Tỉnh Đồng Tháp đang đẩy mạnh thực hiện Đề án “Bảo tồn và phát triển sếu đầu đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim giai đoạn 2022-2032” với nhiều tín hiệu tích cực trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng đàn sếu đợt đầu và chuẩn bị tiếp nhận thêm đàn sếu mới trong năm 2026.

Theo ông Nguyễn Văn Lâm, tháng 4/2025, Vườn Quốc gia Tràm Chim đã tiếp nhận 6 cá thể sếu đầu đỏ non khoảng 6 tháng tuổi từ Thái Lan để chăm sóc theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt.

Sau hơn một năm theo dõi, hiện còn 5 cá thể phát triển khỏe mạnh, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng vùng Đồng Tháp Mười. Tính đến tháng 11/2025, các cá thể này đạt trọng lượng từ 5,4-7,2kg/con và đã được ghép đôi sinh sản từ đầu năm 2026.

Để phục vụ công tác bảo tồn, Vườn Quốc gia Tràm Chim đã đầu tư đồng bộ hệ thống chuồng nuôi, khu cách ly, khu nghiên cứu sinh sản, hệ thống xử lý nước thải cùng camera giám sát. Đơn vị cũng thành lập tổ quản lý, chăm sóc sếu gồm 9 thành viên, trong đó có 2 bác sĩ thú y trực 24/24 giờ và phối hợp với các chuyên gia quốc tế trong quá trình chăm sóc đàn sếu.

Ngoài nguồn thức ăn công nghiệp, đàn sếu còn được bổ sung các loại thức ăn tự nhiên như cá nhỏ, dế, sâu gạo, ếch con và củ năng kim thu hoạch từ hệ sinh thái Tràm Chim nhằm phục hồi tập tính hoang dã tự nhiên. Công tác thú y và phòng dịch được thực hiện nghiêm ngặt thông qua tiêm vaccine cúm gia cầm, kiểm soát dịch tễ định kỳ và khử khuẩn thường xuyên khu vực nuôi dưỡng.

Tiếp nối kết quả bước đầu, năm 2026, Vườn Quốc gia Tràm Chim dự kiến tiếp nhận thêm 6 cá thể sếu đầu đỏ non, gồm 2 cá thể trống và 4 cá thể mái với trọng lượng từ 5,3-6,7kg/con. Hiện các thủ tục CITES xuất nhập cảnh, kiểm dịch và phương án vận chuyển cơ bản đã hoàn tất; đơn vị đang phối hợp với phía Thái Lan để đưa đàn sếu về Việt Nam trong thời gian tới.

Theo lộ trình bảo tồn dài hạn, đàn sếu của hai đợt tiếp nhận sau khi đạt từ 1 năm tuổi sẽ được đưa vào khu ghép đôi để tự lựa chọn bạn đời. Dự kiến giai đoạn 2027-2028, các cặp sếu sẽ bước vào độ tuổi sinh sản và có thể đẻ lứa trứng đầu tiên tại Tràm Chim, hướng tới hình thành quần thể sếu bền vững với hồ sơ phả hệ rõ ràng, hạn chế giao phối cận huyết. Theo các chuyên gia, sau khi bắt cặp, sếu thường cần từ 1-2 năm mới có thể sinh sản.

Theo Ban Quản lý Vườn Quốc gia Tràm Chim, việc đưa sếu đầu đỏ - biểu tượng sinh thái của vùng Đồng Tháp Mười - trở lại sinh sống và sinh sản ổn định là quá trình lâu dài, nhiều thách thức nhưng đầy triển vọng. Đến nay, đơn vị khẳng định đã cơ bản làm chủ quy trình kỹ thuật chăm sóc, quản lý an toàn sinh học và sẵn sàng hạ tầng cho các đợt tiếp nhận tiếp theo.

Trong hơn 3 năm qua, Vườn Quốc gia Tràm Chim cũng tích cực cải tạo, phục hồi hệ sinh thái và sinh cảnh sống của sếu đầu đỏ nhằm bảo tồn các giá trị đa dạng sinh học đặc trưng của vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười.

Trước đây, khu vực Gò Lao Vôi thuộc phân khu A1 từng có những bãi năng kim tự nhiên - nguồn thức ăn quen thuộc của đàn sếu đầu đỏ. Tuy nhiên, theo thời gian, diện tích năng kim dần thu hẹp do nhiều nguyên nhân.

Nhờ nỗ lực phục hồi hệ sinh thái, hiện nay các cánh đồng năng kim tại Tràm Chim đang dần xanh tốt trở lại, tạo nguồn thức ăn tự nhiên và điều kiện thuận lợi để sếu đầu đỏ có thể quay về cư trú lâu dài.

Trước kia, Vườn Quốc gia Tràm Chim từng ghi nhận quần thể sếu đầu đỏ với số lượng có năm lên tới hơn 1.000 cá thể. Tuy nhiên, số lượng sếu giảm mạnh theo thời gian do nhiều tác động khác nhau.

Đáng chú ý, trong năm 2024, một số cá thể sếu đầu đỏ đã xuất hiện trở lại tại phân khu A5 của Tràm Chim, được xem là tín hiệu tích cực cho đề án bảo tồn và phát triển loài chim quý hiếm này.

Vườn Quốc gia Tràm Chim hiện có diện tích hơn 7.300ha, là một trong những vùng đất ngập nước tiêu biểu còn sót lại của hệ sinh thái Đồng Tháp Mười xưa, nơi bảo tồn hàng trăm loài thực vật, chim nước và thủy sinh vật quý hiếm.

Nghệ An: Khởi động dự án cộng đồng bảo tồn rừng ngập mặn, chim di cư tại xã Quỳnh Anh

Hạ Anh