Các trường hợp cán bộ không bị truy cứu hình sự vi phạm đất đai từ 1/5
Pháp luật môi trường - Ngày đăng : 08:00, 01/05/2026
Các trường hợp cán bộ không bị truy cứu hình sự vi phạm đất đai từ 1/5
Nghị quyết mới cho phép không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số vi phạm đất đai xảy ra trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, nếu không có yếu tố tham nhũng và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Ngày 24/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân phát sinh trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Một nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là quy định không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm đất đai xảy ra trước ngày 1/8/2024 nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Theo đó, tổ chức, cá nhân sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi vi phạm không có yếu tố tham nhũng, được thực hiện nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội hoặc bảo đảm quốc phòng, an ninh.
.jpg)
Bên cạnh đó, các dự án, công trình liên quan phải đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương hoặc quốc gia. Các vụ việc không phát sinh khiếu nại, tố cáo; hoặc nếu có thì phải được giải quyết dứt điểm theo quy định pháp luật.
Trong trường hợp có xảy ra thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước, Nghị quyết cho phép áp dụng cơ chế không truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hậu quả đã được khắc phục hoàn toàn. Việc khắc phục được hiểu là bồi thường đầy đủ thiệt hại vật chất nhằm đảm bảo quyền lợi của Nhà nước và các bên liên quan.
Quy định này chỉ áp dụng đối với các hành vi không mang yếu tố tham nhũng, đồng thời không được sử dụng để xem xét lại các bản án hình sự hoặc quyết định kỷ luật đã có hiệu lực. Việc triển khai phải bảo đảm nguyên tắc không hợp thức hóa sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới và đi kèm với công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ.
Về nguyên tắc xử lý vi phạm đất đai từ ngày 1/5, Nghị quyết yêu cầu xác định rõ vai trò, động cơ, mục đích của tổ chức, cá nhân vi phạm; làm rõ nguyên nhân, tính chất, mức độ thiệt hại, kết quả khắc phục hậu quả cũng như các tài liệu, chứng cứ liên quan để kết luận có hay không hành vi tham nhũng và đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án, công trình. Đồng thời, cần xem xét đầy đủ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và khẩn trương xử lý, tránh kéo dài đối với các vụ việc vi phạm pháp luật đất đai.
Ngoài ra, cần phân định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm với các giải pháp tháo gỡ khó khăn, xử lý hậu quả (nếu có) đối với từng dự án, công trình, nhằm sớm đưa đất đai vào khai thác, sử dụng hiệu quả, hạn chế thất thoát, lãng phí.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh không áp dụng các quy định nêu trên để xem xét lại các quyết định kỷ luật hoặc bản án hình sự đã có hiệu lực đối với các vi phạm đất đai xảy ra trước ngày 1/8/2024.
