Việc ban hành văn bản này được xem là bước quan trọng trong việc chuẩn hóa quy định, khắc phục tình trạng chồng chéo giữa các văn bản trước đây, đặc biệt là Thông tư số 13/2021/TT-BNNPTNT và các văn bản sửa đổi, bổ sung đến năm 2026.

Khẳng định nguyên tắc chủ động, thường xuyên và liên tục

Văn bản hợp nhất tiếp tục nhấn mạnh cách tiếp cận xuyên suốt trong công tác phòng, chống thiên tai, đó là chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại, không làm gia tăng rủi ro và không phát sinh thiên tai mới trong quá trình quản lý, vận hành các công trình và khu vực phát triển kinh tế - xã hội.

Các quy định được áp dụng cho nhiều loại hình công trình và khu vực như: Khai thác khoáng sản, khai thác tài nguyên thiên nhiên, đô thị, khu du lịch, khu công nghiệp, di tích lịch sử, điểm dân cư nông thôn, cũng như các công trình hạ tầng kỹ thuật như giao thông, điện lực, viễn thông và công trình phòng, chống thiên tai.

Một trong những điểm cốt lõi của văn bản là yêu cầu hoạt động phòng, chống thiên tai phải được triển khai chủ động, thường xuyên, liên tục, theo phương châm “4 tại chỗ”. Việc hệ thống hóa các nguyên tắc này giúp các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp có cơ sở áp dụng thống nhất trong thực tiễn, hạn chế sự khác biệt trong cách hiểu và triển khai.

Trên nền tảng các nguyên tắc chung, văn bản đưa ra 12 nhóm nhiệm vụ cụ thể nhằm bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong quản lý và vận hành công trình. Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao năng lực cho lực lượng tham gia phòng, chống thiên tai thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, đồng thời trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị cần thiết.

Song song với đó, các đơn vị quản lý công trình được yêu cầu tăng cường khả năng ứng phó tại chỗ, chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa và giảm nhẹ thiệt hại, bảo đảm an toàn cho người lao động và cộng đồng dân cư.

Cập nhật cơ chế phân cấp và điều phối phù hợp với tổ chức mới

Một điểm đáng chú ý của Văn bản hợp nhất 34/VBHN-BNNMT là việc làm rõ trách nhiệm của các cấp, ngành và chủ thể quản lý công trình trong công tác phòng, chống thiên tai.

Theo đó, các bộ quản lý chuyên ngành có trách nhiệm hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách; ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; tăng cường công tác truyền thông, phổ biến kiến thức và kỹ năng phòng, chống thiên tai; đồng thời thực hiện thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ quy định. Đặc biệt, các bộ, ngành phải tổ chức rà soát và báo cáo định kỳ về các khu vực trọng điểm, xung yếu trước mùa mưa lũ.

Ở cấp địa phương, Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm tổ chức triển khai toàn diện các hoạt động phòng, chống thiên tai, từ công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát đến xử lý sự cố và tổng hợp báo cáo.

Đáng chú ý, văn bản cũng cập nhật cơ chế điều phối trong bối cảnh tổ chức bộ máy có sự điều chỉnh. Theo quy định mới, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia trở thành đầu mối tiếp nhận báo cáo từ các địa phương, thay cho Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai trước đây.

Đối với các tổ chức, doanh nghiệp quản lý và vận hành công trình, trách nhiệm được quy định rõ ràng hơn. Các đơn vị này phải chủ động xây dựng lực lượng ứng phó, lập phương án phòng, chống thiên tai, tổ chức đào tạo, diễn tập định kỳ và sẵn sàng xử lý rủi ro ngay từ cơ sở.

Công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải: Xây dựng 18 hệ thống xử lý nước thải phải là ưu tiên hàng đầu

Minh Phúc