Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trạng thái El Nino có khả năng duy trì đến cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Đáng chú ý, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh hiện đã tăng lên khoảng 40%, cao hơn đáng kể so với các dự báo trước đây.

Cơ quan khí tượng nhận định nền nhiệt trung bình năm nay sẽ cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng và cường độ có thể gay gắt hơn năm 2025. Trong khi đó, tổng lượng mưa trên cả nước được dự báo thiếu hụt từ 25-50% so với trung bình nhiều năm, đặc biệt tại khu vực miền Bắc.

Tuy nhiên, dù lượng mưa giảm, nguy cơ xuất hiện các trận mưa cực đoan cục bộ với cường suất lớn trong thời gian ngắn vẫn rất cao. Đây được xem là dạng thiên tai nguy hiểm trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khi thời tiết ngày càng cực đoan và khó dự báo.

TS Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển cho biết, nếu El Nino năm 2026 phát triển tới ngưỡng rất mạnh, sự kiện này có thể nằm trong nhóm các đợt El Nino mạnh nhất từng ghi nhận như giai đoạn 1997-1998 hay 2015-2016.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý không thể đánh giá tác động chỉ dựa trên cường độ El Nino, bởi các hiện tượng cực đoan còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cấu trúc nhiệt độ mặt biển, hoàn lưu khí quyển và tác động cộng hưởng của biến đổi khí hậu.

Theo các chuyên gia khí tượng, El Nino thường khiến nền nhiệt tăng cao, lượng bốc hơi lớn hơn và mưa suy giảm trong nhiều thời kỳ, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và suy giảm dòng chảy trên các sông, hồ chứa.

Các khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ được dự báo chịu tác động rõ rệt hơn về thiếu mưa và hạn hán, trong khi miền Bắc có thể ghi nhận số ngày nắng nóng gia tăng mạnh.

Mùa mưa bão năm nay cũng được cảnh báo diễn biến phức tạp. Dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm, nguy cơ xuất hiện các cơn bão mạnh, quỹ đạo khó lường và tăng cường nhanh vẫn hiện hữu.

Từ tháng 7 đến tháng 11/2026 được dự báo là cao điểm của mùa mưa bão. Các đợt mưa lớn diện rộng có thể xuất hiện dồn dập, làm tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi và ngập úng nghiêm trọng tại các đô thị lớn.

Ngoài ra, dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh cũng có khả năng xuất hiện nhiều hơn trung bình nhiều năm.

Không chỉ gây nắng nóng gay gắt, El Nino còn làm gia tăng nguy cơ thiếu nước trên diện rộng. Dòng chảy trên nhiều lưu vực sông và hồ chứa được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm, kéo theo nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn trong những tháng đầu năm 2027.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, mặc dù tổng lượng mưa có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm, các trận mưa cực đoan cục bộ vẫn có thể xuất hiện bất ngờ. Thực tế trong các ngày 16-22/5 vừa qua, nhiều địa phương miền Bắc đã ghi nhận lượng mưa rất lớn trong thời gian ngắn, gây ngập úng cục bộ tại nhiều khu vực đô thị.

Trước những diễn biến phức tạp của El Nino, cơ quan khí tượng khuyến cáo các địa phương cần chủ động xây dựng phương án ứng phó với nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn cũng như nguy cơ mưa lớn cực đoan, lũ quét và sạt lở đất.

Người dân được khuyến nghị thường xuyên cập nhật thông tin dự báo thời tiết để chủ động phòng tránh, hạn chế thiệt hại do các hiện tượng thời tiết cực đoan gây ra.

El Nino tăng cường, Việt Nam đối mặt nguy cơ nắng nóng khốc liệt và thiếu nước diện rộng

Minh Phúc