Dưới tác động của ENSO và biến đổi khí hậu, năm 2026 được dự báo có diễn biến thời tiết phức tạp, gia tăng các hiện tượng cực đoan và khó lường. Thực tế những ngày gần đây, khu vực miền Bắc liên tiếp xuất hiện mưa dông kèm mưa đá, gió giật mạnh, sấm sét, gây thiệt hại lớn về tài sản, nhà cửa, thậm chí đã ghi nhận thương vong.

Theo cơ quan khí tượng, năm 2026 chịu tác động của ENSO với đầy đủ ba pha, trở thành yếu tố chính chi phối thời tiết và khí hậu trong năm. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, các hiện tượng nguy hiểm như nắng nóng gay gắt, mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét, sạt lở đất có xu hướng gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia), nhận định năm 2026 có mức độ cực đoan và khó dự báo cao hơn. Đáng chú ý, ENSO đang có xu hướng chuyển sang pha nóng, thậm chí có thể tiến tới El Nino vào cuối năm, kéo theo nền nhiệt gia tăng và làm gia tăng các hiện tượng như dông, lốc, sét, mưa đá và mưa lớn cục bộ.

Các giai đoạn chuyển mùa, đặc biệt từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 10, được cảnh báo là thời điểm tiềm ẩn nhiều rủi ro thời tiết cực đoan.

Về mùa mưa, gió mùa Tây Nam tại khu vực phía Nam có khả năng hoạt động từ nửa cuối tháng 5, làm gia tăng mưa rào và dông tại Tây Nguyên và Nam Bộ. Tuy nhiên, mùa mưa năm nay được dự báo đến muộn hơn trung bình nhiều năm, bắt đầu vào khoảng cuối tháng 4 - đầu tháng 5 ở Tây Nguyên và nửa đầu tháng 5 tại Nam Bộ.

Trong khi đó, khu vực Trung Bộ dự kiến bước vào mùa mưa từ khoảng tháng 9, tương đương trung bình nhiều năm, với khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa đến mưa to.

Tổng lượng mưa trên phạm vi cả nước năm 2026 nhìn chung xấp xỉ trung bình nhiều năm, nhưng phân bố sẽ có xu hướng cực đoan hơn. Số đợt mưa lớn diện rộng có thể không tăng, thậm chí giảm, song các trận mưa cục bộ với cường suất lớn trong thời gian ngắn lại có xu hướng gia tăng.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn ở mức cao trong mùa khô 2026-2027, đặc biệt tại Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Tình trạng thiếu nước diện rộng cũng có thể xảy ra trong những tháng đầu năm 2027.

Đáng lưu ý, trong các năm El Nino, dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm, vẫn có thể xuất hiện những trận mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị.

Trên biển, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo có thể thấp hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, vẫn cần đề phòng các cơn bão mạnh, diễn biến phức tạp, quỹ đạo khó dự báo và có khả năng gây tác động lớn trong thời gian ngắn.

Vì sao Bắc Bộ liên tiếp xảy ra dông lốc, mưa đá giữa đợt nắng nóng?

Lưu Tô