Tăng trưởng xanh – động lực chiến lược đưa Việt Nam tiến tới mục tiêu Net Zero
Phát triển xanh - Ngày đăng : 18:00, 14/05/2026
Tăng trưởng xanh – động lực chiến lược đưa Việt Nam tiến tới mục tiêu Net Zero
Tại Diễn đàn Hợp tác kinh tế Việt Nam – Châu Á 2026, nhiều chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp đã cùng nhìn nhận rõ hơn con đường chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững và phát thải thấp.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, tài nguyên thiên nhiên suy giảm và yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, phát triển kinh tế xanh đang trở thành xu hướng tất yếu của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Diễn đàn Hợp tác kinh tế Việt Nam – Châu Á 2026 với chủ đề “Tăng trưởng kinh tế xanh tại Việt Nam trong bối cảnh và điều kiện mới” được tổ chức dưới sự chỉ đạo, chủ trì của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, do Trung tâm Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, Tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương phối hợp cùng Viện Báo chí và Truyền thông xã hội và các đơn vị liên quan thực hiện.
Diễn đàn được tổ chức nhằm đánh giá thực trạng phát triển kinh tế xanh tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, hội nhập quốc tế sâu rộng và yêu cầu giảm phát thải ròng về “0” vào năm 2050. Đồng thời, đây cũng là không gian đối thoại đa chiều giữa các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế về xu hướng, cơ hội và thách thức của quá trình chuyển đổi xanh.
Chuyển đổi xanh – yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới
Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn - Phó chủ tịch Hội khoa học Kinh tế Việt Nam, Nguyên Phó trưởng ban Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, diễn đàn diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với tiến trình phát triển của Việt Nam khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, tự chủ hơn và có năng lực cạnh tranh cao hơn trong nền kinh tế toàn cầu.
Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn, Việt Nam đang đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, đồng thời hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030. Song song với đó, Việt Nam cũng cam kết thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) đến năm 2030 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh không còn là lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tái cấu trúc nền kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng và bảo đảm phát triển bền vững lâu dài.
Các chuyên gia nhận định, mô hình tăng trưởng truyền thống dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, năng lượng hóa thạch và lao động giá rẻ đang bộc lộ nhiều hạn chế. Không chỉ tạo áp lực lớn lên môi trường, mô hình này còn khiến hiệu quả sử dụng nguồn lực thấp, năng suất lao động chưa cao và giảm sức cạnh tranh trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng ưu tiên các tiêu chí xanh và phát triển bền vững.
“Chuyển đổi kép” mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia
Tại diễn đàn, TS. Lý Hoàng Mai - Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho rằng, công nghiệp vẫn là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, mô hình phát triển hiện nay còn phụ thuộc lớn vào tài nguyên thiên nhiên, năng lượng hóa thạch và lao động giá rẻ, khiến hiệu quả sản xuất chưa cao và gia tăng áp lực môi trường.
Theo TS. Lý Hoàng Mai, trong bối cảnh Việt Nam đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ về giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế xanh, việc thúc đẩy xanh hóa công nghiệp gắn với chuyển đổi số được xem là giải pháp quan trọng nhằm tạo ra “chuyển đổi kép” – vừa chuyển đổi xanh, vừa chuyển đổi số. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển mà còn là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Các chuyên gia cho rằng, với độ mở kinh tế lớn, Việt Nam đang phải đối mặt với “thách thức kép”: vừa duy trì tăng trưởng kinh tế, vừa bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Điều này đòi hỏi quá trình chuyển đổi sang kinh tế xanh phải được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, năng lượng, công nghệ và tài chính xanh.
Việc phát triển kinh tế xanh không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính và sử dụng hiệu quả tài nguyên, mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư chất lượng cao, đổi mới công nghệ và tạo ra các động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
Đổi mới sáng tạo – chìa khóa cho tăng trưởng bền vững
Cũng tại diễn đàn, TS. Nguyễn Hồng Thu - Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho biết, trong nhiều năm qua, tăng trưởng kinh tế Việt Nam chủ yếu dựa vào vốn đầu tư, lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên thiên nhiên. Dù mô hình này từng giúp Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng khá cao, song hiện đã bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt là năng suất lao động thấp và hiệu quả sử dụng nguồn lực chưa cao.
Theo TS. Nguyễn Hồng Thu, đổi mới sáng tạo chính là điều kiện quan trọng để Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong bối cảnh hiện nay, TS. Nguyễn Hồng Thu đề xuất nhiều giải pháp như tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo; tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D); phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khoa học – công nghệ; tăng cường liên kết quốc tế; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển các ngành công nghệ chiến lược.
Khẳng định quyết tâm phát triển nền kinh tế carbon thấp
Hiện nay, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững đang được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Chính phủ Việt Nam xác định tăng trưởng xanh là một nội dung quan trọng của phát triển bền vững, nhằm bảo đảm phát triển kinh tế nhanh, hiệu quả và góp phần thực hiện Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu.
Mục tiêu chung được Chính phủ đặt ra là xây dựng nền kinh tế carbon thấp, trong đó giảm phát thải và tăng khả năng hấp thụ khí nhà kính dần trở thành chỉ tiêu bắt buộc trong phát triển kinh tế - xã hội.
Ba nhiệm vụ chiến lược trọng tâm được xác định gồm: giảm cường độ phát thải khí nhà kính và thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; xanh hóa sản xuất; xanh hóa lối sống và thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam thực hiện thành công Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh trong giai đoạn mới.
Thông qua diễn đàn lần này, cộng đồng doanh nghiệp cũng có thêm cơ hội trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn và tăng cường kết nối với các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu rộng với nền kinh tế toàn cầu.
