Với chủ đề “Nước và bình đẳng giới”, Ngày Nước Thế giới năm nay (22/03/2026) cho thấy nước không chỉ là tài nguyên, mà còn là thước đo công bằng, nền tảng quyền con người và điều kiện của phát triển bền vững.

Tại Việt Nam, quá trình phát triển nhanh đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại mối quan hệ giữa nước và bình đẳng giới cho thấy việc phân bổ nước chưa đồng đều khiến phụ nữ và trẻ em gái là nhóm chịu tác động trực tiếp nhất. Họ vừa lo tìm kiếm, sử dụng nước, vừa gánh thêm trách nhiệm chăm sóc khi nguồn nước không bảo đảm. Khi đó, nước từ nguồn lực trở thành “gánh nặng vô hình” trong khi tiếng nói của họ trong quản trị nước vẫn hạn chế.

Bảo đảm tiếp cận nước sạch công bằng, đồng thời tăng sự tham gia của phụ nữ, vì thế không chỉ là vấn đề bình đẳng mà còn là điều kiện nâng cao hiệu quả phát triển. Nước cần trở thành động lực, không phải rào cản của tiến bộ xã hội.

Trong bối cảnh áp lực tài nguyên nước gia tăng, chủ đề “Nước và bình đẳng giới” mở ra cách tiếp cận toàn diện hơn: tiếp cận nước sạch gắn chặt với cơ hội phát triển. Điều này đòi hỏi đổi mới tư duy quản trị tại Việt Nam.

Khi hệ thống cấp nước ổn định, gánh nặng thời gian và chăm sóc – vốn đặt lên vai phụ nữ, sẽ giảm, tạo điều kiện để họ học tập, lao động và tham gia vào các hoạt động xã hội. Ngược lại, khi phụ nữ tham gia quản lý nước, kinh nghiệm thực tiễn giúp chính sách sát hơn, hiệu quả hơn và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Trước các thách thức như hạn hán, xâm nhập mặn, đô thị hóa, cách tiếp cận tích hợp giữa nước và bình đẳng giới không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu. Quản trị nước cần chuyển từ tư duy kỹ thuật đơn ngành sang tư duy liên ngành, đặt công bằng song hành với hiệu quả.

Thông điệp đặt ra rất rõ: từ nhận thức phải chuyển thành hành động. Chính sách về nước không thể chỉ đo bằng lợi ích kinh tế, mà phải bảo đảm tính bao trùm và quyền tiếp cận công bằng.

Đặc biệt, cần mở rộng sự tham gia thực chất của phụ nữ – những người vừa chịu tác động trực tiếp, vừa có kinh nghiệm thực tiễn. Đây là điều kiện để hệ thống quản trị hiệu quả và thích ứng tốt hơn. Đồng thời, cần thúc đẩy cách tiếp cận dựa vào cộng đồng, nơi các vấn đề về nước bộc lộ rõ nhất.

Chủ đề “Nước và bình đẳng giới” vì thế không chỉ mang tính tuyên truyền, mà phản ánh định hướng phát triển đặt con người ở trung tâm, lấy công bằng làm nguyên tắc cốt lõi.

Trong hành trình phát triển, nước sạch và bình đẳng giới không phải hai mục tiêu tách rời, mà là hai dòng chảy hội tụ. Khi nước được phân bổ công bằng, khi mọi người đều có tiếng nói, phát triển mới thực sự bền vững.

[Góc nhìn tuần qua]: Ngày hội Bầu cử toàn dân “Khi lá phiếu cử tri gửi gắm tin tưởng về một tương lai xanh”

Ban Biên tập Moitruong.net.vn