Một nghiên cứu mới thực hiện tại Thụy Sĩ chỉ ra rằng các vùng đất ngập nước hình thành từ hoạt động của hải ly có thể lưu giữ lượng lớn carbon, đồng thời góp phần nâng cao khả năng phục hồi của hệ sinh thái trước biến đổi khí hậu với chi phí thấp.

Kết quả này mang ý nghĩa đáng chú ý trong bối cảnh châu Âu đang thúc đẩy việc tái thả hải ly Á Âu sau nhiều thế kỷ bị săn bắt đến gần tuyệt chủng. Nếu các mô hình tương tự được ghi nhận ở những khu vực khác, loài động vật này có thể hỗ trợ giảm phát thải khí nhà kính thông qua các quá trình tự nhiên, không đòi hỏi đầu tư hạ tầng tốn kém. Theo Lukas Hallberg, nhà nghiên cứu tại Đại học Birmingham, hải ly không thể giải quyết toàn bộ vấn đề khí hậu nhưng có thể góp phần giúp các hệ thống sông ngòi tích trữ carbon trong thời gian dài.

Trong nghiên cứu công bố ngày 18/3 trên tạp chí Communications Earth and Environment, các nhà khoa học đã khảo sát một đoạn suối dài khoảng 0,8 km tại miền Bắc Thụy Sĩ, nơi chịu ảnh hưởng của hoạt động của hải ly.

Nhóm nghiên cứu tiến hành đo lường lượng carbon trong nước, lượng phát thải ra khí quyển và lượng được lưu giữ trong trầm tích, sinh khối cũng như gỗ mục. Các mẫu được thu thập từ lõi trầm tích, khu vực rừng xung quanh và thảm thực vật dưới nước. Đồng thời, họ tính toán lưu lượng dòng chảy để xác định các yếu tố như mực nước, độ mặn và sự di chuyển của trầm tích.

Kết quả cho thấy khu vực này đóng vai trò như một bể chứa carbon ròng, với khả năng hấp thụ từ 108 đến 146 tấn carbon mỗi năm. Lượng carbon này tương đương với mức tiêu thụ từ 832 đến 1.129 thùng dầu. Ước tính, nếu áp dụng trên các vùng đồng bằng ngập lũ phù hợp tại Thụy Sĩ, các hệ sinh thái do hải ly tạo ra có thể bù đắp từ 1,2 đến 1,8% lượng phát thải carbon hàng năm của quốc gia này.

Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng kết quả được rút ra từ một khu vực cụ thể, trong khi khả năng lưu trữ carbon có thể thay đổi tùy theo điều kiện khí hậu, địa chất, thảm thực vật và môi trường sống. Tuy vậy, việc tận dụng các quá trình tự nhiên vẫn được đánh giá là giải pháp vừa hiệu quả về sinh thái, vừa hợp lý về kinh tế.

Emily Fairfax, Trợ lý Giáo sư tại Đại học Michigan, người không tham gia nghiên cứu, cho rằng phát hiện này giúp làm rõ vai trò tích cực của các vùng đất ngập nước. Bà nhận định cách tiếp cận xem các ao do hải ly tạo ra như những bể chứa carbon bền vững là một cơ sở quan trọng để thúc đẩy phục hồi hệ sinh thái, đồng thời thay đổi cách nhìn nhận về loài vật này.

Trong quá khứ, hải ly từng bị săn bắt đến mức suy giảm nghiêm trọng tại nhiều khu vực ở châu Âu và Bắc Mỹ, kéo theo sự mất mát của các vùng đất ngập nước giàu carbon. Khi quần thể loài đang dần phục hồi, các nhà khoa học bắt đầu đánh giá rõ hơn vai trò của chúng trong việc điều hòa carbon.

Một số nghiên cứu trước đây tại Vườn quốc gia Rocky Mountain ở Mỹ cho thấy các vùng đất ngập nước có hải ly sinh sống có thể chiếm tới 23% tổng lượng carbon lưu trữ trong cảnh quan. Theo các chuyên gia, nếu việc phục hồi quần thể hải ly được triển khai rộng rãi, lượng carbon được hấp thụ có thể đạt quy mô đáng kể.

Ngoài ra, các hệ sinh thái do hải ly tạo ra còn góp phần tăng khả năng chống chịu của cảnh quan trước cháy rừng, qua đó hạn chế việc giải phóng carbon vào khí quyển. Điều này cho thấy vai trò đa chiều của loài vật này trong việc bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Đồng Nai tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường

Ngọc Ánh