Thủ tướng Nhật Bản kết thúc thăm Việt Nam, định hình giai đoạn hợp tác mới
Tin trong nước - Ngày đăng : 17:32, 03/05/2026
Thủ tướng Nhật Bản kết thúc thăm Việt Nam, định hình giai đoạn hợp tác mới
Kết thúc chuyến thăm Việt Nam từ ngày 1–3/5, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã góp phần định hình một giai đoạn hợp tác mới giữa hai nước, với trọng tâm chuyển mạnh sang kinh tế, công nghệ cao và an ninh kinh tế. Những cam kết cụ thể cùng tầm nhìn FOIP 2026 cho thấy quan hệ Việt – Nhật không chỉ được làm sâu sắc ở cấp song phương mà còn gắn chặt với cấu trúc khu vực đang định hình.
Sáng 3/5/2026, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae rời Hà Nội, kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1–3/5. Kết quả đạt được cho thấy quan hệ Việt Nam – Nhật Bản đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với sự chuyển dịch rõ rệt sang các lĩnh vực kinh tế, công nghệ và an ninh kinh tế.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Takaichi Sanae đã thực hiện đầy đủ các hoạt động đối ngoại quan trọng và mang tính biểu tượng, từ viếng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ, đến hội đàm, hội kiến với lãnh đạo cấp cao Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Thủ tướng Nhật Bản; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì lễ đón, hội đàm và cùng gặp gỡ báo chí; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiến hành hội kiến. Chuỗi tiếp xúc này cho thấy sự triển khai đồng bộ quan hệ Việt – Nhật trên cả ba trụ cột: Đảng – Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội.
Định hình cấu trúc hợp tác Việt – Nhật
Tại các cuộc tiếp xúc cấp cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; đồng thời coi Nhật Bản là đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, tin cậy và ổn định lâu dài.
Trên cơ sở đó, hai bên thống nhất 6 định hướng lớn nhằm tăng cường hợp tác chiến lược, bao gồm: Củng cố tin cậy chính trị; thúc đẩy hợp tác quốc phòng – an ninh; tăng cường liên kết kinh tế gắn với bảo đảm an ninh kinh tế, lương thực và năng lượng; mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; đẩy mạnh khoa học – công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao; tăng cường hợp tác lao động, giáo dục, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.
Ở cấp độ triển khai, hội đàm giữa hai Thủ tướng đã cụ thể hóa các mục tiêu: Đưa đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam đạt khoảng 5 tỷ USD mỗi năm và nâng kim ngạch thương mại song phương lên 60 tỷ USD vào năm 2030.
Sáu văn kiện hợp tác được ký kết trong các lĩnh vực như hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu, thủy lợi, chuyển đổi số và công nghệ vũ trụ cho thấy hợp tác không chỉ mở rộng mà còn đi sâu vào các lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế tương lai.
Đáng chú ý, nội dung hợp tác đã vượt ra khỏi khuôn khổ truyền thống, tập trung vào các yếu tố chiến lược như an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng, công nghệ cao và tăng trưởng carbon thấp. Các khái niệm “tự chủ kinh tế” và “khả năng chống chịu” được nhấn mạnh, phản ánh sự thích ứng với bối cảnh quốc tế nhiều biến động.
Ở góc độ thể chế, vai trò của Quốc hội được đề cao trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện cho đầu tư, ODA thế hệ mới và các dự án công nghệ cao, qua đó bảo đảm các cam kết hợp tác được triển khai thực chất.
Có thể thấy, chuyến thăm đã góp phần định hình một cấu trúc hợp tác mang tính hệ thống: Định hướng chiến lược – triển khai thực chất – bảo đảm thể chế, tạo nền tảng cho quan hệ Việt Nam – Nhật Bản phát triển theo chiều sâu.
FOIP 2026 – Thông điệp chiến lược về tầm nhìn khu vực
Một điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm là bài phát biểu chính sách của Thủ tướng Takaichi Sanae tại Đại học Quốc gia Hà Nội. Nhân dịp kỷ niệm 10 năm sáng kiến FOIP (2016), Thủ tướng Nhật Bản đã công bố các cập nhật mới của Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP 2026).
Thông điệp đưa ra tập trung vào ba trụ cột: Xây dựng hạ tầng kinh tế cho kỷ nguyên AI và dữ liệu; củng cố chuỗi cung ứng năng lượng và vật liệu; tăng cường hợp tác vì ổn định và phát triển bền vững.
Việc lựa chọn Việt Nam làm nơi công bố các cập nhật FOIP 2026 cho thấy Nhật Bản đánh giá cao vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong cấu trúc khu vực. Việt Nam không chỉ là đối tác kinh tế năng động mà còn là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng và các sáng kiến khu vực do Nhật Bản thúc đẩy.
Sự gắn kết giữa FOIP với các nội dung hợp tác song phương từ chuyển đổi số, AI, bán dẫn đến năng lượng và tăng trưởng xanh cho thấy quan hệ Việt Nam – Nhật Bản đang được đặt trong không gian rộng hơn, vượt khỏi khuôn khổ song phương để trở thành một phần của cấu trúc khu vực đang định hình.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng và các thách thức về an ninh kinh tế, năng lượng ngày càng rõ nét, việc hai nước tăng cường phối hợp tại các diễn đàn quốc tế như Liên hợp quốc, ASEAN hay tiểu vùng Mekong không chỉ mang ý nghĩa hợp tác mà còn góp phần duy trì ổn định và cân bằng khu vực.
