Theo Bộ Xây dựng, việc triển khai các dự án nhằm từng bước thay thế các tuyến đường sắt hiện hữu, đồng thời tạo điều kiện phát triển mạng lưới đường sắt đô thị và tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng giao thông của Thủ đô.

Cụ thể, dự án thứ nhất là tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn đi qua địa phận Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên. Tuyến chính dài khoảng 31,3km cùng hơn 10km tuyến nhánh, được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi với hai khổ đường sắt 1.435mm và 1.000mm. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 25.675 tỷ đồng.

Dự án thứ hai là cải dịch tuyến đường sắt Bắc - Nam đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi, kết hợp xây dựng ga Thường Tín mới và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia. Tuyến có chiều dài khoảng 26,5km với tổng vốn đầu tư dự kiến 11.523 tỷ đồng.

Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia đến năm 2050, tuyến vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn sẽ kết nối tuyến đường sắt Bắc - Nam với các tuyến đường sắt phía Bắc, thay thế tuyến Ngọc Hồi - Yên Viên hiện nay. Sau khi hoàn thành tuyến thay thế, đoạn đường sắt Ngọc Hồi - Yên Viên sẽ được bàn giao cho Hà Nội để triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1.

Bộ Xây dựng cho biết, việc đầu tư các công trình thay thế là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy nhanh nhiều dự án trọng điểm như tuyến metro số 1 Ngọc Hồi - Yên Viên, tuyến số 6 Ngọc Hồi - Nội Bài, Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội và trục không gian Quốc lộ 1A.

Cơ quan này cũng cảnh báo, nếu phải dừng khai thác tuyến Ngọc Hồi - Yên Viên khi chưa có hạ tầng thay thế sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động vận tải đường sắt quốc gia, nguy cơ làm gián đoạn chuỗi vận tải Bắc - Nam, tác động lớn đến vận chuyển hành khách, hàng hóa và hoạt động của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Ngoài ra, áp lực giao thông đường bộ có thể gia tăng do lượng lớn hành khách và hàng hóa phải chuyển sang vận tải đường bộ, kéo theo nguy cơ ùn tắc và tai nạn giao thông. Hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành đường sắt cùng đời sống của hơn 22.000 lao động cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Từ thực tế trên, Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội thống nhất kiến nghị giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư các dự án do phần lớn công trình nằm trên địa bàn thành phố. Điều này sẽ tạo thuận lợi trong công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng cũng như phối hợp triển khai đồng bộ với các dự án hạ tầng liên quan.

Bộ Xây dựng đồng thời đề xuất sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương để triển khai các dự án, bảo đảm tiến độ đầu tư và sớm bàn giao hạ tầng đường sắt hiện hữu phục vụ phát triển hệ thống đường sắt đô thị của Thủ đô.

Vingroup khởi công dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh

Minh Kiên