Vừa qua, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội phối hợp với Viện Nghiên cứu đô thị Utrecht (Hà Lan) tổ chức tọa đàm với chủ đề “Hà Lan và việc giảm thiểu, thích ứng với biến đổi khí hậu, đô thị chống chịu – trường hợp của thành phố Rotterdam”, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực quy hoạch, quản lý nước và phát triển đô thị bền vững.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS.TS Tạ Quỳnh Hoa, Trưởng khoa Đào tạo quốc tế, Giám đốc Trung tâm Hợp tác đào tạo và Tư vấn quốc tế (Trường Đại học Xây dựng Hà Nội) nhấn mạnh, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu, với các thách thức ngày càng gia tăng như nước biển dâng, ngập lụt đô thị và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trong bối cảnh đó, việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ các quốc gia có thế mạnh về quản lý nước và quy hoạch đô thị như Hà Lan, được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực thích ứng và tăng cường khả năng chống chịu của các đô thị Việt Nam.

Các chuyên gia đến từ Viện Nghiên cứu đô thị Utrecht đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc xây dựng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó nhấn mạnh cách tiếp cận tổng thể, kết hợp giữa giải pháp kỹ thuật, quy hoạch không gian và cơ chế quản trị đô thị.

Theo TS Leo Van Groesben, Hà Lan đang triển khai mạnh mẽ các cam kết quốc gia và quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, với mục tiêu giảm 55% lượng phát thải vào năm 2030 so với mức năm 1990, giảm tới 90% vào năm 2040 và đạt trung hòa khí hậu vào năm 2050. Bên cạnh đó, quốc gia này cũng thúc đẩy các giải pháp thu giữ và lưu trữ carbon, sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện môi trường và phát triển năng lượng sạch.

Một trong những điểm nổi bật trong chiến lược thích ứng của Hà Lan là mô hình “đô thị bọt biển”, nhằm tăng khả năng hấp thụ và điều tiết nước thông qua hệ thống không gian xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật như bể chứa nước, hệ thống thấm nước và tách riêng nước mưa khỏi nước thải. Việc quản lý chủ động mực nước ngầm cũng được coi là yếu tố then chốt trong kiểm soát ngập úng đô thị.

Được xây dựng trên nền tảng địa lý đặc thù nằm dưới mực nước biển, thành phố Rotterdam đã phát triển chiến lược thích ứng biến đổi khí hậu như một nguyên tắc cốt lõi trong quy hoạch đô thị. Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp từ công trình hạ tầng truyền thống như đê điều, cống chắn sóng đến các giải pháp hạ tầng xanh và hạ tầng xanh – lam như quảng trường nước, mái nhà xanh và vật liệu thấm nước thay thế bề mặt bê tông.

Ngoài ra, Rotterdam còn phát triển nhiều mô hình kiến trúc thích ứng với biến đổi khí hậu như nhà nổi và nhà lưỡng cư, đồng thời thiết lập các cơ chế tài chính hỗ trợ người dân, thúc đẩy hợp tác công – tư và tăng cường quản trị đa cấp trong triển khai các giải pháp thích ứng.

Các chuyên gia quốc tế cũng nhấn mạnh rằng thích ứng với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là cơ hội phát triển kinh tế, thông qua việc thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển ngành công nghiệp môi trường và xây dựng thương hiệu đô thị bền vững.

Tọa đàm được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy trao đổi học thuật và chuyển giao kinh nghiệm quốc tế, đồng thời gợi mở các giải pháp quy hoạch và quản lý đô thị phù hợp với điều kiện Việt Nam, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao khả năng chống chịu của các đô thị trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Liên hợp quốc thúc đẩy hợp tác toàn cầu ứng phó khủng hoảng khí hậu và năng lượng

Phúc Anh