Chủ động triển khai giải pháp ứng phó khô hạn

Tại Indonesia, mùa khô năm nay diễn biến khắc nghiệt và kéo dài bất thường, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng ngay từ những tháng đầu năm, dù hiện tượng El Nino dự kiến chỉ xuất hiện vào giữa năm. Tỉnh Riau là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với gần 3.000 ha rừng bị thiêu rụi do số vụ cháy tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2025. Trước tình hình này, chính quyền địa phương đã ban bố tình trạng báo động khẩn cấp về cháy rừng, kéo dài đến hết tháng 11/2026.

Chính phủ Indonesia cho biết đã chuẩn bị các giải pháp toàn diện nhằm bảo đảm sản xuất nông nghiệp trong điều kiện thời tiết khô hạn. Trong đó, việc nâng cấp hệ thống thủy lợi và mở rộng khai thác nguồn nước được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Đáng chú ý, kỹ thuật tưới xen kẽ khô – ướt (AWD) đang được thúc đẩy áp dụng rộng rãi, giúp tiết kiệm khoảng 20% lượng nước tưới, đồng thời giảm phát thải khí mê-tan mà vẫn duy trì năng suất lúa.

Tại Thái Lan, cơ quan khí tượng dự báo mùa hè năm nay sẽ nóng hơn năm trước, với nhiệt độ có thể vượt 42°C ở một số tỉnh phía Bắc. Chỉ số nhiệt được dự báo có thể đạt mức nguy hiểm, trong khi lượng mưa có thể giảm từ 30–40% so với trung bình nhiều năm, khiến mực nước tại các hồ chứa và nguồn nước tự nhiên suy giảm đáng kể.

Bên cạnh đó, tình trạng ô nhiễm bụi mịn PM2.5 tại thủ đô Bangkok tiếp tục ở mức nghiêm trọng do hoạt động đốt rơm rạ, khí thải giao thông và điều kiện thời tiết lặng gió. Chính phủ Thái Lan đã kêu gọi người dân tuân thủ các khuyến cáo an toàn trong điều kiện nắng nóng, đặc biệt đối với các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai và lao động ngoài trời.

Không chủ quan trước nguy cơ thời tiết cực đoan

Tại Malaysia, Cơ quan Khí tượng quốc gia cảnh báo đợt nắng nóng hiện nay có thể kéo dài đến tháng 6/2026, trong khi mực nước tại nhiều hồ chứa đang giảm mạnh. Đáng lo ngại nhất là mực nước tại đập Muda ở bang Kedah chỉ còn khoảng 8%, làm dấy lên nguy cơ thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Các chuyên gia môi trường cho rằng Malaysia có thể đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nguồn nước trong tương lai nếu không sớm khắc phục những bất cập trong quản lý tài nguyên nước. Hiện nay, nhiều con sông – nguồn cung cấp nước chính của quốc gia này – đang bị ô nhiễm và suy thoái nghiêm trọng, đòi hỏi các biện pháp bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái nước một cách bền vững.

Trong khi đó, Lào cũng đã ban hành cảnh báo nắng nóng trên phạm vi toàn quốc khi nhiệt độ có thể lên tới 40°C. Các cơ quan chức năng cảnh báo nguy cơ gia tăng các sự cố liên quan đến thời tiết cực đoan như say nắng, cháy nổ và chập điện, đồng thời khuyến cáo người dân chủ động phòng tránh.

Các nhà khoa học khí hậu nhận định khả năng El Nino quay trở lại trong năm 2026 đang gia tăng, dù chưa có đủ cơ sở để xác định mức độ mạnh của hiện tượng này. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, trạng thái trung tính của hệ thống khí hậu vẫn có khả năng chiếm ưu thế trong ngắn hạn, song xác suất hình thành El Nino có thể tăng lên khoảng 40% trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7/2026.

Trong khi đó, các dự báo của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ cho thấy xác suất xuất hiện El Nino trong giai đoạn tháng 6 đến tháng 8/2026 có thể lên tới 62%. Nếu hiện tượng này hình thành, khoảng một phần ba khả năng nó sẽ phát triển mạnh vào những tháng cuối năm.

Khủng hoảng nước toàn cầu: Hàng tỷ người thiếu nước sạch

Phúc Minh