Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh từ 1.450 đến 1.550 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Mặc dù mạng lưới thu gom đã được phủ kín 100% xã, phường; việc thu gom tại các khu dân cư và chợ dân sinh từng bước đi vào ổn định, song qua giám sát thực tế vẫn bộc lộ nhiều “lỗ hổng” trong công tác quản lý.

Tại một số địa phương, việc lập danh sách các đối tượng phát sinh rác và vận động người dân đăng ký dịch vụ thu gom chưa được thực hiện triệt để, dẫn đến thất thoát nguồn thu phí. Bên cạnh đó, khâu đấu thầu và giám sát đơn vị cung cấp dịch vụ ở một số nơi chưa nghiêm, khiến rác thải có thời điểm tồn đọng, hình thành các “điểm đen” tự phát, gây bức xúc trong dư luận, nhất là vào các dịp cao điểm lễ, Tết.

Hạ tầng kỹ thuật phục vụ thu gom rác thải cũng bộc lộ những bất cập khi việc bố trí thùng rác công cộng trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ còn thiếu hợp lý. Vai trò của các tổ tự quản cộng đồng chưa được phát huy đầy đủ, trong khi ý thức phân loại rác tại nguồn của người dân vẫn mang tính hình thức, chưa đi vào thực chất.

Trước thực trạng trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh đã ban hành công văn yêu cầu UBND các xã, phường khẩn trương rà soát, minh bạch hóa danh sách bộ thu phí dịch vụ môi trường. Đồng thời, các đơn vị thu gom phải cam kết không để rác tồn lưu quá 2 ngày trong khu dân cư. Đáng chú ý, yếu tố công nghệ sẽ được tăng cường trong giám sát khi phương tiện vận chuyển rác bắt buộc phải lắp đặt camera hành trình và hệ thống định vị GPS nhằm theo dõi lịch trình thực tế, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả trong vận hành.

Nhìn xa hơn, UBND tỉnh Tây Ninh đã phê duyệt Kế hoạch thực hiện xử lý chất thải rắn sinh hoạt năm 2026. Đây được xem là bước đi chủ động trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số đang khiến lượng rác thải tăng nhanh, tạo áp lực lớn lên hạ tầng môi trường.

Theo dự báo, trong năm 2026, tổng lượng rác thải sinh hoạt phát sinh tại 96 xã, phường sẽ đạt gần 604.000 tấn. Để xử lý khối lượng rác thải này, tỉnh dự toán kinh phí hơn 266 tỷ đồng từ nguồn ngân sách sự nghiệp môi trường và các nguồn hợp pháp khác. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao quản lý hơn 255 tỷ đồng để xử lý khoảng 576.436 tấn rác tại 84 xã, phường.

Việc xử lý rác thải sẽ được triển khai theo lộ trình bài bản thông qua 4 phân vùng tập trung, kết nối chặt chẽ với các nhà máy và khu liên hợp xử lý chất thải hiện đại trong và ngoài tỉnh. Cách tiếp cận này không chỉ bảo đảm rác thải được thu gom kịp thời mà còn phải được xử lý bằng công nghệ phù hợp, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái nông nghiệp và nguồn nước.

Ông Trần Khắc Phục, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh, quản lý rác thải không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành môi trường mà cần trở thành trách nhiệm thường xuyên của chính quyền cơ sở và người đứng đầu. Cùng với sự đầu tư của Nhà nước, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong xây dựng các mô hình khu dân cư “Sáng – Xanh – Sạch – Đẹp” được xem là yếu tố then chốt.

Theo ông Trần Khắc Phục, chỉ khi có sự hiệp lực giữa công tác quản lý nghiêm minh, đầu tư hạ tầng đồng bộ và ý thức tự giác của mỗi hộ gia đình trong phân loại rác tại nguồn, Tây Ninh mới có thể giải quyết căn cơ bài toán môi trường, bảo vệ không gian sống trong lành cho vùng đất biên cương.

Thanh Hóa đặt mục tiêu đến năm 2030 thu gom, xử lý 98% rác thải sinh hoạt đô thị

Mai Hạ