Chỉ đạo này được triển khai trên cơ sở thực hiện Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ về các nhiệm vụ cấp bách nhằm ngăn chặn và xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường, đồng thời bám sát Kế hoạch 87 của UBND TP.HCM. Trọng tâm của thành phố là kiểm soát chặt các nguồn thải lớn có nguy cơ gây ô nhiễm, đặc biệt thông qua việc quản lý và khai thác hiệu quả dữ liệu quan trắc tự động, liên tục.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, thực tế quản lý cho thấy hệ thống quan trắc nguồn thải tự động vẫn còn nhiều hạn chế. Một số cơ sở chưa đảm bảo tỷ lệ truyền dữ liệu theo quy định; tình trạng gián đoạn truyền dữ liệu hoặc vận hành hệ thống chưa ổn định vẫn xảy ra, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Thông tư 10/2021 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý dữ liệu.

Trước tình hình này, UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tiến hành rà soát, khảo sát toàn bộ các trạm quan trắc nguồn thải tự động trên địa bàn sau sáp nhập. Trên cơ sở đó, Sở sẽ đánh giá tổng thể hiện trạng quản lý, vận hành hệ thống để đề xuất giải pháp giám sát phù hợp, bảo đảm các cơ sở thực hiện đúng quy định pháp luật.

Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành quy trình quản lý, vận hành hệ thống quan trắc nguồn thải tự động, liên tục trên địa bàn; cùng với đó là quy chế quản lý, vận hành và xử lý dữ liệu quan trắc. Các nội dung này phải hoàn thành trong tháng 3/2026.

Thành phố cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các chủ cơ sở vận hành trạm quan trắc đúng quy chuẩn kỹ thuật. Đối với những trạm có tỷ lệ truyền dữ liệu dưới 80%, thường xuyên gián đoạn trên 12 giờ hoặc có giá trị trung bình 24 giờ của thông số vượt quy chuẩn môi trường, cơ quan chức năng phải kịp thời áp dụng biện pháp xử lý theo quy định.

Một điểm đáng chú ý là việc công khai thông tin về các cơ sở thuộc diện phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động. Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ rà soát, tổng hợp và công bố danh sách các cơ sở đã lắp đặt và chưa lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên các phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử của Sở. Các cơ sở chưa hoàn thành việc lắp đặt phải khẩn trương triển khai và bảo đảm truyền dữ liệu đúng quy định.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp cùng Ban Quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM được giao rà soát các cơ sở sản xuất thuộc diện bắt buộc lắp đặt hệ thống quan trắc tự động trong phạm vi quản lý. Danh sách này cũng phải được công khai trên cổng thông tin điện tử của các đơn vị, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý những trường hợp không chấp hành.

Đối với các chủ dự án đầu tư và cơ sở sản xuất thuộc đối tượng phải quan trắc nước thải, khí thải tự động theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, thành phố yêu cầu chủ động đầu tư lắp đặt hệ thống theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Hệ thống quan trắc phải bảo đảm các yêu cầu về thông số, tần suất đo và khả năng truyền, tiếp nhận dữ liệu theo quy định tại Thông tư 10/2021.

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tham mưu UBND TP.HCM ban hành định mức kinh tế – kỹ thuật phục vụ vận hành hệ thống giám sát nguồn thải trên địa bàn, dự kiến hoàn thành trong tháng 9/2026.

UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND phường, xã, đặc khu và các đơn vị liên quan nghiêm túc triển khai thực hiện. Trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc, các đơn vị cần kịp thời báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, tham mưu UBND TP.HCM xem xét, chỉ đạo.

Việc tăng cường quản lý dữ liệu quan trắc tự động, liên tục được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch trong công tác bảo vệ môi trường, đồng thời giúp cơ quan quản lý chủ động cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm và xây dựng cơ sở dữ liệu tin cậy phục vụ công bố thông tin chất lượng môi trường trên địa bàn thành phố.

TP.HCM đồng loạt triển khai giải pháp xử lý lục bình và rác thải trôi dạt ven biển

Phúc An