Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, việc xây dựng dự án luật được triển khai bám sát chỉ đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo Bộ, trên cơ sở nghiên cứu Văn kiện Đại hội Đảng khóa XIV, rà soát hệ thống pháp luật hiện hành, tổng kết thực tiễn quản lý và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Trong quá trình xây dựng chính sách, cơ quan soạn thảo đã tiến hành đánh giá tác động toàn diện, tổ chức tham vấn rộng rãi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và chuyên gia; đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách nhằm nâng cao tính minh bạch và đồng thuận xã hội. Hồ sơ chính sách đã được lấy ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và hoàn thiện theo đúng quy trình, thủ tục xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các cơ quan chuyên môn, đến nay, dự thảo đã xác định bốn nhóm chính sách lớn, tập trung vào các nội dung then chốt nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và khai thác hiệu quả tiềm năng biển, đảo.

Thúc đẩy phát triển kinh tế biển theo hướng xanh và hiện đại

Nhóm chính sách thứ nhất tập trung xây dựng cơ chế ưu đãi và đặc thù nhằm thúc đẩy mạnh mẽ các ngành kinh tế biển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Các chính sách ưu tiên phát triển những ngành có giá trị gia tăng cao, đồng thời khuyến khích hình thành các mô hình mới như đặc khu kinh tế biển, khu đô thị lấn biển, trung tâm thương mại tự do.

Bên cạnh đó, dự thảo luật bổ sung các quy định về khai thác tài nguyên chiến lược và tài nguyên biển sâu; tăng cường huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và mở rộng hợp tác quốc tế trong phát triển kinh tế biển.

Hoàn thiện quản lý không gian biển, nâng cao hiệu lực quản trị

Nhóm chính sách thứ hai tập trung hoàn thiện quy định về quản lý và sử dụng không gian biển theo hướng rõ trách nhiệm, minh bạch thẩm quyền và tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Dự thảo luật bổ sung cơ chế xử lý chồng lấn, xung đột trong sử dụng không gian biển; quy định cụ thể việc giao và cho thuê khu vực biển, từng bước áp dụng cơ chế đấu giá công khai; đồng thời xây dựng hệ thống đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng khu vực biển, cũng như quản lý chặt chẽ các công trình trên biển.

Làm rõ quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển

Nhóm chính sách thứ ba hướng tới hoàn thiện khung pháp lý về quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân khi sử dụng khu vực biển. Trong đó, dự thảo quy định rõ các quyền như chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng khu vực biển, đồng thời xác định điều kiện, phạm vi và các trường hợp hạn chế nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.

Song song với đó, chính sách cũng bổ sung các quy định về nghĩa vụ tài chính, cơ chế thu, miễn, giảm tiền sử dụng hoặc thuê khu vực biển, góp phần tăng tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài nguyên.

Nhóm chính sách thứ tư tập trung hoàn thiện các quy định về kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và hải đảo theo hướng chặt chẽ, toàn diện và phù hợp với các cam kết quốc tế.

Các nội dung trọng tâm bao gồm kiểm soát nguồn thải từ đất liền ra biển, quản lý rác thải biển, ứng phó sự cố môi trường, phục hồi hệ sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học biển. Đồng thời, dự thảo luật cũng bổ sung cơ chế phòng, chống xói lở bờ biển, kiểm soát sinh vật ngoại lai và quy định về bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu.

Việc hoàn thiện bốn nhóm chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý minh bạch, đồng bộ và hiện đại, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng biển, đảo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giai đoạn mới.

Xây dựng An Giang phát triển nhanh, bền vững, trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia

Phúc Minh