Ngày 25/5/2026, tại tỉnh Phú Thọ, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức hội thảo tập huấn nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đê điều và phòng, chống thiên tai.

Tham dự hội thảo có hơn 90 đại biểu là cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện công tác quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh.

Siết chặt kỷ cương từ cơ sở

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến cực đoan, bất thường và khó lường do tác động của biến đổi khí hậu, việc bảo đảm an toàn đê điều không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn đặt ra yêu cầu tăng cường kỷ cương trong quản lý nhà nước, đặc biệt tại cấp cơ sở – nơi trực tiếp phát hiện, lập hồ sơ và xử lý các hành vi vi phạm.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Tiến – Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết Việt Nam tiếp tục là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai.

Theo ông Tiến, năm 2025 cả nước ghi nhận 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới – mức cao nhất từ trước tới nay; nhiều trận lũ lớn xuất hiện trên diện rộng và vượt mức lịch sử tại nhiều hệ thống sông lớn. Thiên tai đã khiến 484 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế ước tính trên 104.000 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường năng lực cộng đồng, năng lực ứng phó và xử lý vi phạm trong lĩnh vực đê điều, phòng chống thiên tai.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, hội thảo tập trung bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý đê điều, phòng chống thiên tai và xử lý vi phạm hành chính tại địa phương.

Các đại biểu được tập huấn chuyên sâu về trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính; nhận diện hành vi vi phạm trong lĩnh vực đê điều, phòng chống thiên tai; thẩm quyền xử phạt; kỹ năng xử lý tình huống thực tiễn cũng như tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở.

Nội dung tập huấn đồng thời cập nhật các quy định của Nghị định số 03/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; thủy lợi và đê điều. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng quy định rõ hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền xử lý.

Cùng với quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nhiều quy định mới liên quan đến xử lý vi phạm hành chính đã được sửa đổi, bổ sung. Điều này đòi hỏi đội ngũ cán bộ thực thi phải nắm chắc quy định pháp luật, xác định đúng thẩm quyền, lập hồ sơ đầy đủ và xử lý đúng trình tự.

Trong lĩnh vực đê điều, một vi phạm nếu không được phát hiện và xử lý ngay từ đầu có thể trở thành nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn công trình. Các hành vi như lấn chiếm hành lang bảo vệ đê, tập kết vật liệu trái phép, xây dựng công trình vi phạm hoặc sử dụng bãi sông sai quy định đều tiềm ẩn nguy cơ gia tăng rủi ro khi mưa lũ xảy ra.

Do đó, xử lý vi phạm hành chính không chỉ dừng ở việc lập biên bản hay ban hành quyết định xử phạt mà quan trọng hơn là buộc khắc phục hậu quả, ngăn ngừa tái phạm và bảo đảm hành lang an toàn cho hệ thống đê điều trước mùa mưa bão.

Không để vi phạm kéo dài

Theo thống kê, từ năm 2011 đến tháng 7/2025, trên các tuyến đê từ cấp III trở lên tại các địa phương có đê đã xảy ra hơn 12.000 vụ vi phạm. Nhiều trường hợp liên quan đến hành lang bảo vệ đê, bãi sông và tập kết vật liệu trái phép vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Con số này phản ánh áp lực lớn đối với công tác quản lý đê điều. Nếu các hành vi vi phạm không được phát hiện kịp thời, xử lý đúng quy định và theo sát việc khắc phục hậu quả, hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

Tại hội thảo, đại diện các hạt quản lý đê và chính quyền các xã, phường trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã trực tiếp trao đổi với lãnh đạo, cán bộ Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xử lý vi phạm.

Nhiều vấn đề thực tiễn được nêu ra như tình trạng lấn chiếm hành lang đê điều, tập kết vật liệu trái phép, xây dựng công trình vi phạm; khó khăn trong việc lập hồ sơ xử lý, xác định thẩm quyền xử phạt và tổ chức cưỡng chế thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

Đây là những khâu có vai trò quyết định hiệu quả xử lý vi phạm. Nếu hồ sơ thiếu chặt chẽ, thẩm quyền không rõ ràng hoặc thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan liên quan, quá trình xử lý sẽ dễ bị kéo dài, khiến vi phạm tiếp tục tồn tại và phát sinh thêm khó khăn trong công tác cưỡng chế.

Tại hội thảo, đại diện Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã trực tiếp giải đáp, hướng dẫn tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quá trình áp dụng quy định pháp luật và xử lý vi phạm hành chính tại địa phương. Nội dung trao đổi tập trung vào kinh nghiệm nhận diện hành vi vi phạm, hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đúng quy trình xử lý và tăng cường phối hợp giữa cơ quan chuyên môn với chính quyền cơ sở.

Các ý kiến tại hội thảo góp phần thống nhất cách hiểu, cách áp dụng quy định pháp luật, đồng thời nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai.

Phát biểu bế mạc hội thảo, ông Nguyễn Văn Tiến đề nghị các địa phương tiếp tục tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều và phòng, chống thiên tai; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật tới cộng đồng, đặc biệt là các tổ chức, doanh nghiệp và hộ dân sinh sống ven đê.

Quảng Trị tăng cường bảo vệ đê điều, hồ chứa trước mùa mưa bão

Hạ Anh