Theo hệ thống theo dõi chất lượng không khí toàn cầu IQAir, thành phố Chiang Mai là đô thị lớn thứ hai của Thái Lan nhiều ngày liên tiếp nằm trong nhóm các thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Tại thị trấn du lịch Pai, thuộc tỉnh Mae Hong Son, mức độ ô nhiễm thậm chí được ghi nhận ở ngưỡng đặc biệt nguy hiểm.

Dữ liệu từ các trạm quan trắc cho thấy nồng độ bụi mịn PM2.5 có thời điểm vượt 900 microgam/m³, cao gấp hàng chục lần mức khuyến nghị trung bình 24 giờ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đây là loại hạt bụi siêu nhỏ có khả năng xâm nhập sâu vào hệ hô hấp, đi vào máu và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.

Nguyên nhân chính của tình trạng ô nhiễm được xác định là do hoạt động đốt phụ phẩm nông nghiệp theo mùa, cháy rừng và điều kiện thời tiết bất lợi. Hiện tượng này tạo nên “mùa ô nhiễm” kéo dài hàng năm tại nhiều khu vực ở Đông Nam Á.

Địa hình đồi núi tại các tỉnh miền Bắc Thái Lan, đặc biệt là Chiang Mai và Mae Hong Son, khiến khói bụi dễ bị tích tụ và khó khuếch tán, đồng thời gây nhiều trở ngại cho công tác tiếp cận và dập tắt các đám cháy. Thực tế cho thấy nhiều điểm cháy vẫn xuất hiện trên các sườn đồi và dọc các tuyến giao thông trong khu vực.

Trong bối cảnh đó, người dân đặc biệt là những lao động làm việc ngoài trời vẫn phải tiếp tục sinh hoạt và làm việc trong môi trường không khí ô nhiễm. Nhiều người phản ánh các triệu chứng như cay mắt, chảy nước mũi, khó thở và mệt mỏi kéo dài.

Lực lượng cứu hỏa và các tình nguyện viên địa phương đang nỗ lực kiểm soát các đám cháy, song gặp nhiều hạn chế về trang thiết bị và nguồn lực. Áp lực công việc và điều kiện thời tiết khắc nghiệt cũng đặt ra nhiều rủi ro đối với lực lượng tham gia chữa cháy.

Ô nhiễm không khí được cảnh báo là đặc biệt nguy hiểm đối với người cao tuổi, trẻ em và những người có bệnh nền. Các chuyên gia y tế cho rằng việc tiếp xúc lâu dài với nồng độ bụi mịn cao có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng trong dài hạn.

Trước tình hình này, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó, trong đó có việc thiết lập hàng trăm “phòng không bụi” được trang bị hệ thống lọc không khí nhằm tạo môi trường an toàn cho người dân, đặc biệt tại các cơ sở chăm sóc người cao tuổi và cộng đồng dễ bị tổn thương.

Tuy nhiên, các tổ chức môi trường cho rằng những giải pháp hiện tại vẫn mang tính tạm thời và chưa giải quyết tận gốc nguyên nhân. Nhiều ý kiến kêu gọi Chính phủ Thái Lan sớm hoàn thiện và ban hành luật không khí sạch, đồng thời tăng cường kiểm soát hoạt động đốt rừng và xử lý vấn đề ô nhiễm xuyên biên giới.

Ô nhiễm không khí cũng đang trở thành thách thức lớn đối với ngành du lịch là lĩnh vực kinh tế quan trọng của khu vực. Lớp khói mù dày đặc không chỉ làm giảm tầm nhìn mà còn ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách, khiến lượng khách sụt giảm trong mùa cao điểm.

Theo Bộ Y tế công cộng Thái Lan, nhiều tỉnh tại miền Bắc đã ghi nhận mức cảnh báo ô nhiễm ở cấp độ cao, trong khi hàng chục địa phương khác đang ở ngưỡng cảnh báo. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài khi không cần thiết, sử dụng khẩu trang phù hợp và chủ động các biện pháp bảo vệ sức khỏe trong thời gian tới.

Cấp bách cải thiện ô nhiễm không khí tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh

Minh Kiên