Kiểm soát ô nhiễm nước sông, cải thiện chất lượng môi trường nước mặt

Giai đoạn 2021 – 2025, công tác khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường nước mặt luôn được TP.HCM quan tâm chỉ đạo, với trọng tâm là tăng cường phòng ngừa, kiểm soát nguồn thải và đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình thoát nước, xử lý nước thải. Nhờ đó, mức độ gia tăng ô nhiễm tại các lưu vực sông chính trên địa bàn thành phố cơ bản được kiểm soát.

Kết quả quan trắc cho thấy chất lượng nước tại nhiều đoạn sông đạt mức khá, có thể sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt sau khi xử lý. Tuy nhiên, một số khu vực vẫn ghi nhận tình trạng ô nhiễm hữu cơ do tác động từ hoạt động dân sinh, công nghiệp và nông nghiệp.

Cụ thể, chỉ số chất lượng nước (WQI) trên sông Sài Gòn trong giai đoạn 2021 – 2025 dao động từ 57 đến 93, tương ứng từ mức trung bình đến rất tốt. Tương tự, các sông Bé và Thị Vải có chỉ số WQI từ 63 đến 97, còn sông Đồng Nai và sông Thị Tính đạt từ 70 đến 98, đều nằm trong ngưỡng trung bình đến tốt và rất tốt theo quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước mặt (QCVN 08-MT:2023/BTNMT).

Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tiếp tục tăng cường quan trắc, theo dõi diễn biến chất lượng nước tại các lưu vực sông và hồ cấp nước sinh hoạt, đồng thời chủ động phòng ngừa, ứng phó với các sự cố ô nhiễm môi trường nước. Thành phố cũng đẩy mạnh hợp tác với các đối tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ xử lý nước thải tiên tiến, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Song song đó, các nguồn lực từ ngân sách nhà nước và vốn vay ODA sẽ được huy động để đầu tư trang thiết bị, phương tiện xử lý môi trường, nâng cao năng lực cảnh báo và dự báo khí hậu. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp quy hoạch, kỹ thuật cùng sự tham gia của toàn xã hội được xác định là yếu tố then chốt trong bảo vệ hiệu quả tài nguyên nước.

Nước ngầm cơ bản ổn định, vẫn cần kiểm soát khai thác

Đối với nước dưới đất, trong giai đoạn 2021 – 2025, mực nước và chất lượng nước ngầm trên địa bàn TP.HCM có biến động nhưng không đáng kể so với giai đoạn trước. Xu hướng chung là giảm nhẹ mực nước tại một số khu vực đô thị hóa mạnh, đặc biệt trong mùa khô.

Trong khi đó, tại các khu vực lân cận, mực nước dưới đất có dấu hiệu cải thiện hoặc dao động theo mùa. Riêng khu vực ven biển xuất hiện nguy cơ xâm nhập mặn, làm gia tăng độ nhạy cảm của các tầng chứa nước trong mùa khô.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, sự biến động mực nước dưới đất thời gian qua chủ yếu xuất phát từ quá trình đô thị hóa, giảm diện tích thấm nước tự nhiên, thay đổi nhu cầu khai thác và tác động của biến đổi khí hậu làm thay đổi chế độ mưa và dòng chảy. Tuy vậy, chất lượng và động thái nước dưới đất nhìn chung vẫn ổn định, các biến động chủ yếu mang tính cục bộ theo đặc điểm địa chất và thủy văn từng khu vực.

Trong thời gian tới, mực nước dưới đất tại một số khu vực đô thị có thể tiếp tục giảm nhẹ, song xu hướng chung sẽ ổn định khi hệ thống cấp nước tập trung được mở rộng và nhu cầu khai thác nước ngầm giảm dần. Việc phát triển không gian xanh, tăng diện tích thấm và xây dựng hồ điều hòa được xem là giải pháp quan trọng để duy trì cân bằng nguồn nước.

Cùng với đó, TP.HCM sẽ tiếp tục tăng cường quan trắc, kiểm soát chặt các nguồn thải và triển khai các giải pháp quản lý khai thác nước dưới đất theo hướng bền vững, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu.

TP.HCM siết chặt quản lý môi trường, hướng tới đô thị xanh

Minh Kiên