Báo cáo phân tích chuỗi cung ứng SAF ở cấp khu vực trong các mốc năm 2030, 2040 và 2050, xây dựng các kịch bản về nhu cầu và nguồn cung SAF tại Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, đồng thời xem xét các thị trường nhập khẩu chính gồm Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc.

Báo cáo do Tổ chức GHD thực hiện, với sự hỗ trợ tài chính từ Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada thông qua Dự án Hỗ trợ Thương mại và Đầu tư vì Phát triển Canada (CTIF). Dự án được triển khai bởi Cowater International phối hợp với Học viện Hành chính công Canada (IPAC), cùng sự tham gia của Boeing với vai trò đối tác kiến thức và hỗ trợ Ban Thư ký ASEAN.

SAF là loại nhiên liệu hàng không có nguồn gốc tái tạo hoặc từ phụ phẩm, đáp ứng các tiêu chí bền vững, giúp cắt giảm phát thải khí nhà kính. SAF có thể sử dụng trực tiếp, tương thích với các dòng máy bay hiện hành và cơ sở hạ tầng sẵn có. Tại ASEAN, nguồn nguyên liệu thô chính cho sản xuất SAF bao gồm dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm từ trấu, sắn và phụ phẩm lâm nghiệp.

Bà Sharmine Tan, Giám đốc Bền vững của Boeing khu vực Đông Nam Á, cho biết ngành hàng không thương mại trong khu vực đang tăng trưởng nhanh nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa của các nền kinh tế đang phát triển. Theo bà, bên cạnh việc bổ sung các dòng máy bay tiết kiệm nhiên liệu, việc gia tăng nguồn cung SAF tại châu Á sẽ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng có trách nhiệm của ngành. Báo cáo Dự báo SAF ASEAN năm 2050 cho thấy, với chính sách phù hợp, quan hệ đối tác hiệu quả và mức đầu tư cần thiết, khu vực ASEAN có tiềm năng lớn để mở rộng sản xuất SAF.

Theo dự báo đến năm 2050, tất cả các quốc gia ASEAN được nghiên cứu đều có đủ năng lực để trở thành các nhà xuất khẩu SAF ròng. Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan được xác định là những quốc gia sở hữu nguồn nguyên liệu thô dồi dào nhất cho sản xuất SAF. Trong khi đó, Indonesia, Malaysia và Philippines có khả năng cung ứng SAF với chi phí cạnh tranh hàng đầu cho các thị trường Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc.

Không chỉ đóng vai trò là khu vực xuất khẩu, ASEAN cũng được dự báo sẽ trở thành một thị trường SAF quan trọng ngay trong nội khối. Nhu cầu SAF tại ASEAN được ước tính sẽ tăng từ khoảng 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày trước năm 2050. Nhu cầu lớn nhất dự kiến đến từ Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan, cùng với các nền kinh tế châu Á khác như Nhật Bản và Hàn Quốc.

Ông Sachin Narang, Cố vấn Điều hành mảng Năng lượng và Cơ sở hạ tầng của GHD, nhận định ASEAN đang đứng trước thời điểm then chốt đối với sự phát triển của SAF. Theo ông, khu vực sở hữu nguồn phụ phẩm nông lâm nghiệp phong phú, có thể được sử dụng làm nguyên liệu thô chi phí thấp, giúp thu hẹp khoảng cách chi phí giữa lộ trình sản xuất SAF bằng công nghệ hydro hóa ester và acid béo (HEFA) với nhiên liệu phản lực truyền thống. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ, biện pháp can thiệp có trọng tâm, cùng việc mở rộng quy mô và đổi mới công nghệ sẽ góp phần giảm chi phí cho các lộ trình SAF thay thế trong trung và dài hạn.

Báo cáo cũng đánh giá các công nghệ sản xuất SAF hiện nay. Trong đó, HEFA là lộ trình phổ biến nhất nhưng chi phí hiện vẫn cao gần gấp đôi so với nhiên liệu máy bay phản lực, chủ yếu do chi phí nguyên liệu thô. Các lộ trình thay thế như khí hóa/Fischer-Tropsch, nhiên liệu rượu cồn cho hàng không và hóa lỏng thủy nhiệt hiện có chi phí cao hơn từ 4 đến 7 lần, song được kỳ vọng sẽ giảm khi công nghệ hoàn thiện và quy mô sản xuất được mở rộng.

Ông Satvinder Singh, Phó Tổng Thư ký Cộng đồng Kinh tế ASEAN, cho rằng dự báo SAF đến năm 2050 khẳng định lợi thế so sánh rõ nét của ASEAN về nguồn cung, đặc biệt là nguồn nguyên liệu sinh học bền vững. Bên cạnh đó, nhu cầu SAF gia tăng trong khu vực và trên toàn cầu đang mở ra những cơ hội thị trường lớn cho ASEAN. Để tận dụng hiệu quả cả động lực từ nhu cầu lẫn nguồn cung, các quốc gia ASEAN cần tăng cường phối hợp nhằm mở rộng quy mô sản xuất, triển khai các công nghệ tối ưu chi phí, đồng thời xây dựng các khuôn khổ thương mại và thị trường vững chắc trong khu vực.

Theo ông, việc kết nối hiệu quả nguồn tài nguyên nông nghiệp dồi dào với nhu cầu SAF ngày càng tăng sẽ giúp ASEAN định vị là một trung tâm hàng không bền vững, tự chủ và có năng lực cạnh tranh, đồng thời trở thành nhà cung cấp năng lượng uy tín, đóng góp vào quá trình khử carbon của ngành hàng không khu vực châu Á – Thái Bình Dương và các thị trường năng lượng rộng lớn hơn.

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi): Dành riêng một điều quy định về bảo vệ môi trường

Hạ Anh