Năm 2025, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và sạt lở diễn biến phức tạp, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế địa phương. Theo UBND tỉnh, GRDP năm 2025 tăng 5,84%; trong đó khu vực nông - lâm - thủy sản tăng 3,02%, chiếm 32,65% GRDP. Tổng giá trị sản xuất toàn ngành đạt hơn 102.015 tỷ đồng (giá so sánh năm 2010).

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, cho biết điểm nhấn của năm không chỉ nằm ở con số tăng trưởng mà còn ở sự chuyển đổi tư duy quản lý. Ngành đã chuyển từ cách tiếp cận đơn ngành sang quản lý tổng hợp theo không gian và hệ sinh thái; gắn phát triển sản xuất với bảo vệ tài nguyên, môi trường và nâng cao chất lượng sống người dân.

Trong lĩnh vực trồng trọt, tỉnh đẩy mạnh cơ cấu lại cây trồng theo vùng sinh thái và lợi thế so sánh; mở rộng các vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, cây ăn trái chủ lực và rau màu an toàn gắn với nhu cầu thị trường. Giá trị sản xuất bình quân đạt khoảng 240 triệu đồng/ha đất trồng trọt. Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao đạt trên 81.400ha, góp phần nâng cao chất lượng nông sản và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Chăn nuôi phát triển theo hướng an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, giảm phát thải; từng bước chuyển từ quy mô nhỏ lẻ sang mô hình trang trại, gia trại tập trung gắn với xử lý chất thải, bảo vệ môi trường. Công tác phòng, chống dịch bệnh được triển khai chủ động, hạn chế thiệt hại cho người chăn nuôi. Thủy sản được định hướng phát triển bền vững, thích ứng điều kiện sinh thái vùng nước ngọt, lợ và mặn; giá trị sản xuất bình quân đạt khoảng 550 triệu đồng/ha mặt nước nuôi trồng.

Chương trình xây dựng nông thôn mới tiếp tục đạt kết quả tích cực. Toàn tỉnh có 98/105 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 20 xã đạt chuẩn nâng cao và 1 xã đạt chuẩn kiểu mẫu. Thu nhập bình quân khu vực nông thôn đạt trên 62 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,88%. Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) với 1.147 sản phẩm đã khơi dậy tiềm năng địa phương, thúc đẩy sản xuất gắn với chế biến và du lịch nông thôn; nhiều sản phẩm được nâng hạng, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo đó, xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng ở hoàn thiện hạ tầng mà hướng đến nâng cao chất lượng môi trường sống, phát triển kinh tế xanh và bền vững. Song song với phát triển sản xuất, công tác quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường được tăng cường. Cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện tại 100% đơn vị hành chính cấp xã; tỷ lệ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đạt trên 98% diện tích đủ điều kiện.

Quản lý tài nguyên nước, khoáng sản được thực hiện theo hướng khai thác đi đôi với bảo vệ, phục hồi môi trường; thanh tra, kiểm tra được duy trì thường xuyên. Đến cuối năm 2025, trên 99% dân cư nông thôn được sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh; công tác thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt từng bước đi vào nền nếp. Diện tích rừng duy trì khoảng 14,48 nghìn ha, góp phần bảo vệ bờ biển, ứng phó biến đổi khí hậu và giữ gìn hệ sinh thái.

Ngành cũng đẩy mạnh lồng ghép các nguyên tắc kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn vào sản xuất nông nghiệp và quản lý tài nguyên; thúc đẩy sử dụng tiết kiệm tài nguyên, tái chế phụ phẩm và giảm phát thải khí nhà kính. Cải cách hành chính là điểm sáng nổi bật trong năm. Toàn bộ thủ tục hành chính được thực hiện theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông; dịch vụ công trực tuyến và số hóa hồ sơ đất đai, môi trường được tăng cường, rút ngắn thời gian và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Chỉ trong hơn hai tháng cuối năm 2025, chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp của Sở tăng mạnh từ 53,48/96 lên 90,49/96 điểm, thứ hạng tăng 21 bậc (từ 33/34 lên 12/34 toàn quốc). Đầu năm 2026, chỉ số này đạt 98/100 điểm, vươn lên xếp hạng 1/34 cả nước. Theo ông Lâm Văn Tân, cải cách hành chính không chỉ nhằm nâng thứ hạng mà hướng đến xây dựng nền hành chính minh bạch, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, ngành vẫn đối mặt với không ít thách thức như sản xuất còn manh mún, liên kết chuỗi chưa chặt chẽ, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số chưa đồng đều; tác động của biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, sạt lở tiếp tục gia tăng. Thời gian tới, tỉnh định hướng phát triển các vùng sản xuất tập trung theo sản phẩm chủ lực; tăng cường liên kết giữa hợp tác xã, nông dân với doanh nghiệp; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Đồng thời, chú trọng quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên đất, nước, khoáng sản; kiểm soát ô nhiễm, phòng ngừa sự cố môi trường, bảo đảm tăng trưởng gắn với phát triển bền vững và nâng cao chất lượng đời sống người dân nông thôn. Bước sang năm 2026 – năm đầu thực hiện nghị quyết nhiệm kỳ mới, tỉnh đặt mục tiêu GRDP tăng 10%.

Riêng ngành Nông nghiệp và Môi trường phấn đấu tăng trưởng 3,2%; mở rộng 8.000 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại 40 xã; nâng tỷ lệ sử dụng nước sạch trên 87%; có thêm 7 xã đạt chuẩn nông thôn mới; tăng diện tích cây trồng chủ lực và đưa tổng sản lượng thủy sản vượt 1 triệu tấn.

Ứng dụng công nghệ giám sát hơn 7.300 ha rừng ở Vườn quốc gia Tràm Chim

Lưu Tô