Tía tô (perilla frutescens) là một loại thảo mộc có nguồn gốc từ châu Á và thuộc họ bạc hà. Loại thảo mộc này có nhiều công dụng và thường được sử dụng trong ẩm thực châu Á. Đây cũng là một trong 50 loại thảo mộc cơ bản được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc. Lá, hạt, dầu hạt và mầm là những bộ phận ăn được, được sử dụng nhiều nhất trong ẩm thực Hàn Quốc, Nhật Bản và Việt Nam.

Có rất nhiều nghiên cứu chứng minh tác dụng giảm cân của tía tô, nhờ hàm lượng dinh dưỡng phong phú.

10 chất dinh dưỡng quan trọng trong lá tía tô

Các nghiên cứu cho thấy tía tô chứa nhiều chất xơ, kali, canxi, beta-carotene, vitamin C, vitamin K, acid folic cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.

Đáng chú ý, lá tía tô có hàm lượng chất xơ cao giúp hỗ trợ tiêu hóa, lượng kali dồi dào giúp ổn định huyết áp, trong khi beta-carotene và vitamin C góp phần tăng cường miễn dịch, bảo vệ làn da và thị lực. Ngoài ra, loại rau này còn chứa các hợp chất như perillaldehyde, acid rosmarinic, flavonoid và polyphenol có tác dụng chống oxy hóa, kháng khuẩn và chống viêm.

Tuy nhiên, do chứa hàm lượng tinh dầu dễ bay hơi khá cao, lá tía tô cũng có thể gây dị ứng ở một số người. Các chuyên gia khuyến cáo những người có cơ địa nhạy cảm, thể trạng yếu hoặc bị nội nhiệt không nên sử dụng quá nhiều trong thời gian dài.

Những đối tượng nên tránh uống nước lá tía tô

Dù chứa nhiều tinh dầu kháng khuẩn và chất chống oxy hóa, nước lá tía tô vẫn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực nếu dùng không đúng đối tượng. Theo các chuyên gia, dưới đây là những nhóm người cần hạn chế hoặc tránh sử dụng loại nước này hàng ngày.

Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ: Phụ nữ mang thai là nhóm có cơ địa nhạy cảm, trong khi lá tía tô có khả năng kích thích co bóp tử cung nếu dùng với lượng lớn hoặc nước sắc quá đậm đặc. Điều này có thể làm tăng nguy cơ động thai hoặc sinh non. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hệ tiêu hóa cũng như chức năng gan, thận chưa hoàn thiện nên dễ bị kích ứng niêm mạc ruột hoặc rối loạn điện giải khi uống nước lá tía tô.

Người thường xuyên ra nhiều mồ hôi: Tía tô có tác dụng kích thích ra mồ hôi để hỗ trợ hạ sốt, giải độc. Tuy nhiên, với những người vốn có cơ địa ra nhiều mồ hôi, việc uống nước tía tô thường xuyên có thể khiến cơ thể mất nước, gây đau đầu, mệt mỏi và suy nhược.

Người bị tiêu chảy hoặc hệ tiêu hóa yếu: Tinh dầu trong lá tía tô có tác dụng kích thích tiêu hóa nhẹ. Song với những người đang bị lạnh bụng, tiêu chảy hoặc có hệ tiêu hóa yếu, loại nước này có thể làm tăng nhu động ruột, khiến tình trạng đi ngoài phân lỏng trở nên nghiêm trọng hơn và khó kiểm soát.

Người chuẩn bị phẫu thuật: Các hoạt chất sinh học trong lá tía tô có khả năng làm giãn mạch và làm chậm quá trình đông máu tự nhiên. Vì vậy, người chuẩn bị phẫu thuật được khuyến cáo nên ngừng uống nước tía tô ít nhất hai tuần trước khi thực hiện ca mổ nhằm hạn chế nguy cơ xuất huyết kéo dài.

Tác hại khi lạm dụng nước lá tía tô: Không chỉ những người thuộc nhóm chống chỉ định, ngay cả người khỏe mạnh nếu uống nước lá tía tô thay nước lọc hàng ngày cũng có thể gặp phải nhiều phản ứng bất lợi đối với sức khỏe.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc sử dụng quá nhiều nước lá tía tô trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, gây tim đập nhanh, chóng mặt do ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn. Ngoài ra, lượng tinh dầu perillaldehyde đậm đặc trong tía tô cũng có nguy cơ gây dị ứng ở những người có cơ địa nhạy cảm với các biểu hiện như nổi mề đay, ngứa rát hoặc phồng rộp da.

Bên cạnh đó, cơ chế kích thích cơ thể thải độc qua da và thận của nước tía tô còn có thể làm thất thoát vitamin hòa tan và khoáng chất cần thiết nếu sử dụng quá mức. Hệ quả là cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải, giảm khả năng tập trung và suy nhược.

Các chuyên gia khuyến cáo, mỗi người chỉ nên uống từ 300 - 500 ml nước tía tô mỗi ngày, tương đương 1 - 2 ly nhỏ, và không nên sử dụng liên tục quá một tuần để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Mè đen – “kho dinh dưỡng” quen thuộc và 3 lợi ích nổi bật cho sức khỏe

Lan Hạ