Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản số 2138/BNNMT-MT trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới Quốc hội sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Theo thông tin từ Bộ, kiến nghị này do cử tri thành phố Hà Nội gửi tới Quốc hội và được Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến tại Văn bản số 2517/UBDNGS15 ngày 16/1/2026.

Cử tri đề nghị các cơ quan chức năng nghiên cứu, triển khai những giải pháp đồng bộ nhằm phòng chống ngập úng và sạt lở, nâng cao năng lực ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Đồng thời, cử tri cũng kiến nghị tăng cường dự báo sớm mưa lũ, đặc biệt là thông tin kịp thời về việc xả lũ tại các hồ chứa để người dân chủ động phòng tránh, di dời khỏi khu vực nguy hiểm, qua đó bảo vệ tốt hơn tính mạng và tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Trả lời nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã chủ trì tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt Quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng và sông Thái Bình giai đoạn 2022 đến 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch này đề xuất nhiều giải pháp tổng thể về tiêu thoát nước và phòng chống lũ cho toàn bộ lưu vực, trong đó có khu vực Thủ đô Hà Nội.

Các giải pháp chính bao gồm việc điều chỉnh quy trình vận hành các hồ chứa, liên hồ chứa và hệ thống thủy lợi nhằm phù hợp với các tình huống mưa lũ vượt tần suất thiết kế. Đồng thời, dự kiến xây dựng hồ chứa Văn Lăng trên dòng chính sông Cầu để phối hợp với các hồ chứa trên các phụ lưu, góp phần điều tiết và giảm lũ cho vùng hạ du sông Cầu.

Đối với các hệ thống công trình thủy lợi liên tỉnh thuộc phạm vi quản lý của Bộ, việc rà soát và điều chỉnh quy trình vận hành đã được thực hiện đối với một số hệ thống như sông Nhuệ, Bắc Hưng Hải và Bắc Nam Hà. Những điều chỉnh này nhằm nâng cao khả năng chủ động trong vận hành, giảm thiểu nguy cơ ngập úng đối với sản xuất nông nghiệp, đồng thời hỗ trợ cải thiện chất lượng nguồn nước.

Với các công trình thủy lợi do địa phương quản lý, Bộ đề nghị các tỉnh, thành phố tăng cường thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật liên quan trong Luật Thủy lợi, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên nước. Các nguồn xả thải vào hệ thống công trình thủy lợi cần được kiểm soát chặt chẽ và xử lý đạt quy chuẩn trước khi thải ra môi trường. Bên cạnh đó, các địa phương cần rà soát, đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi để phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần phòng chống ngập úng cho sản xuất nông nghiệp.

Đối với các hồ chứa có vai trò quan trọng và các hồ chứa liên tỉnh thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan này đang tiến hành rà soát, đánh giá và điều chỉnh quy trình vận hành khi cần thiết. Đồng thời, Bộ cũng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức đánh giá toàn diện việc vận hành các hồ chứa thủy lợi trên địa bàn, kịp thời điều chỉnh quy trình vận hành nhằm bảo đảm an toàn công trình và phù hợp với bối cảnh biến đổi khí hậu, mưa lũ cực đoan. Trong quá trình vận hành, cần ưu tiên sử dụng dung tích hữu ích của hồ chứa để cắt giảm lũ cho khu vực hạ du.

Trước diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp và cực đoan trong thời gian gần đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tham mưu Đảng ủy Chính phủ trình Ban Bí thư ban hành Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư liên quan đến tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Văn bản này đã xác định rõ các định hướng và giải pháp quan trọng trong phòng ngừa, ứng phó cũng như khắc phục hậu quả thiên tai, bao gồm các nguy cơ ngập lụt và sạt lở.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quan trọng về công tác phòng chống thiên tai, gồm Chiến lược quốc gia phòng chống thiên tai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định số 379/QĐ-TTg ngày 17/3/2021; Chương trình tổng thể phòng chống thiên tai quốc gia theo Quyết định số 1651/QĐ-TTg ngày 30/12/2022; và Đề án phòng chống sạt lở bờ sông, bờ biển đến năm 2030 theo Quyết định số 957/QĐ-TTg ngày 6/7/2020. Trên cơ sở đó, các bộ, ngành và địa phương đang triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đã được giao.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác cảnh báo sớm thiên tai. Trọng tâm là triển khai các đề án, chương trình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để tăng cường năng lực quan trắc, dự báo và cảnh báo thiên tai.

