệ sinh thái trước biến đổi khí hậu

Đa dạng sinh học - Ngày đăng : 16:00, 18/11/2026

Tại Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), 25 quốc gia đã kêu gọi đưa bảo tồn động vật hoang dã trở thành một nội dung trong chương trình nghị sự về khí hậu. Các nhà khoa học nhấn mạnh, duy trì sự hiện diện của các loài động vật trong tự nhiên có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng hấp thụ, lưu trữ carbon và duy trì sự ổn định của hệ sinh thái.
Đa dạng sinh học

Bảo vệ động vật hoang dã để củng cố năng lực chống chịu của hệ sinh thái trước biến đổi khí hậu

Hải Đăng • 18/11/2026 16:00

Tại Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), 25 quốc gia đã kêu gọi đưa bảo tồn động vật hoang dã trở thành một nội dung trong chương trình nghị sự về khí hậu. Các nhà khoa học nhấn mạnh, duy trì sự hiện diện của các loài động vật trong tự nhiên có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng hấp thụ, lưu trữ carbon và duy trì sự ổn định của hệ sinh thái.

Bảo tồn động vật hoang dã cần được đặt trong chiến lược khí hậu

Ngày 17/11, tại COP31 diễn ra ở thành phố Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các tổ chức bảo tồn thiên nhiên đã kêu gọi các quốc gia tăng cường chú trọng đến vấn đề bảo vệ động vật hoang dã trong các cuộc thảo luận và hoạch định chính sách ứng phó biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, 25 quốc gia, trong đó có Brazil và Gambia, đã công bố Tuyên bố về động vật hoang dã vì khí hậu. Các nước cam kết bảo vệ, bảo tồn và phục hồi những quần thể động vật hoang dã cùng môi trường sống của chúng, coi đây là nền tảng cho các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu dựa trên cơ sở khoa học.

capture(1).jpg
Ảnh minh họa

Theo ông Matt Collis, Giám đốc cấp cao phụ trách chính sách của Quỹ Quốc tế về Phúc lợi Động vật (IFAW), động vật hoang dã có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các hệ sinh thái mà con người phụ thuộc vào để hấp thụ và lưu trữ carbon. Khi các loài động vật suy giảm hoặc biến mất, khả năng vận hành và thực hiện chức năng sinh thái của những hệ thống tự nhiên này cũng bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, theo ông Matt Collis, bảo tồn động vật hoang dã vẫn chưa nhận được sự quan tâm tương xứng trong các cuộc thảo luận về khí hậu tại COP31. Vì vậy, tuyên bố được công bố tại hội nghị được kỳ vọng sẽ tạo ra tín hiệu chính trị rõ ràng, thúc đẩy việc đưa bảo vệ động vật hoang dã vào tiến trình đàm phán khí hậu.

Các nhà hoạt động môi trường cũng cho rằng cần nhìn nhận động vật hoang dã trên cả hai phương diện: vừa là đối tượng chịu tác động của biến đổi khí hậu, vừa là một thành tố có khả năng đóng góp vào việc giải quyết cuộc khủng hoảng khí hậu. Do đó, bảo tồn đa dạng sinh học cần được kết nối chặt chẽ hơn với các chính sách giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Động vật hoang dã góp phần duy trì khả năng lưu trữ carbon

Một trong những điểm đáng chú ý được đưa ra tại COP31 là mối liên hệ giữa sự tồn tại của các loài động vật hoang dã với khả năng hấp thụ, lưu trữ carbon của các hệ sinh thái tự nhiên.

Tuyên bố về động vật hoang dã vì khí hậu được xây dựng trên cơ sở một đồng thuận khoa học có chữ ký của 353 nhà khoa học đến từ 47 quốc gia. Tài liệu này chỉ ra rằng, bảo vệ những loài như voi rừng châu Phi và rái cá biển có thể góp phần nâng cao khả năng lưu trữ carbon của hệ sinh thái.

Đặc biệt, báo cáo cho thấy nếu những khu rừng hiện là nơi sinh sống của hổ bị mất đi loài động vật này, lượng khí thải carbon có thể tăng 9%, trong khi khả năng hấp thụ carbon giảm 28% so với mức hiện nay.

Những dẫn chứng trên cho thấy mối liên hệ mật thiết giữa bảo tồn động vật hoang dã và duy trì các chức năng sinh thái. Sự suy giảm của một loài không chỉ tác động đến cân bằng tự nhiên mà còn có thể kéo theo những hệ quả đối với khả năng điều hòa và lưu trữ carbon của môi trường sống.

Tại một phiên thảo luận trong khuôn khổ COP31, Bộ trưởng Môi trường, Khí hậu và Động vật hoang dã Zimbabwe Evelyn Ndlovu nhấn mạnh cần xem động vật hoang dã là những “đồng minh tự nhiên” trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Theo bà, các loài động vật có vai trò như những “kiến trúc sư” của hành tinh. Khi chúng biến mất, cấu trúc và hoạt động của các hệ sinh thái sẽ suy yếu, từ đó ảnh hưởng đến những chức năng tự nhiên vốn có ý nghĩa quan trọng đối với môi trường và khí hậu.

Gắn bảo tồn đa dạng sinh học với các cam kết khí hậu

Từ những cơ sở khoa học được đưa ra, Tuyên bố về động vật hoang dã vì khí hậu khuyến khích các quốc gia lồng ghép nội dung bảo tồn động vật hoang dã vào kế hoạch khí hậu quốc gia. Đồng thời, các nước cần tăng cường tính thống nhất giữa kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu với những chiến lược bảo vệ đa dạng sinh học.

Đây được xem là hướng tiếp cận nhằm khắc phục tình trạng các chính sách khí hậu và bảo tồn thiên nhiên còn được triển khai thiếu sự liên kết. Việc đặt hai mục tiêu này trong cùng một khuôn khổ sẽ góp phần phát huy vai trò của các hệ sinh thái tự nhiên, đồng thời nâng cao hiệu quả của những giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Evelyn Ndlovu cũng lưu ý, việc đề cao vai trò của động vật hoang dã không đồng nghĩa với việc coi bảo tồn thiên nhiên là giải pháp thay thế cho yêu cầu cắt giảm nhanh chóng và bền vững lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Thay vào đó, bảo vệ các loài động vật và môi trường sống của chúng cần được xem là một phần bổ trợ quan trọng, giúp các hành động ứng phó biến đổi khí hậu trở nên toàn diện, hiệu quả hơn và phù hợp với quy luật vận hành của tự nhiên.

Thông điệp được đưa ra tại COP31 cho thấy ứng phó biến đổi khí hậu không thể chỉ tập trung vào các giải pháp năng lượng hay kiểm soát phát thải, mà cần gắn liền với việc bảo vệ những nền tảng sinh thái của hành tinh. Trong đó, bảo tồn động vật hoang dã và phục hồi môi trường sống tự nhiên là những mắt xích quan trọng nhằm duy trì cân bằng hệ sinh thái, góp phần củng cố khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon trong dài hạn.

Hải Đăng