Ngày 14/5, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc cho biết tình trạng suy dinh dưỡng tại Afghanistan đang ở mức báo động và tiếp tục trở nên nghiêm trọng hơn bởi tác động từ các cuộc xung đột trong khu vực.

Ông Carl Skau, Phó Giám đốc điều hành WFP, nhận định Afghanistan đang trải qua “cuộc khủng hoảng dinh dưỡng tồi tệ nhất từ trước đến nay”. Theo ước tính, khoảng 5 triệu phụ nữ và trẻ em tại quốc gia hơn 40 triệu dân này có nguy cơ rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng đe dọa tính mạng trong năm 2026.

WFP cho biết giá lương thực và chi phí vận chuyển tăng vọt đã khiến nguy cơ thiếu đói lan rộng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ căng thẳng kéo dài giữa Afghanistan và Pakistan khiến nhiều cửa khẩu biên giới bị đóng suốt gần 8 tháng qua. Bên cạnh đó, xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm và nhiên liệu.

Theo ông Carl Skau, hàng nghìn tấn bánh quy dinh dưỡng dành cho trẻ em Afghanistan buộc phải vận chuyển vòng qua 7 quốc gia, đi qua Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Turkmenistan trước khi đến nơi, làm phát sinh chi phí rất lớn.

Trong khi nhu cầu cứu trợ ngày càng tăng, WFP mới chỉ huy động được khoảng 8% mục tiêu ngân sách dành cho Afghanistan trong năm 2026. Tại nhiều khu vực nông thôn phía Đông, các cơ sở y tế buộc phải từ chối tiếp nhận trẻ em suy dinh dưỡng do thiếu nguồn viện trợ và thuốc men.

Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương hỗ trợ Afghanistan nhằm ngăn chặn nguy cơ trẻ em tử vong vì đói và thiếu chăm sóc y tế.

Không chỉ đối mặt với khủng hoảng lương thực, Afghanistan còn đang chìm sâu trong tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. Báo cáo công bố ngày 13/5 của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc cho biết hạn hán tại Afghanistan trong năm 2025 đã tăng gần gấp đôi so với năm trước.

Theo UNDP, số lượng các điểm cấp nước bị khô cạn hoặc ngừng hoạt động trong giai đoạn 2024-2025 đã tăng gấp 3 lần. Tỷ lệ người dân được tiếp cận đủ nước uống trên toàn quốc giảm mạnh từ 59% xuống còn 44%.

Báo cáo nhấn mạnh hạn hán hiện là tác nhân gây căng thẳng môi trường lớn nhất tại Afghanistan, ảnh hưởng tới 92% hộ gia đình. Tỷ lệ khu vực chịu hạn hán trong năm 2025 đã tăng lên 64%, cao gần gấp đôi mức 34% của năm 2024. Những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trải dài từ miền Tây tới tỉnh Badakhshan ở Đông Bắc.

Ngày 14/5, Cơ quan Bảo vệ môi trường quốc gia Afghanistan cảnh báo nguồn nước ngầm vốn là nguồn cung cấp nước sinh hoạt chủ yếu cho người dân đang suy giảm nhanh chóng tại nhiều thành phố lớn.

Các nghiên cứu cũng cho thấy từ năm 2030, thủ đô Kabul có nguy cơ cạn kiệt nước ngầm do tác động của biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa nhanh.

Trong bối cảnh gần 48,6 triệu người dân Afghanistan phụ thuộc vào nông nghiệp, tình trạng khan hiếm nước được dự báo sẽ tiếp tục đẩy quốc gia này vào vòng xoáy nghèo đói, mất an ninh lương thực và bất ổn kéo dài.

Đà Nẵng lo thiếu nước vụ hè thu vì đập ngăn mặn chậm tiến độ

Phúc Minh