Xâm nhập mặn sông Tiền: Cần giải pháp thủy lợi đồng bộ
Tài nguyên và phát triển - Ngày đăng : 15:00, 10/04/2026
Xâm nhập mặn sông Tiền: Cần giải pháp thủy lợi đồng bộ
Tình trạng xâm nhập mặn tại vùng hạ nguồn sông Tiền (tỉnh Đồng Tháp) đang diễn biến phức tạp, khiến nhiều khu vực thiếu nước sinh hoạt và sản xuất. Trước thực tế này, việc đầu tư hệ thống thủy lợi đồng bộ và xây dựng các kịch bản ứng phó dài hạn được xem là giải pháp cấp thiết nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt.
Báo động xâm nhập mặn vùng hạ lưu sông Tiền
Ngày 9/4, UBND tỉnh Đồng Tháp phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo với chủ đề “Nâng cao giải pháp tích trữ nước và chuyển tải, bổ cấp nguồn nước ngọt phục vụ sản xuất và dân sinh thích ứng với biến đổi khí hậu”. Hội thảo tập trung đánh giá hiện trạng hệ thống thủy lợi trên địa bàn tỉnh, hiện đang phục vụ khoảng 320.000ha đất nông nghiệp.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô những năm gần đây có xu hướng gia tăng cả về phạm vi và cường độ. Đặc biệt, các đợt hạn mặn lịch sử vào các năm 2016 và 2020 đã gây thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nước ngọt, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và sản xuất nông nghiệp.
Khu vực hệ thống thủy lợi Gò Công được xác định là vùng chịu tác động nặng nề do triều cường và nước mặn xâm nhập sâu vào nội đồng, trong khi hạ tầng thủy lợi chưa được đầu tư hoàn chỉnh.
Các chuyên gia nhận định, nguồn nước từ thượng nguồn sông Mê Kông đang biến động thất thường, một phần do việc xây dựng nhiều công trình thủy điện và hồ chứa ở khu vực thượng nguồn. Điều này làm giảm lượng nước đổ về hạ lưu, tạo điều kiện cho nước mặn xâm nhập sâu vào nội địa. Có thời điểm, nước mặn đã lấn sâu vào các nhánh sông trên 120 km, mức độ được đánh giá là rất đáng lo ngại.
Cần hoàn thiện hệ thống thủy lợi liên kết vùng
Theo các chuyên gia thủy lợi, giải pháp căn cơ để ứng phó với xâm nhập mặn là xây dựng hệ thống thủy lợi mang tính liên kết vùng, đặc biệt tại khu vực cửa sông Tiền và sông Vàm Cỏ. Hệ thống này phải đảm bảo khả năng điều tiết, trữ nước và chuyển tải nước ngọt đến những khu vực thường xuyên thiếu nước.
Việc đầu tư đồng bộ các công trình như cống ngăn mặn, trạm bơm, kênh dẫn và hệ thống chuyển nước quy mô lớn được xem là yếu tố then chốt nhằm hạn chế tình trạng nước ngọt thất thoát ra biển trong mùa mưa và bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt trong mùa khô.
Đồng thời, hệ thống thủy lợi cần được vận hành nhịp nhàng, thống nhất giữa các địa phương trong khu vực để đáp ứng nhu cầu nước cho sản xuất nông nghiệp, phát triển công nghiệp và đô thị, đặc biệt tại các khu vực trọng điểm như Mỹ Tho và Gò Công.
Chủ động xây dựng kịch bản ứng phó với hạn, mặn
Trong những năm qua, tỉnh Đồng Tháp đã từng bước đầu tư nhiều công trình thủy lợi nhằm kiểm soát xâm nhập mặn và giảm thiểu thiệt hại do hạn hán gây ra. Tuy nhiên, trước diễn biến ngày càng phức tạp của biến đổi khí hậu, việc đảm bảo nguồn nước ngọt ổn định cho sinh hoạt và sản xuất vẫn là thách thức lớn.
Do đó, các cơ quan chuyên môn đang tiếp tục rà soát, tham vấn ý kiến của các nhà khoa học và chuyên gia để lựa chọn phương án tối ưu nhất trong việc dẫn, trữ và phân phối nguồn nước ngọt. Các dự án thủy lợi trọng điểm cũng sẽ được bổ sung vào quy hoạch phát triển của tỉnh trong giai đoạn tới nhằm tạo nền tảng cho việc triển khai đồng bộ hệ thống công trình.
Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh, việc liên kết vùng trong quản lý và khai thác tài nguyên nước là yếu tố quyết định để bảo đảm phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Mục tiêu đặt ra là xây dựng các kịch bản ứng phó sát với thực tế, chủ động phòng chống hạn, mặn và không để người dân thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô.
