Bắc Bộ chuyển mát, cảnh báo mưa đá - dông lốc dồn dập
Biến đổi khí hậu - Ngày đăng : 15:00, 17/04/2026
Bắc Bộ chuyển mát, cảnh báo mưa đá - dông lốc dồn dập
Từ ngày 17/4, thời tiết Bắc Bộ dịu mát, nhưng nhiều tỉnh miền núi đối mặt nguy cơ mưa đá, dông lốc và gió giật mạnh. Cơ quan khí tượng cảnh báo hiện tượng cực đoan có thể gây thiệt hại lớn, trong khi việc dự báo chính xác vẫn rất khó, người dân cần chủ động phòng tránh.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 17/4, thời tiết Bắc Bộ chuyển mát. Chiều tối và tối cùng ngày, khu vực cao nguyên Trung Bộ xuất hiện mưa rào và dông rải rác, lượng mưa phổ biến 10-20mm, có nơi trên 50mm.
Cơ quan khí tượng cảnh báo, trong mưa dông có thể xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa và công trình hạ tầng. Mưa lớn cục bộ cũng có thể gây lũ quét trên sông, suối nhỏ; sạt lở đất ở sườn dốc và ngập úng tại vùng trũng, thấp.
Các địa phương có nguy cơ cao xảy ra mưa đá, dông lốc gồm Lào Cai, Phú Thọ, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng và Lạng Sơn. Thời gian dông mạnh tập trung từ đêm 16 đến chiều 17/4.
Về cơ chế hình thành, mưa đá xuất hiện trong các đám mây dông phát triển mạnh. Dòng khí thăng đưa các hạt nước và tinh thể băng lên vùng nhiệt độ thấp, khiến chúng đóng băng. Các hạt băng liên tục va chạm với nước siêu lạnh, lớn dần theo chu kỳ lên - xuống trong mây. Khi trọng lượng vượt quá lực nâng của dòng khí, chúng rơi xuống mặt đất tạo thành mưa đá.
Mưa đá thường chỉ xảy ra trong các cơn dông mạnh, kéo dài từ vài phút đến vài chục phút và không phải cơn dông nào cũng có. Tần suất mưa đá chỉ chiếm khoảng trên dưới 10% số cơn dông. Kích thước hạt đá có thể từ vài gram đến vài trăm gram, với vận tốc rơi phổ biến 30-60m/s, cá biệt lên tới 90m/s, đủ gây thiệt hại nghiêm trọng.
Tại Việt Nam, mưa đá có thể xuất hiện ở nhiều nơi, nhưng phổ biến hơn ở vùng núi và khu vực bán sơn địa; đồng bằng ít gặp hơn. Hiện tượng này thường xảy ra vào các tháng giao mùa (tháng 4-6 và 9-11), khi các khối không khí nóng -lạnh xung đột mạnh, tạo điều kiện cho đối lưu phát triển.
Cơ quan khí tượng cho biết, việc dự báo chính xác vị trí mưa đá trong thời gian dài là rất khó; hiện chủ yếu chỉ có thể cảnh báo trước khoảng 1-2 giờ dựa trên sự phát triển của mây dông.
Người dân có thể nhận biết dấu hiệu mưa đá sắp xảy ra như: ban ngày xuất hiện giông mạnh, mây đen dày đặc; ban đêm có sấm sét, gió đang thổi bỗng lặng, nhiệt độ giảm đột ngột. Đây là hiện tượng thời tiết cực đoan nguy hiểm, thường giảm dần khi bước vào cao điểm mùa mưa, khoảng cuối tháng 5.
