Trước nguy cơ virus Nipah xâm nhập Việt Nam, Bộ Y tế có văn bản hỏa tốc
Vấn đề hôm nay - Ngày đăng : 10:57, 28/01/2026
Trước nguy cơ virus Nipah xâm nhập Việt Nam, Bộ Y tế có văn bản hỏa tốc
Trước nguy cơ virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, tối 27/1, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn hỏa tốc yêu cầu các cơ sở y tế trên cả nước tăng cường các biện pháp chủ động phòng, chống dịch bệnh này.
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tỉ lệ tử vong được ghi nhận dao động từ 40-75%, hiện chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.
Virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân). Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng như: Đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Y tế, để chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các cơ sở khám bệnh chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế, Y tế các Bộ, ngành và Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc thực hiện các nội dung sau đây.
Cụ thể, các đơn vị cần tăng cường công tác phòng, chống dịch, thực hiện nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và những người tiếp xúc gần với ca bệnh nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới nhập cảnh hoặc trở về từ các quốc gia đang có dịch trong vòng 14 ngày.
Bên cạnh đó, các cơ sở y tế phải siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, tăng cường kiểm tra, giám sát và thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah ngay tại cơ sở điều trị.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cũng yêu cầu các đơn vị thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh trên thế giới; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng, không hoang mang lo lắng và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
Ngoài ra, các cơ sở khám, chữa bệnh cần phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ để kịp thời cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát lây nhiễm trong cộng đồng.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.
2. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: Đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: Thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm. Tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).
4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh. Cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Virus Nipah khó nhận diện sớm do triệu chứng không điển hình
Theo bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Nipah không phải là cái tên mới, virus đã xuất hiện, được nhắc đến từ những năm 1998 như một virus gây viêm não, sốt, suy hô hấp, tỷ lệ tử vong cao từ 40 % - 75% khiến virus được xếp vào nhóm tác nhân truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm.
"Đây là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của virus. Từ dơi, mầm bệnh có thể lây sang động vật trung gian như lợn, rồi truyền sang người qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dịch tiết. Ngoài ra, virus Nipah cũng có khả năng lây từ người sang người, nhất là khi tiếp xúc gần trong quá trình chăm sóc, điều trị", bác sĩ Thiệu cho biết.
Các triệu chứng của bệnh không điển hình, khó phân biệt, chủ yếu là những biểu hiện chung như ho, sốt do virus, đau đầu, đau mỏi người, đau cơ, đau họng. Trường hợp xuất hiện triệu chứng thần kinh, người bệnh có thể rơi vào trạng thái lơ mơ. Đây đều là những dấu hiệu khá phổ biến của các bệnh lý đường hô hấp.
Về nguy cơ virus Nipah xâm nhập Việt Nam bác sĩ Thiệu cho rằng cần đặc biệt lưu ý hai yếu tố. Thứ nhất là nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài thông qua người đi về từ các vùng đang có dịch. Thứ hai, Việt Nam nằm trong khu vực châu Á, nơi có sự phân bố của các loài dơi ăn quả, ổ chứa tự nhiên của virus. Vì vậy, cần giám sát chặt chẽ cả trên người và động vật, đặc biệt là dơi và đàn lợn. Người dân không nên chủ quan nhưng cũng không hoang mang, cần hiểu đúng nguy cơ để thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.
Nipah là virus có độc lực cao, tỷ lệ tử vong lớn, nên trong y học, điều quan trọng vẫn là phát hiện sớm, cách ly đúng và tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc kiểm soát nhiễm khuẩn, đặc biệt trong môi trường bệnh viện, đây là câu chuyện chuyên môn của hệ thống y tế.
