Ngày 26/2, Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) cho biết dự án phân phối bếp củi cải tiến tại Myanmar đủ điều kiện phát hành tín chỉ carbon. Dự án nhằm giảm ô nhiễm không khí trong nhà và hạn chế nạn phá rừng thông qua việc thay thế bếp nấu truyền thống.

Theo Climate Home News, lượng tín chỉ được phát hành gần 60.000, hình thành từ mức cắt giảm phát thải khí nhà kính so với kịch bản tiếp tục sử dụng bếp củi truyền thống.

Tín chỉ carbon là giấy phép/ chứng chỉ có thể giao dịch, cho phép người nắm giữ quyền phát thải một tấn CO₂ hoặc lượng tương đương của các khí nhà kính khác.

Tại khu vực nông thôn Myanmar, người dân thường dùng bếp “ba hòn đá” đốt củi để nấu ăn. Do có nhiều khe hở, loại bếp này thất thoát nhiệt lớn và tiêu tốn nhiều nhiên liệu. Một tổ chức phi chính phủ Hàn Quốc đã phân phối bếp củi cải tiến E-Free làm từ gốm, giúp giảm thất thoát nhiệt. Theo tính toán của Đại học Yangon, hiệu suất nhiệt của bếp mới đạt khoảng 28%, cao hơn 10% so với bếp truyền thống.

UNFCCC cho biết một phần tín chỉ của dự án được chuyển giao cho Hàn Quốc, phần còn lại phục vụ mục tiêu Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC) của Myanmar – cam kết giảm phát thải khí nhà kính định kỳ gửi lên Liên Hợp Quốc.

Trước đây, dự án từng nhận tín chỉ tạm thời theo Cơ chế Phát triển Sạch (CDM) của Nghị định thư Kyoto 1997. Với cơ chế tín chỉ mới theo Thỏa thuận Paris, việc tính toán lượng và giá trị tín chỉ được thực hiện thận trọng hơn, bảo đảm phản ánh mức giảm phát thải một cách khoa học. Cụ thể, lượng tín chỉ của dự án bếp củi tại Myanmar theo cơ chế mới giảm khoảng 40% so với cách tính theo CDM.

Hiện có hơn 165 dự án CDM đang được các quốc gia chủ nhà xem xét chuyển đổi sang cơ chế tín chỉ theo Thỏa thuận Paris, trải rộng trên nhiều lĩnh vực như quản lý chất thải, năng lượng, công nghiệp và nông nghiệp. Theo quy định, sau khi dự án được phê chuẩn phát hành tín chỉ, các bên liên quan có 14 ngày để đệ trình kháng nghị.

Thị trường carbon toàn cầu bước vào giai đoạn vận hành với lô tín chỉ đầu tiên

Hạ Anh