Nhân Ngày Quốc tế Không rác thải 30/3, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi cộng đồng quốc tế thúc đẩy xây dựng các hệ thống thực phẩm theo hướng không phát sinh rác thải, nhằm vừa đáp ứng nhu cầu con người vừa bảo vệ hành tinh. Ông cho rằng tình trạng lãng phí thực phẩm trên toàn cầu đang ở mức đáng báo động.

Theo số liệu được đưa ra, mỗi ngày lượng thực phẩm bị bỏ đi trên thế giới có thể tương đương với 1 tỷ bữa ăn, trong khi vẫn còn khoảng 9% dân số toàn cầu phải đối mặt với nạn đói.

Tình trạng này không chỉ tác động tiêu cực đến khí hậu, hệ sinh thái và sức khỏe con người mà còn ảnh hưởng đến khả năng đảm bảo nguồn cung thực phẩm trong tương lai. Để cải thiện, người đứng đầu Liên hợp quốc kêu gọi người tiêu dùng thay đổi thói quen mua sắm và chế biến, qua đó góp phần giảm thiểu lãng phí. Đồng thời, các nhà bán lẻ cần nâng cao hiệu quả vận hành và tăng cường phân phối lại lượng thực phẩm dư thừa.

Đối với chính quyền đô thị, ông đề nghị mở rộng hoạt động phân loại rác hữu cơ cũng như nâng cao hiệu quả trong công tác cung ứng thực phẩm cho các cơ sở như trường học và bệnh viện.

Ở cấp quốc gia, các chính phủ được khuyến nghị thúc đẩy những thay đổi mang tính hệ thống, trong đó lồng ghép mục tiêu giảm lãng phí thực phẩm vào các chương trình hành động về khí hậu và đa dạng sinh học, đồng thời tăng cường hợp tác giữa khu vực công và tư.

Thông qua các sáng kiến như “Đột phá lãng phí thực phẩm” và “Không rác thải hữu cơ”, cộng đồng quốc tế có thể hướng tới mục tiêu cắt giảm một nửa lượng thực phẩm bị lãng phí vào năm 2030, giảm khoảng 7% lượng khí thải metan, đồng thời xây dựng hệ thống thực phẩm tuần hoàn và có khả năng thích ứng cao.

Những nỗ lực này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tạo thêm việc làm xanh, giảm nguy cơ mất an ninh lương thực, hạn chế tác động của biến đổi khí hậu và tránh tổn thất kinh tế ước tính lên tới 1.000 tỷ USD mỗi năm.

Dữ liệu từ UN-Habitat cho thấy mỗi năm thế giới phát sinh từ 2,1 đến 2,3 tỷ tấn rác thải rắn đô thị, trong khi có khoảng 2,7 tỷ người chưa được tiếp cận dịch vụ thu gom rác.

Ô nhiễm rác thải đang trở thành mối đe dọa lớn đối với phát triển kinh tế, sức khỏe cộng đồng và làm trầm trọng thêm các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm môi trường.

Nếu không có các biện pháp kịp thời, lượng rác thải rắn đô thị hàng năm có thể tăng lên mức 3,8 tỷ tấn vào năm 2050.

Ngày Quốc tế Không rác thải được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết thành lập vào tháng 12/2022, nhằm thúc đẩy các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, đồng thời nâng cao nhận thức về vai trò của các sáng kiến không rác thải trong việc thực hiện Chương trình nghị sự 2030 về phát triển bền vững.

Nghệ An: Phát động phong trào “Nói không với rác thải thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng”

Ngọc Ánh