Thanh Hóa: Ô nhiễm bụi và rác thải gia tăng tại các đô thị trọng điểm
Ô nhiễm môi trường - Ngày đăng : 13:00, 13/03/2026
Thanh Hóa: Ô nhiễm bụi và rác thải gia tăng tại các đô thị trọng điểm
Những năm gần đây, quá trình đô thị hóa tại tỉnh Thanh Hóa diễn ra mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của các đô thị cũng kéo theo nhiều sức ép đối với môi trường.
Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, môi trường tại một số địa phương như phường Hạc Thành, phường Sầm Sơn, phường Nghi Sơn, phường Bỉm Sơn... đang chịu nhiều tác động từ quá trình đô thị hóa. Trong đó, nổi lên các vấn đề như ô nhiễm bụi, ô nhiễm nguồn nước mặt và áp lực từ các hoạt động dân sinh.
Kết quả quan trắc và theo dõi chất lượng môi trường thời gian gần đây cho thấy ô nhiễm bụi vẫn là vấn đề đáng chú ý tại các đô thị, đặc biệt ở những khu vực lớn như phường Hạc Thành, phường Nghi Sơn. Nồng độ bụi thường tăng cao theo từng đợt vào các tháng mùa đông, khi lượng mưa ít (từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm sau).
Diễn biến nồng độ bụi cũng có xu hướng thay đổi theo từng thời điểm trong ngày và theo ngày trong tuần. Tình trạng này thể hiện rõ ở các khu vực gần trục giao thông, khu vực sản xuất công nghiệp trong nội đô hoặc những nơi đang triển khai xây dựng cầu đường, công trình dân dụng.
Tại các tuyến giao thông nội đô, mật độ phương tiện tham gia giao thông lớn, đặc biệt vào giờ cao điểm, là nguyên nhân khiến nồng độ các chất ô nhiễm trong không khí gia tăng. Ngoài ra, tại nhiều công trường xây dựng cũng xuất hiện tình trạng ô nhiễm bụi cục bộ. Nguyên nhân chủ yếu do quá trình thi công và vận chuyển nguyên vật liệu làm phát tán chất thải ra môi trường.
Bên cạnh ô nhiễm bụi, các đô thị trong tỉnh còn chịu áp lực lớn từ các hoạt động sinh hoạt của người dân như phát sinh chất thải rắn và nước thải sinh hoạt. Theo ước tính, khu vực đô thị của tỉnh Thanh Hóa mỗi ngày thải ra môi trường khoảng 1.666,2 tấn chất thải rắn. Trong đó, phường Hạc Thành phát sinh khoảng 187 tấn/ngày, phường Sầm Sơn khoảng 99,87 tấn/ngày (theo số liệu thống kê năm 2025).
Chất thải rắn sinh hoạt chủ yếu bao gồm rác hữu cơ, thức ăn dư thừa, bao bì nhựa và các loại chất thải nhựa. Mặc dù lượng rác phát sinh lớn, nhưng tỷ lệ được xử lý theo đúng kỹ thuật và bảo đảm vệ sinh môi trường vẫn còn hạn chế.
Hiện nay, công nghệ xử lý chất thải rắn đô thị chủ yếu vẫn là chôn lấp và đốt. Trong khi đó, phần lớn các bãi rác tiếp nhận chất thải tại khu vực đô thị chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về vệ sinh môi trường, nhiều nơi rơi vào tình trạng quá tải. Điều này dẫn đến nguy cơ gây ô nhiễm đất, nước và không khí tại khu vực xung quanh, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và đời sống của người dân, như tại bãi rác ở phường Sầm Sơn hay bãi rác tại phường Bỉm Sơn.
Ngoài ra, hoạt động sản xuất công nghiệp tại các đô thị cũng tạo ra những tác động nhất định đến môi trường, đặc biệt từ các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ và các làng nghề nằm trong khu vực đô thị. Phần lớn các cơ sở này hoạt động với quy mô hộ gia đình nên việc thu gom và xử lý chất thải thường được thực hiện chung với rác thải sinh hoạt.
Nước thải từ các cơ sở sản xuất này nhiều khi chưa qua xử lý mà xả trực tiếp vào hệ thống thoát nước chung, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước. Bên cạnh đó, do sử dụng công nghệ sản xuất thủ công và thiếu hệ thống xử lý khí thải, các cơ sở này thải ra môi trường một lượng lớn khí như CO, CO₂... gây ảnh hưởng tới cảnh quan môi trường và chất lượng sống của người dân đô thị.
Hiện nay, hệ thống quy định pháp lý phục vụ quản lý và kiểm soát chất lượng môi trường, trong đó có môi trường đô thị, tương đối đầy đủ với nhiều văn bản từ luật, nghị định đến thông tư và các hướng dẫn điều hành. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm tại một số đô thị lớn vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Việc kiểm soát các nguồn thải còn gặp nhiều khó khăn do các chủ thể phát sinh thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như giao thông vận tải, xây dựng, công nghiệp, nông nghiệp và các hoạt động dân sinh.
