Trước bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, khó dự báo, đặc biệt tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa – nơi chịu nhiều tác động nhất, hai bộ đã thống nhất xây dựng và triển khai Chương trình phối hợp phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2030.

Chương trình hướng tới mục tiêu trọng tâm là nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về phòng, chống thiên tai gắn với công tác dân tộc và tôn giáo. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, từng bước hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trên tinh thần đó, hai bộ xác định tăng cường phối hợp trong công tác tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức và năng lực phòng, chống thiên tai cho người dân, đội ngũ cán bộ quản lý các cấp, lực lượng xung kích tại cơ sở, già làng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc, chức việc các tổ chức tôn giáo. Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động trước thiên tai.

Chương trình cũng nhấn mạnh yêu cầu phát huy tính chủ động, linh hoạt và sáng tạo của mỗi bên, đồng thời huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực để triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Chương trình được triển khai trên phạm vi toàn quốc, áp dụng đối với các đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo; các Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo tại các tỉnh, thành phố.

Trong giai đoạn 2026–2030, hai bộ sẽ tập trung phối hợp triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó chú trọng nâng cao năng lực phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho cộng đồng vùng dân tộc thiểu số và miền núi thông qua đánh giá hiện trạng, nhu cầu; xây dựng tài liệu hướng dẫn kỹ thuật phù hợp với từng loại hình thiên tai, ưu tiên lồng ghép kiến thức bản địa, kinh nghiệm truyền thống.

Song song với đó, các hoạt động đào tạo, tập huấn, tuyên truyền sẽ được tổ chức thường xuyên cho lực lượng xung kích cấp cơ sở, người có uy tín, phụ nữ, trẻ em, học sinh và các nhóm dễ bị tổn thương. Các hoạt động thực hành đánh giá rủi ro, xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai, diễn tập phòng, chống thiên tai sẽ có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng dân cư.

Chương trình cũng hướng tới xây dựng và nhân rộng các mô hình cộng đồng chủ động phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; gắn công tác phòng, chống thiên tai với đa dạng hóa sinh kế, giảm thiểu tổn thương lâu dài cho người dân.

Cùng với đó là đầu tư xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất nhằm bảo đảm an toàn cho người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi, như ổn định dân cư, xây dựng và nâng cấp các công trình chống sạt lở, công trình và nơi ở an toàn trong mùa mưa bão, đặc biệt tại trường học, nhà văn hóa, trụ sở cơ quan.

Để chương trình được triển khai hiệu quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào công tác truyền thông, tập huấn, diễn tập và lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong quá trình thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo giữ vai trò chủ trì lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong hệ thống chính sách về dân tộc và tôn giáo; phát huy vai trò của người có uy tín, chức sắc tôn giáo trong tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng; đồng thời thường xuyên theo dõi, giám sát nguy cơ thiên tai tại các xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Chương trình phối hợp được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững tại các khu vực còn nhiều khó khăn của đất nước.

Đồng Tháp triển khai phòng ngừa, ứng phó với thiên tai và thời tiết nguy hiểm

Hạ Anh