Nhiệt độ tăng cao, mưa trái mùa xuất hiện ở nhiều nơi

Theo thông tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong giai đoạn từ ngày 21/2 đến 20/3/2026, thời tiết trên phạm vi cả nước có nhiều diễn biến đáng chú ý. Nền nhiệt độ trung bình tại hầu hết các khu vực đều cao hơn so với trung bình nhiều năm, trong khi các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất gia tăng.

Trong khoảng một tháng qua, hoạt động của không khí lạnh tương đối yếu, chỉ ghi nhận hai đợt vào các ngày 3/3 và 9/3, chủ yếu gây rét và mưa rải rác tại khu vực Bắc Bộ. Xu hướng ấm lên thể hiện rõ ngay từ cuối mùa đông – đầu mùa xuân.

Cụ thể, khu vực Đông Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế có nhiệt độ trung bình cao hơn từ 1 đến 3 độ C so với trung bình nhiều năm. Các khu vực còn lại phổ biến cao hơn từ 0,5 đến 1 độ C, cho thấy nền nhiệt đang duy trì ở mức cao trên diện rộng.

Về lượng mưa, tình hình có sự phân hóa rõ rệt giữa các vùng. Trong khi đồng bằng Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa – Hà Tĩnh ghi nhận lượng mưa thiếu hụt nhẹ, thì nhiều địa phương tại Trung Bộ và phía Nam lại xuất hiện mưa trái mùa với cường độ lớn, thậm chí vượt mức trung bình nhiều năm.

Đáng chú ý, khu vực từ Huế đến Quảng Ngãi ghi nhận nhiều ngày mưa vừa đến mưa to, có nơi lượng mưa vượt 100mm. Một số trạm quan trắc ghi nhận tổng lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm hàng trăm milimét, phản ánh tính chất bất thường của thời tiết trong giai đoạn chuyển mùa.

Tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ, mưa trái mùa cũng xuất hiện vào cuối tháng 2 và đầu tháng 3, trong đó có những trận mưa lớn vượt giá trị lịch sử cùng kỳ. Bên cạnh đó, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét và mưa đá xảy ra rải rác tại nhiều địa phương, làm gia tăng nguy cơ thiệt hại cho sản xuất và đời sống.

Mặc dù nắng nóng chưa xuất hiện trên diện rộng, song việc ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục tại một số trạm khí tượng được xem là tín hiệu cho thấy mùa nắng nóng năm nay có thể khởi phát sớm hơn bình thường.

Không khí lạnh suy yếu, nguy cơ nắng nóng gia tăng trong thời gian tới

Dự báo từ nay đến ngày 20/4/2026, không khí lạnh tiếp tục hoạt động yếu và ít có khả năng gây rét sâu. Thay vào đó, các đợt không khí lạnh có xu hướng nén rãnh áp thấp, làm gia tăng các hiện tượng dông, lốc, sét và gió giật mạnh, đặc biệt tại khu vực Bắc Bộ.

Trong thời gian tới, nhiệt độ trung bình tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế được dự báo tiếp tục duy trì ở mức cao hơn trung bình nhiều năm từ 1 đến 1,5 độ C, thậm chí có nơi cao hơn.

Trong khi đó, lượng mưa tại Trung Bộ và Nam Bộ có xu hướng giảm, phổ biến thấp hơn từ 10 đến 30 mm so với trung bình nhiều năm, làm gia tăng nguy cơ khô hạn cục bộ tại một số địa phương.

Đáng lưu ý, nắng nóng được dự báo sẽ gia tăng nhanh trong thời gian tới. Từ nay đến cuối tháng 3, nắng nóng tiếp tục duy trì tại khu vực miền Đông Nam Bộ. Sang tháng 4, nắng nóng có xu hướng mở rộng sang miền Tây Nam Bộ và một số khu vực thuộc Tây Nguyên.

Ngoài ra, khu vực Tây Bắc Bộ và vùng núi phía Tây Bắc Trung Bộ có khả năng xuất hiện nắng nóng cục bộ từ cuối tháng 3, sớm hơn so với trung bình nhiều năm. Diễn biến này cho thấy mùa nắng nóng năm 2026 có thể đến sớm và mở rộng nhanh trên phạm vi cả nước.

Các chuyên gia khí tượng nhận định, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, thời tiết có xu hướng diễn biến phức tạp, khó dự báo và gia tăng các hiện tượng cực đoan. Việc không khí lạnh suy yếu nhưng vẫn gây dông mạnh, kết hợp với xu hướng nắng nóng đến sớm, đặt ra nhiều thách thức đối với sản xuất nông nghiệp, quản lý tài nguyên nước và đời sống dân sinh.

Do đó, người dân và các địa phương cần thường xuyên theo dõi thông tin dự báo khí tượng thủy văn, đặc biệt là các bản tin ngắn hạn và cảnh báo thời tiết nguy hiểm, nhằm chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và sinh hoạt, giảm thiểu rủi ro do thiên tai và thời tiết cực đoan gây ra.

Chủ động ứng phó cháy rừng trong bối cảnh nắng nóng gia tăng

Minh Anh