Sáu quốc gia tăng cường hợp tác quản lý nguồn nước Mekong

Tài nguyên nước - Ngày đăng : 16:47, 19/11/2026

Việc ký kết Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn giữa sáu quốc gia trong lưu vực Mekong - Lan Thương được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực giám sát nguồn nước, hỗ trợ dự báo, cảnh báo thiên tai và thúc đẩy quản lý tài nguyên nước bền vững trên toàn lưu vực.
Tài nguyên nước

Sáu quốc gia tăng cường hợp tác quản lý nguồn nước Mekong

Minh An • {Ngày xuất bản}

Việc ký kết Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn giữa sáu quốc gia trong lưu vực Mekong - Lan Thương được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực giám sát nguồn nước, hỗ trợ dự báo, cảnh báo thiên tai và thúc đẩy quản lý tài nguyên nước bền vững trên toàn lưu vực.

Ngày 19/11, tại Hà Nội, Hội nghị Bộ trưởng Hợp tác tài nguyên nước Mekong - Lan Thương lần thứ hai được tổ chức với sự tham dự của đại diện sáu quốc gia thành viên, gồm: Việt Nam, Trung Quốc, Campuchia, Lào, Myanmar và Thái Lan. Hội nghị do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Bộ Thủy lợi Trung Quốc Lưu Đông Thuận đồng chủ trì.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đánh giá cao những kết quả hợp tác giữa các quốc gia trong 10 năm qua. Cơ chế phối hợp ngày càng được củng cố, hoạt động chia sẻ thông tin thủy văn từng bước mở rộng, góp phần nâng cao năng lực quản lý tài nguyên nước của các nước thành viên.

song.jpg
Sáu trưởng đoàn chứng kiến lễ ký Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong - Lan Thương

Đáng chú ý, hơn 70 dự án thuộc Quỹ Đặc biệt Hợp tác Mekong - Lan Thương đã được triển khai trong nhiều lĩnh vực như cấp nước nông thôn, quản lý lưu vực, giám sát an toàn đập và quan trắc thủy văn. Việc tăng cường thông báo, trao đổi thông tin và phối hợp vận hành trong các đợt thiên tai lớn cũng góp phần hỗ trợ các quốc gia hạ lưu chủ động hơn trong ứng phó với lũ lụt và hạn hán.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, các quốc gia trong lưu vực vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Nhu cầu sử dụng nước và năng lượng ngày càng tăng, trong khi biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan và ô nhiễm môi trường nước tiếp tục tạo áp lực lớn đối với công tác quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước.

Trước bối cảnh đó, Bộ trưởng nhấn mạnh ba thông điệp có ý nghĩa nền tảng đối với hợp tác khu vực: xây dựng lòng tin và bảo đảm tính minh bạch; lấy người dân làm trung tâm; đồng thời chuyển hóa các cam kết hợp tác thành những hành động cụ thể, thiết thực.

Chia sẻ dữ liệu tại 24 trạm thủy văn trọng điểm


Một trong những kết quả quan trọng của Hội nghị là việc sáu quốc gia thống nhất ký kết Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong - Lan Thương.

Theo nội dung Bản ghi nhớ, các nước sẽ chia sẻ thông tin thủy văn theo thời gian thực tại 24 trạm thủy văn trọng điểm trên toàn lưu vực. Trong đó, Trung Quốc có 2 trạm, Campuchia 7 trạm, Lào 6 trạm, Myanmar 1 trạm, Thái Lan 6 trạm và Việt Nam 2 trạm đặt tại Tân Châu và Châu Đốc.

Việc thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu với sự tham gia của cả sáu quốc gia được đánh giá là bước tiến quan trọng trong tăng cường kết nối thông tin thủy văn, tạo cơ sở phục vụ công tác theo dõi, đánh giá diễn biến nguồn nước và phối hợp phòng, chống thiên tai trên toàn lưu vực.

Đối với Việt Nam, việc tiếp cận kịp thời dữ liệu thủy văn từ khu vực thượng nguồn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là trong công tác theo dõi, dự báo dòng chảy về đồng bằng sông Cửu Long. Đây là khu vực chịu tác động trực tiếp từ những biến động về nguồn nước, chế độ dòng chảy và các hiện tượng thời tiết cực đoan trên lưu vực.

Trên cơ sở đó, Việt Nam đề xuất ba định hướng ưu tiên trong hợp tác thời gian tới. Trọng tâm là tăng cường chia sẻ thông tin khí tượng thủy văn, đặc biệt là dữ liệu liên quan đến vận hành hồ chứa; nâng cao hiệu quả thông báo sớm trước khi các hồ chứa thực hiện xả lũ hoặc tích nước; qua đó giúp các quốc gia hạ lưu chủ động xây dựng phương án ứng phó với lũ, hạn hán và bố trí kế hoạch sản xuất phù hợp.

Tăng cường phối hợp vì an ninh nguồn nước và phát triển bền vững


Kết thúc Hội nghị, các Trưởng đoàn đã thông qua Tuyên bố chung, tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác trong quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường.

Các quốc gia thống nhất tiếp tục triển khai Kế hoạch hành động giai đoạn 2023–2027, thực hiện Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn và chuẩn bị xây dựng kế hoạch hợp tác cho giai đoạn tiếp theo. Đồng thời, các bên nhất trí thúc đẩy phối hợp giữa cơ chế Hợp tác Mekong - Lan Thương với Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC), ASEAN và các cơ chế hợp tác tiểu vùng khác.

Trong bối cảnh nguồn nước ngày càng chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu, gia tăng nhu cầu khai thác và những tác động xuyên biên giới, việc tăng cường chia sẻ dữ liệu, minh bạch thông tin và phối hợp hành động giữa các quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Bản ghi nhớ về chia sẻ thông tin thủy văn lưu vực sông Mekong - Lan Thương không chỉ tạo thêm cơ sở cho hoạt động giám sát, dự báo nguồn nước mà còn góp phần củng cố lòng tin, nâng cao trách nhiệm hợp tác giữa các quốc gia cùng chung dòng sông, hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh nguồn nước và phát triển bền vững toàn lưu vực.

Minh An