Để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và trật tự, các cơ quan, tổ chức phụ trách công tác bầu cử cùng toàn thể công dân cần nghiêm túc chấp hành Luật Bầu cử và các quy định liên quan.

Khi đến bỏ phiếu, cử tri phải tuân thủ nội quy phòng bỏ phiếu do Hội đồng Bầu cử quốc gia ban hành. Nội quy này được Tổ bầu cử niêm yết công khai tại khu vực bỏ phiếu và bao gồm một số quy định cơ bản.

Cử tri phải thực hiện đúng nguyên tắc và trình tự bỏ phiếu theo hướng dẫn. Khi tham gia bỏ phiếu, cử tri cần xếp hàng theo thứ tự, đồng thời ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật và phụ nữ mang thai.

Tại khu vực bỏ phiếu, mọi người phải giữ gìn an ninh, trật tự và an toàn chung. Các hành vi phá hoại cơ sở vật chất, tài sản hoặc gây rối tại khu vực bỏ phiếu và phòng bỏ phiếu đều bị nghiêm cấm.

Ngoài ra, mọi hình thức vận động bầu cử đều không được phép diễn ra tại nơi bỏ phiếu. Người tham gia bầu cử cũng không được mang vào khu vực này vũ khí, chất nổ, vật dễ cháy hoặc các tài liệu, băng rôn, khẩu hiệu có nội dung xấu, độc, xuyên tạc chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương.

Những người không có nhiệm vụ liên quan đến công tác bầu cử sẽ không được vào phòng bỏ phiếu. Thành viên của các tổ chức phụ trách bầu cử và những người phục vụ công tác bầu cử phải đeo phù hiệu theo mẫu do Ủy ban bầu cử cấp tỉnh quy định. Tổ bầu cử có trách nhiệm hướng dẫn cử tri thực hiện việc bỏ phiếu cũng như giải đáp các thắc mắc phát sinh.

Trường hợp có hành vi lừa gạt, mua chuộc, cưỡng ép hoặc cản trở công dân thực hiện quyền bầu cử; vi phạm quy định về vận động bầu cử; giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu hoặc dùng các thủ đoạn khác làm sai lệch kết quả bầu cử thì tùy theo tính chất và mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Xuất trình thẻ cử tri và tự mình thực hiện việc bỏ phiếu

Bên cạnh nội quy phòng bỏ phiếu, nhiều cử tri cũng quan tâm đến các quy định cụ thể trong thể lệ bầu cử.

Theo quy định, việc bỏ phiếu thường bắt đầu từ 7 giờ sáng và kết thúc vào 7 giờ tối cùng ngày. Tuy nhiên, căn cứ tình hình thực tế, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu sớm hơn nhưng không trước 5 giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không quá 9 giờ tối.

Khi tham gia bầu cử, cử tri phải xuất trình Thẻ cử tri. Mỗi cử tri được quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với từng cấp mà mình được tham gia bầu cử.

Cử tri phải trực tiếp đi bỏ phiếu, không được nhờ người khác thực hiện thay. Trong trường hợp cử tri không thể tự viết phiếu bầu, có thể nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu. Người viết hộ có trách nhiệm bảo đảm bí mật nội dung phiếu bầu của cử tri. Đối với người khuyết tật không thể tự bỏ phiếu, có thể nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.

Nếu cử tri không lựa chọn ứng cử viên nào thì phải gạch ngang toàn bộ dòng họ và tên của người đó trong phiếu bầu. Cử tri không được khoanh tròn, đánh dấu riêng trên phiếu bầu, không ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử và không được để số người được bầu vượt quá số lượng đại biểu đã được ấn định cho đơn vị bầu cử. Phiếu bầu cũng không được gạch xóa toàn bộ tên của những người ứng cử.

Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem nội dung, kể cả thành viên Tổ bầu cử. Trường hợp viết sai hoặc làm hỏng phiếu, cử tri có quyền đổi phiếu khác.

Sau khi cử tri hoàn thành việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào mặt trước, góc trên bên trái của Thẻ cử tri. Mỗi Thẻ cử tri chỉ có giá trị sử dụng cho một lần bỏ phiếu.

Những trường hợp phiếu bầu không hợp lệ

Một số trường hợp phiếu bầu sẽ bị coi là không hợp lệ. Đó là các phiếu không đúng mẫu do Tổ bầu cử phát, phiếu không có dấu của Tổ bầu cử, hoặc phiếu ghi số người được bầu nhiều hơn số lượng đại biểu đã được quy định cho đơn vị bầu cử.

Ngoài ra, phiếu gạch xóa toàn bộ tên người ứng cử, phiếu ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử hoặc có thêm nội dung khác ngoài quy định cũng sẽ bị xác định là phiếu không hợp lệ.

Quy trình bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031