Chiều 1/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia, chủ trì Hội nghị toàn quốc về công tác phòng, chống thiên tai năm 2026. Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến tới một số bộ, cơ quan Trung ương, 34 tỉnh, thành phố cùng các xã, phường, đặc khu trên cả nước.

Tham dự hội nghị có Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; cùng lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và đại diện cơ quan ngoại giao tại Việt Nam.

Thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan

Theo đánh giá tại hội nghị, năm 2025, thiên tai tại Việt Nam diễn ra dồn dập với cường độ mạnh và phạm vi rộng, xuất hiện nhiều yếu tố bất thường, vượt ngưỡng lịch sử. Cả nước ghi nhận 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới; mưa lớn cực đoan gây lũ vượt mức lịch sử trên 21 tuyến sông khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ; tình trạng ngập lụt nghiêm trọng tại nhiều đô thị và vùng trũng; triều cường tại hạ lưu sông Tiền, sông Hậu cũng đạt mức cao chưa từng có.

Thiên tai đã gây hậu quả nặng nề về người, tài sản và hạ tầng, tác động sâu rộng đến đời sống người dân và hoạt động kinh tế xã hội. Tính đến cuối năm 2025, có 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương; thiệt hại kinh tế ước tính trên 104.733 tỷ đồng.

Trước những diễn biến phức tạp này, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc quyết liệt. Sự chủ động của chính quyền các cấp, cùng việc phát huy phương châm “bốn tại chỗ” và sự chung tay của toàn xã hội, cộng đồng quốc tế đã góp phần giảm thiểu thiệt hại, khắc phục hậu quả thiên tai.

Hình ảnh lãnh đạo Đảng, Nhà nước trực tiếp có mặt tại các điểm xung yếu trong thời điểm khó khăn đã trở thành nguồn động viên lớn, giúp người dân vượt qua thử thách, ổn định cuộc sống.

Các đại biểu nhận định, năm 2026, thiên tai tiếp tục diễn biến khó lường. Dù dự báo số lượng bão trên Biển Đông có thể thấp hơn trung bình nhiều năm, nguy cơ xuất hiện bão mạnh, siêu bão vẫn hiện hữu. Bên cạnh đó, nắng nóng, hạn hán và xâm nhập mặn có xu hướng đến sớm, kéo dài và gia tăng mức độ nghiêm trọng.

Do đó, yêu cầu đặt ra là phải chủ động phòng, chống thiên tai ngay từ đầu năm. Các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách; rà soát, bổ sung các quy định liên quan; ưu tiên điều tiết hồ chứa để cắt lũ; kiện toàn tổ chức phòng thủ dân sự từ Trung ương đến cơ sở.

Bên cạnh đó, cần xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026-2030; lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch phát triển kinh tế xã hội; thường xuyên cập nhật phương án ứng phó, bổ sung kịch bản cho các tình huống thiên tai quy mô lớn; kiểm tra, củng cố hệ thống đê điều, hồ chứa, thông tin liên lạc, điện lực, y tế và giáo dục.

Các ý kiến cũng đề xuất tăng cường đầu tư hạ tầng nâng cao khả năng chống chịu; nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế; tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức cộng đồng và năng lực ứng phó.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh thiên tai đang ngày càng diễn biến phức tạp, cực đoan, khó dự báo, gây thiệt hại lớn và khó lường hết.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và sự đồng lòng của toàn xã hội, công tác phòng, chống thiên tai đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần giảm nhẹ thiệt hại.

Công tác chỉ đạo, điều hành được triển khai kịp thời; dự báo, cảnh báo được thực hiện từ sớm; hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện; việc khắc phục hậu quả thiên tai được triển khai hiệu quả với tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, “không ai bị bỏ lại phía sau.”

Thủ tướng ghi nhận và biểu dương những nỗ lực, đóng góp của các lực lượng, đặc biệt là quân đội, công an, những lực lượng đã không quản ngại khó khăn, hiểm nguy để bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.

Từ thực tiễn, Thủ tướng chỉ ra các bài học kinh nghiệm quan trọng, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong chỉ đạo điều hành; lấy con người làm trung tâm; chuyển từ bị động sang chủ động phòng ngừa; phát huy sức mạnh đại đoàn kết và sự phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng.

Đầu tư cho phòng chống thiên tai là đầu tư cho phát triển

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng cũng chỉ rõ một số hạn chế như nhận thức chưa đồng đều, công tác dự báo còn bất cập, hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu, một số nơi còn lúng túng trong ứng phó.

Thủ tướng nêu rõ quan điểm: “phòng, chống thiên tai phải lấy người dân là trung tâm, chủ thể, không để ai bị bỏ lại phía sau; phòng, chống thiên tai phải gắn chặt với thực hiện 2 mục tiêu chiến lược 100 năm và mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới.”

Đồng thời, yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế; đầu tư hiện đại hóa hệ thống dự báo; xây dựng cấp xã, phường trở thành “pháo đài” vững chắc; tăng cường dự trữ chiến lược; đổi mới phương châm “bốn tại chỗ”; huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, hoàn thiện quy trình vận hành hồ chứa trên các lưu vực sông trước mùa mưa lũ năm 2026; đồng thời nâng cấp, sửa chữa hệ thống đê điều, hồ chứa.

Các bộ, ngành khác được giao nhiệm vụ cụ thể nhằm nâng cao năng lực ứng phó, từ đảm bảo an ninh trật tự, giao thông, năng lượng, thông tin liên lạc đến giáo dục, khoa học công nghệ và tài chính.

Đối với địa phương, Thủ tướng yêu cầu xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai phù hợp với từng cấp độ rủi ro; lồng ghép nội dung này vào phát triển kinh tế xã hội; coi đầu tư cho phòng, chống thiên tai là đầu tư cho phát triển; đồng thời xây dựng phương án di dời, tái định cư cho người dân ở vùng có nguy cơ cao.

Thủ tướng nhấn mạnh thiên tai luôn là mối đe dọa thường trực và ngày càng khó lường, trong khi nhiệm vụ bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân là yêu cầu cấp bách, là thước đo trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.

Với tinh thần “chống bão lũ như chống giặc” và phương châm “phòng ngừa chủ động, dự báo chính xá, cảnh báo kịp thời, ứng phó linh hoạt, khắc phục hiệu quả, an toàn, an dân," Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các cấp, ngành, địa phương tiếp tục nêu cao tinh thần“quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt, hiệu quả hơn” trong công tác ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo đảm sự bình yên, an toàn và hạnh phúc cho nhân dân.

Huế tăng cường năng lực ứng thiên tài

Ngọc Ánh