Từ quan trắc nước đến ngăn mặn: Cách tiếp cận mới ở ĐBSCL
Nước và cuộc sống - Ngày đăng : 08:00, 27/01/2026
Từ quan trắc nước đến ngăn mặn: Cách tiếp cận mới ở ĐBSCL
Qua 7 năm triển khai, Dự án Thích ứng với biến đổi khí hậu vùng Đồng bằng sông Cửu Long – Pha 2 (MCRP) đã hỗ trợ xây dựng các hệ thống quan trắc, mô hình ngăn mặn và giải pháp thoát nước đô thị, qua đó góp phần nâng cao khả năng ứng phó với xâm nhập mặn và thiên tai, hướng tới bảo vệ hơn 281.000ha đất nông nghiệp tại khu vực ĐBSCL.
Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) vừa tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Thích ứng với biến đổi khí hậu vùng Đồng bằng sông Cửu Long – Pha 2” (MCRP) sau 7 năm triển khai.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, nhấn mạnh MCRP không chỉ dừng lại ở một dự án hỗ trợ kỹ thuật, mà là quá trình đồng hành bền bỉ, có trách nhiệm nhằm tăng cường khả năng ứng phó của Việt Nam trước những tác động ngày càng nghiêm trọng của thiên tai và biến đổi khí hậu, đặc biệt tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Dưới góc độ quản lý nhà nước về phòng, chống thiên tai, ông Tiến đánh giá cao những kết quả mang tính đột phá của dự án, tiêu biểu như việc xây dựng hệ thống giám sát bờ biển; nghiên cứu sạt lở đất tại khu vực miền núi phía Bắc; và triển khai mô hình cống ngăn mặn tại tỉnh Cà Mau.
Trong đó, hệ thống giám sát bờ biển được xem là bước tiến quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam có một hệ thống theo dõi đường bờ hiện đại, đồng bộ trên quy mô lớn. Đây được coi là công cụ then chốt, giúp các cơ quan phòng, chống thiên tai chuyển từ cách tiếp cận bị động sang chủ động trong giám sát, cảnh báo sạt lở bờ biển.
Nghiên cứu sạt lở đất tại khu vực Hoàng Su Phì (trước đây thuộc tỉnh Hà Giang, nay là tỉnh Tuyên Quang) đã cung cấp các cơ sở khoa học quan trọng trong đánh giá nguy cơ sạt lở, góp phần bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của người dân vùng cao.
Đối với mô hình cống ngăn mặn tại Cà Mau, các thử nghiệm bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt và được chính quyền địa phương ghi nhận. Không chỉ góp phần hạn chế tình trạng mất đất, dự án còn tạo ra sự thay đổi trong nhận thức và tập quán của người dân, hướng tới các giải pháp ngăn mặn bền vững, thay thế dần những biện pháp đắp đập tạm thiếu ổn định trước đây.
Bên cạnh đó, dự án cũng để lại dấu ấn với các giải pháp tiêu thoát nước cho các đô thị quy mô nhỏ trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần nâng cao khả năng thích ứng với ngập úng đô thị.
Theo thông tin tại hội thảo, MCRP là dự án hợp tác phát triển do Chính phủ Đức và Thụy Sĩ tài trợ, với Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ quản. Chương trình được triển khai bởi Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Bộ Xây dựng, GIZ cùng các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long và tỉnh Tuyên Quang. Tổng vốn đầu tư của dự án lên tới 194 triệu Euro.
Sau 7 năm thực hiện, MCRP đã xây dựng 21 trạm quan trắc nước kỹ thuật số, cung cấp dữ liệu theo thời gian thực cho khoảng 400.000 người sử dụng. Hệ thống này góp phần bảo vệ hơn 281.500ha đất nông nghiệp trước nguy cơ xâm nhập mặn, qua đó duy trì sinh kế bền vững cho người dân trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản.
Ngoài ra, dự án đã triển khai 8 mô hình thí điểm về hệ thống thoát nước đô thị bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long, qua đó nâng cao khả năng chống chịu với lũ cho khoảng 133.400 người dân, đồng thời bảo vệ nhà ở và các công trình hạ tầng thiết yếu.
