Nguy cơ cháy rừng gia tăng trong điều kiện thời tiết cực đoan

Những ngày đầu tháng 4, nắng nóng gay gắt kèm gió Tây Nam thổi mạnh đã khiến nhiều khu vực rừng tại Nghệ An rơi vào trạng thái cảnh báo cháy ở mức cao. Thảm thực bì khô dày, độ ẩm không khí giảm sâu làm gia tăng nguy cơ bùng phát cháy rừng chỉ từ những nguồn lửa nhỏ.

Trên thực địa, nhiều điểm cháy liên tiếp xuất hiện tại các địa bàn như Tân Châu, Châu Bình, Tam Hợp, Bích Hào…, buộc lực lượng chức năng phải duy trì trạng thái trực chiến cao độ. Áp lực ứng phó thể hiện rõ qua việc huy động hàng trăm người tham gia chữa cháy, mở đường băng cản lửa và tổ chức dập lửa xuyên đêm trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Đáng chú ý, tại một số khu vực, tần suất cháy rừng xảy ra dày đặc trong thời gian ngắn, cho thấy nguy cơ cháy lan diện rộng luôn hiện hữu nếu không kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát sinh lửa. Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ cháy xuất phát từ sự bất cẩn trong xử lý thực bì hoặc sử dụng lửa gần rừng. Trong điều kiện thời tiết cực đoan, những hành vi tưởng chừng nhỏ lẻ có thể nhanh chóng gây hậu quả nghiêm trọng.

Chủ động phòng ngừa – yếu tố quyết định giảm thiệt hại

Trong bối cảnh nguy cơ cháy rừng gia tăng, một số địa phương tại Nghệ An đã chủ động xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng từ sớm, qua đó kiểm soát hiệu quả thiệt hại khi sự cố xảy ra.

Điển hình như xã An Châu, nơi có diện tích rừng lớn, chủ yếu là rừng trồng thông và keo trên địa hình đồi thấp, dễ bị tác động bởi khí hậu nóng khô. Ngay từ đầu năm, địa phương đã thành lập lực lượng trực chiến, duy trì hệ thống đường băng cản lửa và chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện sẵn sàng ứng phó.

Nhờ phát hiện sớm và huy động lực lượng kịp thời, một vụ cháy tại khu vực núi Mộ Dạ đã được khống chế nhanh chóng, thiệt hại chủ yếu chỉ ở lớp thực bì, không ảnh hưởng đến diện tích rừng gỗ. Kết quả này cho thấy vai trò then chốt của công tác chuẩn bị, tổ chức lực lượng và phương châm “4 tại chỗ” trong phòng, chống cháy rừng.

Tuy nhiên, trên phạm vi toàn tỉnh, nhiều khó khăn vẫn tồn tại như kinh phí hạn chế, trang thiết bị chưa đồng bộ, lực lượng lâm nghiệp cơ sở còn mỏng và chủ yếu kiêm nhiệm. Trong khi đó, diện tích rừng lớn, phân tán và xen kẽ khu dân cư khiến nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao.

Siết trách nhiệm người đứng đầu, nâng cao hiệu lực quản lý

Trước diễn biến phức tạp của tình hình cháy rừng, lãnh đạo tỉnh Nghệ An yêu cầu các địa phương tiếp tục siết chặt kỷ luật trực ban, tăng cường tuần tra, kiểm soát chặt việc sử dụng lửa trong rừng và khu vực giáp ranh rừng, đặc biệt trong cao điểm nắng nóng.

Một điểm nhấn quan trọng trong chỉ đạo là việc xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền cấp xã. Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra cháy rừng diện rộng trên địa bàn; đồng thời phải tổ chức trực 24/24 giờ tại các khu vực trọng điểm và cấm xử lý thực bì khi mức cảnh báo cháy rừng từ nguy hiểm trở lên.

Bên cạnh công tác ứng phó, yêu cầu xử lý sau cháy cũng được đặt ra nghiêm ngặt. Các địa phương phải nhanh chóng xác minh nguyên nhân, làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn.

Thực tiễn cho thấy, trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất và cường độ nắng nóng, phòng cháy rừng không thể chỉ dừng ở phản ứng khi sự cố xảy ra. Việc chuyển mạnh sang phòng ngừa chủ động, kiểm soát nguy cơ từ sớm và nâng cao trách nhiệm quản lý ở cấp cơ sở là giải pháp căn cơ để bảo vệ tài nguyên rừng và an toàn môi trường sinh thái.

Đây cũng là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm an ninh sinh thái, giảm thiểu thiệt hại kinh tế – xã hội và duy trì sự phát triển bền vững trong điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan.

Nghệ An: Điều chỉnh quy định về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại

Phúc An