Quy định được ban hành tại Quyết định số 10/2026/QĐ-UBND của UBND TP.HCM, trong đó xác định rõ các tiêu chí về an toàn công trình, chuẩn bị phương tiện, trang thiết bị và các biện pháp ứng phó khi xảy ra thiên tai.

Quyết định này đồng thời thay thế các văn bản trước đây có nội dung tương tự của UBND TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, gồm: Quyết định số 14/2023/QĐ-UBND (ngày 13/3/2023), Quyết định số 05/2023/QĐ-UBND (ngày 8/3/2023), Quyết định số 01/2022/QĐ-UBND (ngày 12/1/2022) và Quyết định số 08/2023/QĐ-UBND (ngày 23/2/2023). Trường hợp các văn bản pháp luật được dẫn chiếu trong quyết định này được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, việc áp dụng sẽ thực hiện theo các văn bản mới.

Theo quy định, đối tượng áp dụng gồm hộ gia đình, cá nhân sử dụng công trình, nhà ở và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động phòng, chống thiên tai đối với công trình, nhà ở của người dân. Ngoài ra, các công trình phục vụ PCTT như trạm quan trắc khí tượng, thủy văn, công trình đê điều, hồ đập, kè chống sạt lở, chống ngập úng, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền hay nhà sơ tán dân… cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.

Quyết định nêu rõ các tiêu chí chung nhằm bảo đảm yêu cầu PCTT đối với công trình, nhà ở trong từng giai đoạn, đặc biệt khi xây dựng mới tại các khu vực có nguy cơ chịu tác động của thiên tai. Các công trình phải được thiết kế và xây dựng phù hợp với điều kiện địa hình, khí hậu và mức độ rủi ro thiên tai tại khu vực.

Bên cạnh yêu cầu về kết cấu công trình, người dân cần chủ động chuẩn bị các trang thiết bị thiết yếu để ứng phó khi có nguy cơ thiên tai. Những vật dụng cần thiết bao gồm đèn pin, điện thoại, đài radio, pin dự phòng, quần áo giữ ấm, chăn, bộ sơ cứu, thuốc men và nước uống đóng chai. Đồng thời, các hộ gia đình cần dự trữ lương thực, thực phẩm, nước sạch đủ dùng từ 3 đến 7 ngày và chuẩn bị sẵn túi sơ tán khẩn cấp chứa giấy tờ tùy thân, tiền mặt, thuốc chữa bệnh, thực phẩm khô và các vật dụng thiết yếu.

Ngoài ra, tùy theo điều kiện thực tế, người dân có thể chuẩn bị thêm thuyền, phao cứu sinh, bè, vật nổi; gia cố nhà cửa; bố trí gác lửng hoặc lối thoát trên mái nhà để tăng khả năng ứng phó khi xảy ra ngập lụt. Các thiết bị sử dụng gas cũng phải được kiểm tra kỹ nhằm hạn chế nguy cơ cháy nổ, rò rỉ khí trong và sau thiên tai.

Quy định cũng nêu rõ các khu vực có nguy cơ sạt lở đất, động đất như vùng đồi núi, ven sông, ven biển hoặc gần suối không được phép xây dựng công trình, nhà ở. Đối với khu vực thường xuyên xảy ra ngập lụt, công trình phải được xây dựng theo tiêu chuẩn nhà kiên cố hoặc bán kiên cố, có khả năng chịu được lực tác động của dòng chảy và áp lực nước. Đồng thời, sàn nhà phải được thiết kế cao hơn mức ngập lụt cao nhất được ghi nhận tại vị trí xây dựng trong vòng ít nhất 5 năm.

Tại những khu vực thường xuyên xảy ra sét, công trình và nhà ở bắt buộc phải lắp đặt hệ thống chống sét theo đúng quy định hiện hành.

Đối với các công trình, nhà ở đã xây dựng và đang sử dụng, khi xảy ra thiên tai, người dân phải nghiêm túc tuân thủ các yêu cầu và hướng dẫn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc rời khỏi nơi trú ẩn hoặc quay trở về nhà chỉ được thực hiện khi cơ quan chức năng xác nhận tình hình đã an toàn. Sau thiên tai, trước khi sử dụng lại các thiết bị trong nhà, người dân cần kiểm tra kỹ mức độ an toàn nhằm phòng tránh các sự cố có thể xảy ra.

Thiên tai và thời tiết cực đoan khiến thu nhập lao động ngoài trời giảm mạnh

Minh Anh