Các nhiệm vụ này bao gồm thực hiện quy hoạch mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia giai đoạn 2021 đến 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định số 289/QĐ-TTg ngày 8/4/2024; triển khai Đề án hiện đại hóa ngành khí tượng thủy văn đến năm 2025 và giai đoạn 2026 đến 2030 theo Quyết định số 1261/QĐ-TTg ngày 27/10/2023; đồng thời thực hiện Đề án phát triển tổng thể hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải phục vụ đa mục tiêu và bảo vệ môi trường bền vững.

Cùng với đó, cơ quan chuyên môn sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn trên phạm vi cả nước. Trước mỗi đợt thiên tai có khả năng gây tác động lớn như bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn hoặc ngập lụt diện rộng, các thông tin nhận định sớm sẽ được gửi tới Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia và các địa phương để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Các bản tin dự báo cũng được cung cấp kịp thời cho các bộ, ngành và địa phương nhằm hỗ trợ xây dựng phương án phòng chống thiên tai.

Ngoài ra, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương pháp dự báo khí tượng thủy văn dựa trên tác động và dự báo thiên tai dựa trên rủi ro, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng thông tin dự báo trong công tác ứng phó thiên tai.

Song song với đó, hệ thống dự báo và cảnh báo thiên tai sẽ tiếp tục được nâng cấp và đổi mới, trong đó có việc xây dựng hệ thống thông tin cảnh báo thiên tai hiện đại. Các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo sẽ được nghiên cứu và ứng dụng nhằm nâng cao độ chính xác của các bản tin dự báo, phát triển các sản phẩm dự báo tác động và cảnh báo rủi ro. Cách tiếp cận dự báo cũng sẽ chuyển dần từ dự báo thời tiết đơn thuần sang dự báo tác động của thiên tai đối với các ngành, lĩnh vực và cộng đồng.

Mức độ chi tiết của các bản tin dự báo, cảnh báo sẽ được tăng cường ở quy mô nhỏ hơn, đến cấp phường, xã, đồng thời kéo dài thời gian dự báo. Các sản phẩm thông tin dự báo và cảnh báo thiên tai cũng sẽ được đa dạng hóa và phổ biến rộng rãi trên các cổng thông tin điện tử và phương tiện truyền thông, giúp người dân và các tổ chức dễ dàng tiếp cận và chủ động sử dụng trong sản xuất cũng như phòng chống thiên tai.

Bên cạnh đó, việc triển khai quy hoạch mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia và đề án hiện đại hóa ngành khí tượng thủy văn sẽ được đẩy mạnh. Trong đó tập trung mở rộng mạng lưới quan trắc, tăng cường hệ thống radar thời tiết và thiết bị đo gió trên cao, từng bước khắc phục khoảng trống quan trắc tại khu vực biển Đông và vùng Nam Trung Bộ.

Ngoài ra, sẽ bổ sung các thiết bị quan trắc như phao đo sóng, trạm radar biển, cảm biến đo dòng chảy và độ mặn tại các khu vực ven biển trọng điểm như Hải Phòng, Đà Nẵng, Nha Trang và Cà Mau. Hệ thống truyền dẫn dữ liệu thời gian thực cũng sẽ được nâng cấp nhằm bảo đảm tốc độ, băng thông và độ ổn định cao, hạn chế gián đoạn trong điều kiện thiên tai.

Song song với việc mở rộng mạng lưới quan trắc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ phát triển và hoàn thiện hệ thống mô hình dự báo thông qua việc xây dựng và nội địa hóa các mô hình dự báo khí tượng, thủy văn và hải văn phù hợp với điều kiện tự nhiên của Việt Nam, đồng thời tích hợp các phương pháp mô hình vật lý, thống kê và trí tuệ nhân tạo để nâng cao chất lượng dự báo.

Hà Nội điều chỉnh giao thông nhiều tuyến phố để thi công dự án chống ngập

Ngọc Ánh