TP.HCM tìm lời giải cho “cơn khát” vật liệu xây dựng
Kinh tế xanh - Ngày đăng : 17:00, 13/04/2026
TP.HCM tìm lời giải cho “cơn khát” vật liệu xây dựng
Nhu cầu vật liệu xây dựng tăng mạnh trong năm 2026 khiến TP.HCM rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, đặc biệt là cát san lấp và cát xây dựng. Trước áp lực này, ngành chức năng đề xuất hàng loạt giải pháp từ nâng công suất khai thác, nạo vét nguồn bổ sung đến siết chặt quản lý thị trường và cơ chế đặc thù cho các dự án trọng điểm.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM về hiện trạng và khả năng cung ứng vật liệu xây dựng năm 2026, nguồn cung trên địa bàn đang thiếu hụt nghiêm trọng ở hầu hết các loại vật liệu chủ lực.
Cụ thể, đá xây dựng có công suất khai thác đạt 23,66 triệu m³ trong khi nhu cầu lên tới 28,16 triệu m³, thiếu khoảng 4,5 triệu m³. Cát xây dựng chỉ đạt 0,69 triệu m³ so với nhu cầu 15,56 triệu m³, thiếu tới 14,87 triệu m³. Đáng chú ý, cát san lấp thiếu hụt lớn nhất với 50,6 triệu m³ (cung 2,3 triệu m³, nhu cầu 52,89 triệu m³). Đất san lấp cũng thiếu khoảng 11 triệu m³.
Để bù đắp thiếu hụt, Sở đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ. Đối với đá xây dựng, ngoài việc huy động nguồn cung, kiến nghị nâng công suất khai thác tại 11 mỏ có chất lượng tốt ở Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương, dự kiến bổ sung hơn 7 triệu m³, đủ đáp ứng nhu cầu.
Với cát xây dựng, Sở đề xuất nâng công suất 10 mỏ tại khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, cung ứng thêm khoảng 5,95 triệu m³. Phần còn thiếu sẽ được bù đắp thông qua đẩy nhanh tiến độ nạo vét 22 hồ trên địa bàn thành phố.
Đối với cát san lấp, các giải pháp được đưa ra gồm nạo vét sông Sài Gòn - Đồng Nai, khai thác từ sông Thị Tính, hồ Sông Ray và các hồ nội đô; đồng thời nghiên cứu thay thế bằng đá xay, cát biển từ các địa phương lân cận. Với đất san lấp, thành phố dự kiến cấp phép khai thác khoáng sản nhóm IV tại 16 khu đất và tận thu từ các công trình ngầm, tuyến metro.
Bên cạnh giải pháp nguồn cung, Sở cũng kiến nghị áp dụng cơ chế nâng công suất khai thác mỏ theo quy định mới, đồng thời siết chặt quản lý thị trường vật liệu. Trong đó, yêu cầu chấn chỉnh tình trạng nâng khống giá vật liệu, đảm bảo mua bán đúng giá thực tế.
Đáng lưu ý, tình trạng nhà thầu bỏ giá thấp để trúng thầu nhưng không thực hiện đúng cam kết đang gây áp lực lên nguồn cung. Một số đơn vị sau khi trúng thầu đã né tránh sử dụng vật liệu từ mỏ xa do chi phí vận chuyển cao, dẫn đến nhu cầu dồn vào một số mỏ gần, gây mất cân đối cục bộ.
Trước thực trạng này, Sở đề nghị các nhà thầu phải chịu trách nhiệm với đơn giá đã chào, tính toán đầy đủ chi phí, tránh tình trạng bỏ giá thấp nhưng không đủ năng lực triển khai.
Đối với các dự án tư nhân trọng điểm, TP.HCM được kiến nghị áp dụng cơ chế đặc thù, cho phép cấp trực tiếp mỏ vật liệu và nâng công suất phục vụ thi công. Hiện có khoảng 17 dự án với tổng nhu cầu hơn 362 triệu m³ vật liệu, dự kiến khai thác từ các khu vực đã được quy hoạch.
