Đức hoàn thiện khung pháp lý mới về quản lý bao bì

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, Quốc hội Liên bang Đức đã chính thức thông qua Luật Thực thi quy định bao bì mới (VerpackDG).

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm điều chỉnh hệ thống pháp luật quốc gia phù hợp với Quy định Bao bì và Chất thải bao bì (PPWR) của Liên minh châu Âu, dự kiến có hiệu lực trên toàn EU từ ngày 12/8/2026.

Luật mới sẽ thay thế Luật Bao bì hiện hành, đồng thời tạo nền tảng pháp lý cho việc thực hiện các mục tiêu giảm thiểu chất thải bao bì, nâng cao khả năng tái chế và thúc đẩy phát triển nền kinh tế tuần hoàn.

Một trong những điểm đáng chú ý của luật là mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất. Theo đó, các doanh nghiệp đưa bao bì ra thị trường Đức sẽ phải tham gia sâu hơn vào các hoạt động phòng ngừa phát sinh chất thải bao bì. Bên cạnh trách nhiệm thu hồi và tái chế hiện có, các nhà sản xuất cũng như các tổ chức thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) sẽ phải đóng góp tài chính cho các chương trình giảm thiểu chất thải, khuyến khích tái sử dụng và mô hình tái nạp (refill).

Luật mới cũng tăng cường các yêu cầu về cấp phép đối với các chủ thể tham gia thực hiện EPR. Phạm vi cấp phép được mở rộng đối với các doanh nghiệp tự thực hiện nghĩa vụ EPR, các tổ chức quản lý trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất và các đơn vị xử lý bao bì thương mại. Quy định này nhằm nâng cao tính minh bạch và tăng cường kiểm soát trong toàn bộ chuỗi quản lý chất thải bao bì.

Nâng mục tiêu tái chế và siết yêu cầu thiết kế bao bì

Theo quy định mới, Đức đặt ra các chỉ tiêu tái chế cao hơn mức yêu cầu chung của Liên minh châu Âu đối với nhiều loại vật liệu.

Từ năm 2028, tỷ lệ tái chế đối với nhôm và sắt thép sẽ tăng thêm 5%. Riêng chất thải bao bì nhựa phải đạt tỷ lệ tái chế tối thiểu 75% từ năm 2028 và tiếp tục nâng lên 80% vào năm 2030. Mục tiêu của các quy định này là giảm sự phụ thuộc vào hình thức xử lý thu hồi năng lượng và thúc đẩy tái chế vật liệu theo hướng thực chất hơn.

Bên cạnh đó, các yêu cầu về thiết kế bao bì cũng được nâng cao. Song hành với PPWR của Liên minh châu Âu, doanh nghiệp sẽ phải thiết kế bao bì theo hướng dễ tái chế hơn, giảm sử dụng các vật liệu khó tái chế, hạn chế các thành phần có nguy cơ gây tác động tiêu cực đến môi trường, đồng thời tăng khả năng tái sử dụng và tái nạp nhiều lần.

Những thay đổi này được đánh giá sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp sản xuất bao bì, ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), thương mại điện tử và các nhà nhập khẩu.

Một điểm mới khác là yêu cầu ghi nhãn và cung cấp thông tin tái chế theo hệ thống thống nhất trên toàn Liên minh châu Âu. Các loại bao bì lưu hành trên thị trường EU sẽ phải sử dụng hệ thống nhãn hài hòa nhằm hướng dẫn người tiêu dùng phân loại và xử lý bao bì sau sử dụng đúng cách.

Việc chuẩn hóa thông tin trên bao bì được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả thu gom và tái chế trên phạm vi toàn châu Âu. Ngoài ra, một số yêu cầu kỹ thuật và mục tiêu tái chế cao hơn sẽ tiếp tục được triển khai theo lộ trình từ năm 2028 đến năm 2030.

Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp Việt Nam

Trước những thay đổi trong chính sách quản lý bao bì của Đức, Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức khuyến nghị các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu hoặc xuất khẩu hàng hóa vào thị trường này cần chủ động rà soát nghĩa vụ EPR (Extended Producer Responsibility - trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu) cũng như thực hiện đăng ký bao bì trên hệ thống LUCID theo quy định.

Doanh nghiệp cũng cần đánh giá khả năng tái chế của các loại bao bì đang sử dụng, chuẩn bị cho các yêu cầu mới liên quan đến thiết kế bao bì theo PPWR, đồng thời theo dõi lộ trình tăng tỷ lệ tái chế và các nghĩa vụ báo cáo phát sinh trong thời gian tới.

Ngoài ra, việc nghiên cứu và áp dụng các giải pháp bao bì tái sử dụng hoặc tái nạp được xem là hướng đi cần thiết nhằm giảm chi phí tuân thủ và nâng cao khả năng cạnh tranh trong tương lai.

Việc Quốc hội Đức thông qua Luật Thực thi quy định bao bì mới (VerpackDG) được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi chính sách quản lý bao bì của nước này. Cùng với Quy định Bao bì và Chất thải bao bì của Liên minh châu Âu, khuôn khổ pháp lý mới được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm lượng chất thải phát sinh và tạo động lực đổi mới cho toàn bộ chuỗi cung ứng bao bì tại châu Âu.

Siết trách nhiệm tái chế bao bì, pin và thiết bị điện tử

Hải Đăng